روزي كه به جاي دفاع، سربازان ميهن را مرخص كردند! ـ شهریور ۱۳۲۰، توطئه و خیانت بزرگ

By | 2018-08-30

30 آگوست 1941 (هشتم شهريور 1320 و پنجمين روز تجاوز نظامي به ايران) هواپيماهاي دولت مسکو براي نخستين بار برفراز تهران ظاهر شدند ولي تنها به فروريختن اعلاميه تبليغاتي مبادرت كردند كه در اين اعلاميه ها، به اصطلاح کرملین نشینان وقت، به زحمتكشان ايران وعده زندگاني بهتر داده شده بود!.

سرلشکر نخجوان

نوشيروان کيهاني زاده:مهمترين رويدادهاي ايران و جهان
تهراني ها از اين كه پرواز هواپيماهاي شوروي بدون واكنش واحدهاي دفاع ضد هوايي وطن صورت گرفته بود شگفت زده شده و به حدس زني درباره فعاليت هاي پشت پرده پرداخته بودند. مدتي بود كه تهراني ها در نگراني از سالخوردگی رضاشاه پهلوی و محاصره او در سعدآباد توسط مقامات دولتي ِ «شناخته شده» بسر مي بردند.

در همين روز ابلاغيه محرمانه مرخص شدن سربازان وظیفه پادگانها ـ بدون امضای فرمانده کل قوا که رضاشاه بود ـ از سوي سرلشكراحمد نخجوان كفيل تازه! وزارت جنگ به واحدهاي ارتش كه خودرا براي دفاع آماده مي كردند و دو لشكر مستقر در تهران در اطراف پايتخت سنگر گرفته بودند ارسال شده بود و رضاشاه به عنوان فرمانده كل قوا از ارسال چنين ابلاغيه اي اطلاع نداشت! و منتظر عبور شمار بیشتری از واحدهاي انگلستان و شوروي از مرزها و دفاع و جانبازي نيروهاي نظامي وطن بود و ….

واحدهای انگلیسی و روس با نقض اعلامیهِ بی طرفی ایران، سوم شهریور 1320 از غرب کشور (عراق که عملا در کنترل دولت لندن بود) و شمال وارد ایران شده بودند. دو دولت متجاوز اعلام کرده بودند که چون شمار آلمانی ها در ایران زیاد شده و تماس های محرمانه ای میان شاه و هیتلر و موسولینی صورت گرفته راهی جز پیشگیری از … نداشتند.

علی منصور نخست وزیر وقت، همان روز(سوم شهریور) به کاخ سعدآباد رفته بود و شاه را از وضعیت آگاه کرده بود و شاه دستور آمادگی برای مقاومت داده بود. شاه همان روز فرمان خروج دو لشکر مستقر در پایتخت از شهر و موضع گیری آنها در اطراف تهران را داده بود. رضاشاه در همان روز با ارسال یک تلگرم به فرانکلین روزولت رئیس جمهوری وقت آمریکا (که این کشور هنوز وارد جنگ جهانی دوم نشده بود)، جریان تجاوز لندن و مسکو و نقض بی طرفی ایران را اطلاع داد و خواست که کمک دیپلماتیک به ایران کند. رضاشاه در همین روز دستور احضار چهار دوره از سربازان وظیفه احتیاط را صادر کرد و خواست که ژنرال عزیزالله ضرغامی رئیس ستاد ارتش دفتر کار خودرا در باشگاه افسران مسقتر کند.

روز بعد (چهارم شهریور) گزارش از حمله هوایی روس ها به چند شهر در شمال غربی کشور ازجمله قزوین و قتل فریب کارانه فرماندهان نیروی دریایی توسط انگلیسی ها انتشار یافت و پنجم شهریور و در چنان اوضاعی، علی منصور از نخست وزیری کناره گیری کرد ومجید آهی هم پیشنهاد نخست وزیر شدن را نپذیرفت و ایران دچار یک بحران نظامی ـ سیاسی شد. در جریان بحران، شماری از معاریف نزدیک به دولت لندن از رضاشاه خواستند که محمدعلی فروغی را که سالها مورد غضب و بی مِهری رضاشاه بود نخست وزیر کند که شاه این اصرار را ردّ نکرد و فروغی سریعا این مقام را پذیرفت که به باور تاریخ نگاران، بخشی از توطئه بود.
هشتم شهریور در تهران حکومت نظامی به ریاست سپهبد امیراحمدی برقرار شد. در همین روز، نخجوان و ضرغامی و همدستانشان بدون اطلاع رضاشاه، سربازان وظیفه پادگانها را مرخص کردند! و کشور بدون دفاع شد. خلبانان نیروی هوایی که در پایگاه هوایی «قلعه مرغی» تهران مستقر بودند فرمانده نیروی هوایی را که تصمیم به قطع دفاع هوایی داشت بازداشت کردند و به پرواز دفاعی ادامه دادند.

نهم شهریور بود که رضاشاه از این خیانت ها آگاه شد و افسرانی را به مرخص کردن سربازان دست زده بود به سعدآباد احضار کرد و به دست خود کتک زد و دستور محاکمه صحرایی آنان را داد، ولی دیگر دیر شده بود.
باید توجه داشت که پدر ژنرال نخجوان یک مهاجر از نخجوان به ایران بود. احمد نخجوان متولد تبریز، و در آن زمان 38 ساله در همان شهریور 1320 و در کابینه فروغی وزیر جنگ شد و پاداش خیانت خودرا گرفت. او که تا 1345 زنده بود نخست، افسر نیروی زمینی بود که پس از فراگرفتن فنون خلبانی در فرانسه، افسر نیروی هوایی هم شد. پدربزرگ او یک افسر قزاق ارتش روسیه بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *