معضلی به نام تعداد بالای زندانیان و تلاش برای حبس زدایی: ٧٠ درصد جمعیت کیفری زیر ٤٠ سال هستند

سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور یکی از سازمان های زیرمجموعه قوه قضائیه، گریبانگیر معضلی به نام تعداد بالای زندانیان است که مدام برای کاهش جمعیت کیفری تلاش می کند.

به گزارش ایرنا، نام اوین و زندان قصر را تقریبا همه می شناسند. دو زندان در کشور که اولی قدمتی 50 ساله و دومی قدمتی 90 ساله دارد. زندان در دیدگاه مردم بدترین مکان و به فرد زندانی به عنوان بدترین افراد در جامعه نگریسته می شود. تا نام زندان به گوش می رسد فورا سلول سرد و تاریک با میله های زنگ زده آهنی در ذهن ترسیم می شود. به گفته اصغر جهانگیر رئیس سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور سال 1358 با وجود حدود 35 میلیون نفر جمعیت حدود هشت هزار زندانی در زندان های کشور تحمل حبس می کردند که درحال حاضر با حدود 75 میلیون جمعیت، تعداد زندانیان به بیش از 230 هزار نفر رسیده است؛ بر این اساس دومین کشور مسلمان از حیث بیشترین تعداد زندانی هستیم. شاخص زندانی در ایران ٢٨٧ در هزار نفر است که با این اوصاف رتبه چهارم آسیایی و رتبه هشتم جهانی را در میزان تعداد زندانیان در اختیار دارد.

وجود این تعداد زندانی در زندان های کشور به از هم پاشیدگی خانواده و ایجاد آسیب های متعدد اجتماعی می انجامد و زمینه افزایش قتل ها، انحرافات جنسی و سرقت ها را فراهم می کند. بیشتر کارشناسان و مسئولان قضایی مهمترین دلیل این تعداد زندانی را افزایش جرم انگاری به حدود 2 هزار مورد عنوان کردند و کاهش جمعیت کیفری در حال حاضر به یکی از اصلی ترین دغدغه های رهبری و دستگاه قضایی و حتی مجلس تبدیل شده است؛ به طوری که مجلس شورای اسلامی در قانون آیین دادرسی کیفری و قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر کاهش جمعیت کیفری و راه های جایگزین حبس تاکید کرده است.

آیت الله صادق آملی لاریجانی رئیس قوه قضائیه در نخستین روز از هفته قوه قضائیه در سال 1392 پیرو فرمایشات رهبر معظم انقلاب در دیدار با مسئولان قضائی کشور مورخ 7/4/91 (مشهد مقدس) در کاهش مجازات زندان و تبدیل به مجازات های دیگر، همچنین بند دوازدهم سیاست های کلی قضایی (مصوب مقام معظم رهبری) و در راستای اعمال سیاست های کلان دستگاه قضایی در زمینه حبس زدایی و با توجه به ناکارآمدی زندان به ویژه حبس های کوتاه مدت در زمینه بازدارندگی و اصلاح بزهکاران، به لحاظ طرد و کنار گذاشتن مجرم از اجتماع و آشنا ساختن وی با فرهنگ زندان و نیز وجود مشکلات عدیده اجتماعی، فرهنگی و بهداشتی در زندان ها به دلیل افزایش جمعیت کیفری و همچنین به منظور بهره گیری بهینه از مجازات زندان و استفاده از مجازات های جایگزین در راستای کاستن از ضررها و آسیب های جدی زندان به افراد و خانواده زندانیان و جامعه و ضرورت اتخاذ تدابیر در فرآیند مختلف قضایی اعم از مرحله قبل از وقوع جرم، رسیدگی در دادسرا و اخذ تامین، صدور حکم به مجازات، نحوه اجرای احکام به ویژه توجه به مرحله اجرای مجازات حبس، «دستورالعمل ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری زندان ها» را ابلاغ کرد.

70 درصد جمعیت کیفری زیر 40 سال هستند
رئیس سازمان زندان ها ٧٠ درصد جمعیت کیفری کشور را جوانان اعلام کرد و گفت: افراد زیر ١٨سال بیشتر مرتکب بزه علیه اشخاص و افراد بالای ٢۵ سال مرتکب جرم مواد مخدر و روانگردان می شوند. به گفته جهانگیر، سرقت با ٢۵ درصد و جرایم علیه اشخاص با ١٠ درصد، در رتبه دوم و سوم بعد از جرم مواد مخدر و روانگردان قرار دارد، نخستین جرم افراد زیر ١٨ سال جرایم علیه اشخاص، از ١٩ سالگی سرقت و از ٢۵ سالگی به بالا مواد مخدر است. وی افزود: ٨٠ درصد زندانیان دیپلم و زیردیپلم و ٢٠ درصد آنان دارای تحصیلات دیپلم و بالاتر هستند؛ 70 درصد زندانیان حین ورود معتاد هستند؛ از این رو هزینه های زیادی به منظور قرنطینه و سلامت به سازمان زندان ها تحمیل می شود. رئیس سازمان زندان ها اظهار کرد: روزی زندان یک سیاه چال و مرکزی برای بازدارندگی بود اما امروز در هیچ جای دنیا نه تنها چنین نیست بلکه یکی از ماموریت های زندان ها، تربیت و بازگشت شرافتمندانه زندانیان به جامعه است.

شناسایی و بازگرداندن حدود 700 فرزند زندانی بازمانده از تحصیل به مدرسه
جهانگیر با بیان اجرای طرح جلوگیری از آسیب های اجتماعی، گفت: در مدتی که این طرح به اجرا گذاشته است، بیش از ۶٩٠ فرزندی که بعد از ورود والدین به زندان ها ترک تحصیل کرده بودند، شناسایی و به مدرسه بازگردانده شدند؛ اواخر سال گذشته تلاش خوبی برای کاهش آسیب های اجتماعی را در دستورکار قرار داده و بیش از ١٠ هزار همسر زندانی شناسایی و با آموزش از فروپاشی خانواده ها جلوگیری شد. به گفته وی، 2 هزار و 500 فرزند زندانی که در معرض اعتیاد قرار گفته بودند نیز شناسایی و از قرارگرفتن در خطر اعتیاد آنان جلوگیری شد. جهانگیر با بیان اینکه نباید افراد بی جهت وارد زندان نشوند و میزان
بازداشت ها باید حداقلی باشد، افزود: براساس آمارها کم نبودند افرادی که سال های گذشته تنها یک روز در زندان بودند درحالی که می شد شرایطی فراهم کرد تا همان یک روز هم در زندان نباشند.

کمک 7 میلیارد تومانی مردم برای آزادی
زندانیان واجد شرایط
سازمان زندان ها ماه رمضان امسال همراه با برنامه تلویزیونی ماه عسل دست به اقدام نوینی زد و آن هم معرفی تعدادی از زندانیان واجد شرایط برای آزادی بود؛ زندانیانی که اگرچه دارای جرایم غیرعمد و غیرکلاهبرداری نبودند اما دوران حبس بابت جرایم آنان تقریبا به پایان رسیده بود و تنها به دلیل بدهی های ناخواسته همچنان در زندان بودند. در این فراخوان مردم خیر و نوع دوست بیش از 7 میلیارد تومان به سازمان زندان ها کمک کردند که جهانگیر با حضور در این برنامه زنده تلویزیونی اعلام کرد با این مبالغ بیش از هزار زندانی واجد شرایط آزاد خواهند شد.

باسواد شدن 5800 زندانی در زندان
جهانگیر از جمله اقدامات سازمان زندان ها ویژه زندانیان هنگام ورود را بررسی سلامت جسمی آنان برشمرد و گفت: مددجو در صورت نیاز به درمان، مورد درمان قرار گرفته و سپس سلامت روحی او مورد ارزیابی قرار می گیرد زیرا مددجو با ورود به زندان دچار شوک روحی می شود که با بهره گیری از روانشناسان تلاش می کنیم زندانی به شرایط اولیه خود بازگردد. وی با مهم خواندن اقدامات آموزشی و تربیتی و فرهنگی، بعد از طی این مراحل اظهار کرد:‌ در سال 1395 حدود پنج هزار و 800 زندانی بی سواد، باسواد شده اند. وی با بیان اهمیت حرفه آموزی زندانیان، ادامه داد: در سال گذشته 66 هزار مددجو در برنامه های حرفه آموزی زندان شرکت کرده اند و 55 هزار گواهینامه مهارت برای آنان صادر شده است.

