شاهراه‌های حیاتی کمی بالاتر از رأس‌السرطان: تنگه‌ هرمز انبار باروت

By | 2018-07-19

– ناوشکن یو اس اس سالیوان متعلق به ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده عازم خلیج فارس شده.
– جمهوری اسلامی به دنبال آن است که برای مقابله با تحریم‎های آمریکا «مسیر ترانزیت کالا در منطقه» را تغییر داده و  ارتباط حمل‌ و نقل ریلی بین ایران و روسیه را گسترش دهد.
– دسترسی به آب‎های گرم خلیج فارس و دریای عمان بخشی از رویای همیشگی روس‎ها بوده و از قرار معلوم جمهوری ارتجاعی آخوند و سپاه می‌خواهد این رؤیا را تحقق ببخشد. طرح روسی «ایران‎رود» که قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه با عنوان ایجاد کریدور آبی بین دریای مازندران و خلیج فارس روی آن کار می‎کند بخشی از این پروژه است.

كيهان چاپ لندن

رهبر جمهوری اسلامی دستور داده دو ستاد اقتصادی برای مقابله با تحریم‎های آمریکا بطور همزمان فعالیت کنند، یکی از این ستادها «شورای‎عالی هماهنگی اقتصادی» و دیگری «ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی» است که سابقه بیشتری دارد و اسحاق جهانگیری معاون اول روحانی رییس آن است. این تحرکات بیانگر قرار گرفتن در شرایط اضطراری است.

نشست ویژه اعضای هیات دولت و علی خامنه‎ای در مورد مقابله با تحریم‌های آمریکا؛ ۲۴ تیر ۱۳۹۷

در روزهای اخیر تحولات مهمی روی داده که نتیجه‌ی اغلب آنها شکست سیاست‎های رژیم برای فرار از مهلکه‎ای است که خودش ساخته و مدت‌هاس در آن دست و پا می‎زند:

بسته پیشنهادی اروپایی‎ها برای حفظ برجام مورد قبول تهران قرار نگرفت و حسن روحانی آن را مأیوس‌کننده خواند. این بسته با شروطی که خامنه‎ای برای حفظ برجام لازم دانسته بود بسیار تفاوت داشت.

محمدجواد ظریف وزیر خارجه به هر دری زد بلکه کشورهای آسیایی از جمله هند و کره جنوبی به عنوان خریداران عمده نفت ایران تحت تاثیر تحریم‎های آمریکا پا پس نکشند، موفق نشد و تلاش‎های او شکست خورد و این کشورها تبعیت خود از قوانین تحریمی واشنگتن را اعلام کردند.

بیژن زنگنه وزیر نفت در اوپک بازنده‎ی بزرگ شد و عربستان و روسیه قبول کردند برای پرکردن خلاء نفت ایران پس از آغاز فریز نفتی سقف تولید خود را افزایش دهند.

سفر علی‎اکبر ولایتی فرستاده ویژه خامنه‌ای به روسیه و دیدار او با پوتین در مسکو نتایج روشنی نداشت و «نفت در برابر کالا» و تهدید به بستن تنگه هرمز از نتایج این سفر بود.

بعضی منابع خبری گزارش دادند که اروپا به ایران پیشنهاد داده با آغاز تحریم‎ها روزانه یک میلیون بشکه نفت به روسیه تحویل دهند تا روس‌ها برای آنها بفروشند. ولی مشخص نیست اگر هم این دلالی درست باشد، پول حاصل از فروش آن، نقدی به ایران برگردانده می‎شود و یا در ادامه همان تهاتر نفت است و در عوض کالا و غذای روسی به ایران صادر خواهد شد!

هدایت‎الله خادمی عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در اظهاراتی جنجالی گفته «از روسیه ممنونیم که نمی‌گذارد از گرسنگی بمیریم!» او همچنین تاکید کرده باید تنگه هرمز را ببندیم و امنیت کشورهای همسایه را به خطر بیاندازیم تا آنها نتوانند نفت را تولید و صادر کنند!

حدود ۴۰ درصد نفت دنیا از تنگه هرمز عبور می‎کند. طول این آبراه ۱۱۰ کیلومتر از و عرض آن بین ۴۰ تا ۶۰ کیلومتر متغیر است و عمق آب بین ۳۵ تا ۱۰۰ متر است که به شدت عبور و مرور کشتی‎ها و نفتکش‎های غول‌پیکر را محدود می‎کند و بستن این تنگه فقط از طریق نظامی ممکن است.

حجت‌الاسلام حسن روحانی در جریان سفر به سوییس تهدید کرده بود که اگر ایران نتواند نفت صادر کند دیگران هم نمی‎توانند! این موضع بلافاصله مورد تقدیر فرمانده سپاه قدس قرار گرفت و قاسم سلیمانی در نامه‎ای خطاب به روحانی این سخنان‎ را مایه مباهات و افتخار دانست و نوشت «دست شما را برای این سخنان بموقع، حکیمانه و صحیح می‌بوسم و برای هر سیاستی که مصلحت نظام اسلامی باشد، در خدمت هستیم.»

معمولا وقتی سیاستمداران و دولتمردان یک کشور به نوعی چراغ خطر تهدید نظامی را روشن می‎کنند نظامی‎ها پشت آنها قرار گرفته و «لبیک» می‎گویند. سلیمانی هم چنین کرد اما مسئله اینجاست که روحانی دست روی تنگه هرمز گذاشته که نه تنها برای ایران بلکه برای منطقه و جهان نقش سوپراستراتژیک دارد و به قول معروف لقمه‎ای بسیار بزرگتر از دهان جمهوری اسلامی است. برای توجیه این لقمه‌ی بزرگ روحانی، حشمت‎الله فلاحت‌پیشه رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی وارد میدان شد و گفت «منظور رییس جمهور بستن تنگه هرمز نیست چرا که این موضوع تحت مقررات بین‎المللی بوده و باید رعایت شود.»

فلاحت‌پیشه روز چهارشنبه، ۱۳ تیر، در اظهاراتی مبهم گفت، منظور روحانی این است که «اگر قرار باشد بر اساس اراده‎ها، قوانین بین‌المللی بر هم بخورد باید برای همه باشد به خصوص که سیاست ایران بر اساس دیپلماسی بین‎المللی فعالیت می‎کند که اگر طی آن، سیاست ایران شکست بخورد، این شکست باید برای تمامی دنیا باشد!»

علیرضا رحیمی عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی نیز گفت «منطقه خلیج فارس نباید هیچگاه امنیتی باشد و نقشی که جمهوری اسلامی در منطقه داشته نقشی راهبردی همراه با تقویت صلح بوده است.»

گرچه حزب‎اللهی‎ها و سپاهی‎ها از حرف‎های روحانی استقبال کردند اما علاوه بر اعضای کمیسیون امنیت ملی این تهدید روحانی، مخالفان دیگری هم داشت از جمله مسیح مهاجری از روزنامه جمهوری اسلامی که نوشت: «[…] نباید نظامیان در این باره اعلام موضع می‎کردند، چرا که در مرحله موضع‎گیری‌‎های سیاسی، هرگونه موضع‎گیری توسط نظامیان موجب عکس‌العمل توسط نظامیان طرف مقابل می‌‎شود و ممکن است مناقشات را از چارچوب سیاسی به چارچوب مناقشات نظامی بکشاند.» چنین مواضعی نشان می‌دهند که گروهی در جمهوری اسلامی به راستی معتقدند که بناید مسیر بحران را به سوی تقابل نظامی هدایت کرد.

جمهوری اسلامی اعتقاد دارد قایق‎های تندرو سپاه بلای جان ناوهای آمریکا در خلیج فارس خواهد بود

نگرانی مهاجری بجاست چون بیل اوربن یکی از سخنگویان مرکز فرماندهی ارتش ایالات متحده همزمان اعلام کرد ملوانان نیروی دریایی آمریکا و متحدان منطقه‌‌ای این کشور «برای تضمین باز ماندن راه عبور کشتی‌های تجاری طبق قوانین بین‎المللی آماده‌اند.»

تا وقتی حسن روحانی شعار بستن تنگه هرمز را می‎داد از گوشه و کنار انتقادات زیادی به او می‎شد و بودند کسانی که ترمز او را بکشند اما مسئله وقتی شکل جدی به خود گرفت که علی‎اکبر ولایتی مشاور خامنه‎ای در امور بین‎الملل که برای رساندن پیام رهبر جمهوری اسلامی به پوتین پیش از نشست وی با ترامپ در هلسینکی شتابزده به مسکو سفر کرده بود تکرار کرد که اگر ما نفت صادر نکنیم دیگران هم نخواهند کرد. با این سخنان موتور جنگ‎طلب‎ها از جمله حسین شریعتمداری مدیر مسئول کیهان تهران روشن شد و در تقلید از مشاور «رهبر» شورش را نیز درآورد و از استراتژی بستن تنگه‎هرمز با مین‎گذاری در خلیج فارس و پرتاب موشک به سمت اسراییل و بحرین و عربستان و اروپا رونمایی کرد! فارس و تسنیم وابسته به سپاه نیز نوشتند هم هرمز را می‏‎بیندیم و هم باب المندب در دریای سرخ را!

تحلیلگران اما معتقدند هرگونه تلاش جمهوری اسلامی و سپاه پاسدارانش برای بستن تنگه هرمز به محاصره دریایی ایران ختم می‌شود.

و اما هارت و پورت‌های رژیم ایران که زیاد شد، فرماندهی ارتش آمریکا هم بیکار ننشست و توییتر فارسی فرماندهی ارتش ایالات متحده، سه‎شنبه شب، ۲۷ تیر، اعلام کرد ناوشکن یو اس اس سولیوان تحت مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا به تنگه هرمز اعزام شده است.

اگرچه بعد از تهدید بیجای روحانی به بستن تنگه‌ی هرمز گروهی در جمهوری  اسلامی برای توجیه و تفسیر آن آستین بالا زدند ولی بعد از آنکه ولایتی هم این تهدید را تکرار کرد، وضعیت شکل دیگری یافت و گروهی به دفاع جانانه از آن پرداخته و حالا هم با دو ستادی که خامنه‎ای دستور فعالیت آنها را برای مقابله با تحریم‎های آمریکا صادر کرده، هم دولت و هم مجلس و غیره مانند همیشه گوش به فرمان هستند!

حرف‎های بودار نوبخت در جلسه ستاد اقتصاد مقاومتی

در جلسه ستاد اقتصاد مقاومتی که روز دوشنبه برگزار شد، اسحاق جهانگیری گفت بر اساس رهنمودهای «رهبر معظم انقلاب» تحریم‎ها کارساز نیستند! در همین جلسه محمدباقر نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه و سخنگوی دولت در سخنان «بوداری» گفت: «[…] در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی گزارشی از وضعیت بنادر ایران به ویژه بنادر جنوبی به عنوان مبادی واردات و صادرات ارائه شده و اعضای این ستاد بررسی کردند که حجم قابل توجه واردات و صادرات در شرایط تحریم را به چه ترتیبی می‌توانند از بنادر عبور دهند.

از مواردی که مورد بررسی قرار گرفته این است که برای مقابله و جایگزین‌سازی در صورتی که یکی از بنادر دچار مشکل شود، از کدام بندر جایگزین می‌توانیم استفاده کنیم!

از نظر بنادر ایران در جنوب به خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند اتصال دارد که با این شرایط به همه آب‌های آزاد جهان مرتبط است و ایران تنها کشوری است که همه این ظرفیت‌ها را دارد، ضمن اینکه شما در شمال هم مسیر آبی دارید، به همین خاطر برخی بنادر برای ارتباط نیاز به برنامه تکمیلی دارند.»

وی ادامه داد: «جلسه فوق‌العاده با وزیر راه و شهرسازی برای بررسی و برنامه‌ریزی به منظور اتصال خطوط ریلی بنادر جنوب به ویژه بندر چابهار به شبکه سراسری در سازمان برنامه و بودجه برگزار می‌شود.

خوشبختانه امکانات ما وسیع است، در حالی که برخی کشورها یک معبر بیشتر ندارند و اگر بسته شود راهی برای واردات و صادراتشان باقی نمی‌ماند، ما به بنادر مختلف و متعددی در اطراف کشور دسترسی داریم

منظور نوبخت از «مقابله با شرایطی که در آن یکی از بنادر دچار مشکل شود» روشن است و معلوم است چه شرایطی سبب بروز مشکل در بنادر ایران خواهد شد و جنس این مشکلات نیز بر کسی پوشیده نیست.

هنوز خبری از نتایج آن جلسه فوق‌العاده که نوبخت قرار بود با عباس آخوندی وزیر راه برگزار کند نشده است اما بنا به آنچه او می‎گوید هدف از تشکیل جلسه برنامه‏‌ریزی برای اتصال خطوط ریلی بنادر جنوب «به ویژه بندر چابهار» به شبکه راه‌آهن سراسری است.

چابهار، خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان که شاید آخرین رگه‎های حیاتی اقتصاد جمهوری اسلامی باشند از نظر جغرافیایی کمی بالاتر از مدار راس السرطان قرار گرفتند

ویژگی بندر چابهار چیست؟

چابهار اولین بندر بزرگ ایران است که در دهانه‎ی دریای عمان و نزدیک به آب‎های آزاد (اقیانوس هند) قرار دارد و به خط آهن متصل است. محاسبه جمهوری اسلامی این است که اگر تحت شرایط اضطراری در خلیج فارس و تنگه هرمز جنگ آغاز شود چابهار از وابستگی به تنگه هرمز می‎کاهد. پروژه‎ی «کاهش وابستگی به تنگه هرمز با توسعه بندر چابهار» بخشی از سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی است که خامنه‎ای در بهمن‌ماه سال ۱۳۹۲ آن را ابلاغ کرد. طبق بند ۱۱ آن «توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور به منظور انتقال فناوری‌های پیشرفته، گسترش و تسهیل تولید، صادرات کالا و خدمات و تأمین نیازهای ضروری و منابع مالی از خارج» در دستور کار قرار گرفت و عباس آخوندی وزیر راه (معاون سابق امنیتی وزارت کشور) و حبیب‎الله سیاری فرمانده پیشین نیروی دریایی ارتش مسئول پیاده کردن آن در دو فاز اقتصادی و نظامی بودند.

در ۳۰ آذر سال ۱۳۹۴ (دو سال بعد از شروع طرح) آخوندی در یک مصاحبه که زیر عنوان «قدرت مسئولیت» قرار می‎گیرد با اشاره به سرمایه‎گذاری چند میلیاردی برای توسعه قدرت دریایی به خصوص بندر چابهار می‎گوید: «من عمیقا به این فرمایش رهبر معظم انقلاب که اعلام کردند ایران باید شاهراه شمال به جنوب و شرق به غرب باشد از بن دندان معتقدم و […] این بحث قدرت مسئولیت می‌تواند آینده امنیت ملی را رقم بزند.»

فاز نظامی این استراتژی تقویت پایگاه دریایی مکران بود که زیر عنوان «تامین امنیت خطوط کشتیرانی برای رونق اقتصاد» انجام شد و بسیاری از تجهیزات و ادوات نیروی دریایی ارتش از پایگاه بندرعباس به مکران منتقل شد که در نزدیکی بندر چابهار قرار دارد.

علی خامنه‎ای در هشتم آذرماه سال ۱۳۹۶ در دیدار با فرماندهان نظامی تاکید کرد «نیروی دریایی در خط مقدم دفاع از کشور است.» تقویت پایگاه مکران بر اساس طرح «نیروی دریایی راهبردی» که تلفیقی از ناوهای نیروی دریایی ارتش و شناورهای تندرو و انتحاری سپاه است امید رژیم برای مقابله با ورود احتمالی ناوهای آمریکایی به خلیج فارس است که به گفته منابع غیررسمی با پیشنهاد و توصیه روس‌ها پیاده شد. ضمن اینکه پایگاه دهم شکاری نیروی هوایی ارتش در کنارک نیز در همین منطقه قراردارد.