مشمول عفو شدن حدود 40 هزار محکوم در سال 1395
با وجود تعداد بالای زندانی، هر ساله با درخواست رئیس قوه قضاییه و با موافقت مقام معظم رهبری تعدادی از محکومان مورد عفو رهبری قرار می گیرند که در سال گذشته به گفته محسنی اژه ای معاون اول قوه قضاییه حدود 40 هزار محکوم از نعمت عفو برخوردار شدند. سخنگوی قوه قضائیه در نشست خبری به مناسبت هفته قوه قضائیه اعلام کرد: ٣٩ هزار و ٧٩١ تن در سال 1395 مشمول عفو شدند و البته کسانی که برای جامعه خطرناک هستند، دست درازان به بیت المال، ارتشا و اختلاس و برهم زنندگان امنیت مشمول عفو قرار نمی گیرند؛ افرادی که در برنامه های آموزش زندان، حرفه آموزی شرکت کردند و مسئولان زندان احساس کردند این افراد رفتارشان تغییر کرده، مشمول عفو قرار گرفتند. وی افزود: البته همه عفوشدگان الزاما زندانی نبودند؛ برخی زندانی بودند، برخی حکم شلاق و برخی هم انفصال داشتند.

پابندهای الکترونیک یکی از راه های کاهش جمعیت کیفری
برای کاهش جمعیت کیفری موارد بسیاری مانند کاهش مصادیق جرم انگاری، استفاده از مجازات های جایگزین حبس توسط قضات و استفاده از پابندهای الکترونیکی مطرح است. رئیس سازمان زندان ها در گفت وگو با ایرنا خواستار تبدیل به فرهنگ شدن استفاده از مجازات های جایگزین شد و گفته بود، با اصلاح کوچکی در برخی قوانین برای توسعه متهمان استفاده کننده از پابندهای الکترونیکی، می توان مشمولان استفاده از این پابندها را تا ۴٠ هزار مددجو افزایش داد که این موضوع در کاهش جمعیت کیفری هم موثر خواهد بود.

جهانگیر اضافه کرد: به عنوان پایلوت ٣٠٠ پابند الکترونیکی مورد استفاده قرار گرفته و البته تعداد پابندهای تولیدشده بیش از این رقم است. وی درخصوص چگونگی کنترل استفاده کنندگان پابندهای الکترونیکی گفت: وقتی متهم از کنترل خارج شد بعد از دو دقیقه دستگاه که سیم کارتی در آن واقع شده به متهم هشدار می دهد تا برگردد و در صورت عدم توجه مددجو به این هشدار، اقدامات بعدی برای بازگرداندن او انجام می شود. به گفته جهانگیر، درحال حاضر طبق قانون تنها محکومان مالی، امکان استفاده از این پابندها را دارند و قرار است همه افرادی که این شرایط را ندارند و مجبور به حبس یک تا ١٠ روزه هستند نیز مشمول استفاده از این پابندها شوند.

Copyright © 1999-2013 Ettelaat Network, All Rights Reserved Webmaster
 اطلاعات .نت به هيچ گروه و مرام و مسلك وابسته نيست اطلاعات.نت هيچ مسئوليتی در باره محتوای مقالات نداشته و مسئول محتوای هر مقاله نويسنده آن ميباشد نظر نویسندگان مقالات در اين سايت می تواند مغایر با موضع اطلاعات.نت باشد مولف اين سايت مطلقا براي كار خود كه هدف ميهني و آموزشي دارد نه در گذشته، نه در حال حاضر و نه در آينده كمك مالي هيچكس، هيچ سازمان و هيچ دولتي را نمي پذيرد. خدمت به ميهن ، هموطنان، همتباران و همزبانان لذتي دارد مافوق همه لذتها، مخصوصا اگر بدون دستمزد و كمك مالي انجام گيرد