این استراتژی یک مشکل اساسی دارد و آن ظرفیت محدود خط آهن چابهار به عمق ایران است که تنها به زاهدان می‌‏رسد و نیاز به توسعه بیشتر دارد تا از طریق آن هم حمل و نقل تجاری صورت گیرد و هم نیرو و ادوات نظامی به چابهار منتقل شود. یکی از اصلی‎ترین برنامه‎های سفر اخیر  ولایتی به روسیه همین بود که پوتین اعلام کرد آماده‎ی سرمایه‎گذاری برای راه‎اندازی خط آهن شمال- جنوب و سن پترزبورگ- چابهار است! پروژه‌ای که قطعا کار دو سه ماه و حتی دو سه سال هم نیست!

نقشه ریلی ایران

تاکید پوتین بر راه‌اندازی کریدورهای شمال- جنوب و سن پترزبورگ- چابهار

در همین ارتباط پایگاه خبری وزارت راه، جمعه ۲۲ تیر، به نقل از ولایتی می‎نویسد: «[…] طی ۱۰ روز گذشته، مقدمات عملیاتی برقی‌کردن راه‌آهن اینچه‌برون- گرمسار، در ساری آغاز شد و آقای پوتین، بر سرمایه‌گذاری در این حوزه، اعلام آمادگی کرد. پوتین، بر کریدور شمال- جنوب؛ سن‌پترزبورگ- چابهار تأکید داشت که برای حمل کالا از آسیای جنوبی و آسیای جنوب شرقی از طریق ایران، باعث صرفه‌جویی ۴۰ درصدی در در زمان و هزینه می‌شود.»

جمهوری اسلامی به دنبال آن است که برای مقابله با تحریم‎های آمریکا «مسیر ترانزیت کالا در منطقه» را تغییر دهد و در نظر دارد ارتباط حمل‌ و نقل ریلی بین ایران با قزاقستان، ترکمنستان، ازبکستان و در نهایت روسیه را گسترش داده و موافقت این کشورها را جلب کند تا شرایط تردد بدون توقف در گمرک‌ فراهم شود. دسترسی به آب‎های گرم خلیج فارس و دریای عمان بخشی از رویای همیشگی روس‎ها از زمان پتر کبیر چهارمین تزار سلسله رومانوف‌ها بود که تا امروز هم ادامه داشته و از قرار معلوم جمهوری ارتجاعی آخوند و سپاه می‌خواهد این رؤیا را تحقق ببخشد. طرح روسی «ایران‎رود» که قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه با عنوان ایجاد کریدور آبی بین دریای مازندران و خلیج فارس روی آن کار می‎کند بخشی از این پروژه است.

نفوذ روس‎ها در سیاست خارجی جمهوری اسلامی و وابستگی رهبران رژیم به دستگاه سیاسی و امنیتی روسیه، ایران را در آستانه‏‏‌ی یک جنگ تمام‌عیار قرارداده است.

چطور است که پوتین قول توسعه راه آهن شمال به جنوب را به حاکمان بی‌کفایت ایران می‎دهد اما شبکه‎های بانکی خود را به روی معاملات ایران باز نمی‎کند؟!

چطور است که روسیه از فروش حتی یک فروند هواپیمای تجاری به ایران سر باز زده است؟

چطور است که روسیه همگام با عربستان توافق می‌کند که برای پر کردن خلاء نفتی ایران، نفت بیشتری تولید و صادر کند تا بازار جهانی دچار بحران نشود؟!

همراه با ده‌ها پرسش تجربی دیگر که بخشی از آن به برنامه اتمی و نیروگاه‌های هسته‌ای ایران نیز مربوط می‌شود، روزنامه کیهان تهران، ارگان بیت رهبری، روز چهارشنبه، ۲۷ تیرماه ۹۷، در سرمقاله خود تاکید می‌کند که روسیه هنوز قابل اعتماد است!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *