کناره گيري دولت بازرگان در پي تصرف سفارت آمريکا در تهران – نگاهي به کارهاي برزينسکي

By | 2018-11-05

پنجم نوامبر 1979 نماينده گروهي كه عنوان «دانشجويان پيرو خط امام» بر خود گذارده بودند در دومين روز تصرف سفارت آمريكا در تهران (14 آبان 1358) اعلام داشتند كه كاركنان سفارت را تا استرداد شاه آزاد نخواهند كرد و اضافه كردند كه در ساختمان سفارت اسنادي را در رابطه با حوادث كردستان و خوزستان و اسامي برخي از جاسوسان و وابستگان به آمريكا را به دست آورده اند كه آنها را كتاب خواهند كرد تا تاریخ شوند و در یاد ایرانیان باقی بمانند.

مهمترين رويدادهاي ايران و جهان, نوشيروان کيهاني زاده
آخر وقت همين روز اعلام شد كه مهدي بازرگان پس از 268 روز نخست وزيري، كناره گيري کابینه خودرا تسليم و دليل آن را، رويدادهاي اخير (از جمله تصرف سفارت آمريكا)، مداخله خودسرانه افراد در امور دولتی [بگیر و ببندها، مصادره ها و …] و نيز انتقاد افراد و گروهها از کابینه به ويژه اعتراض آنان به ملاقات او در خارج از كشور [در الجزایر] با برژينسكي Brzezinski مشاور امور امنيت ملي جیمی کارتر رئيس جمهوري وقت آمريكا قلمدادکرده بود. بازرگان كه از همكاران دكتر مصدق و از مؤسسان نهضت آزادي بود، نخستين کابينه نظام جمهوري اسلامي را تحت نام «دولت موقت» تشكيل داده بود. كميته هاي انقلاب و دسته هاي مختلف مرکّب از افرادی که در طول سال 1357 (1978 میلادی) در خیابانها شعار داده، با ماموران انتظامی نظام سابق درگیر شده و در راهپیمایی ها شرکت کرده بودند با اعمال خود مانع از اداره كامل امور توسط مقامات منصوب مهدی بازرگان بودند و کابینه بازرگان در طول زمامداري توان اجراي نظامات دولتي را نداشت. در انقلاب سال 1357 گروههای مختلف از مصدقی تا کمونیست، ناسیونالیست تا اسلامیون شرکت داشتند و تا آخرین ماه روشن نبود که چه دسته ای برتری خواهد یافت.

آيت الله خميني تسخير ساختمان سفارت آمريکا در تهران را انقلابي بزرگتر از انقلاب اول (حذف نظام سلطنتي) و انقلاب دوم خواند. مورخان گروگان بودن 52 آمريكايي به مدت 444 روز را يك تحقير و شكست سياسي براي دولت آمريكا، ضعف دولت كارتر (كم تجربگي او) و درگيري برزينسكي مشاور ويژه وي با سايروس وَنس وزير امور خارجه وقت نوشته و افزوده بودند كه كارتر توجه بيشتري به برزينسكي (با اين كه متولد آمريكا نبود) داشت و برزينسكي با برخي مقامات تهران يك كانال مذاكراتي جداگانه داشت كه كارتر هم از آن بي خبر بود و همين تعدّد كانال باعث شد كه كاخ سفيد نتواند براي رهايي گروگانها اقدام قاطع و موثر به عمل آورد و ادامه اين وضعيت باعث شكست كارتر در انتخابات بعدي شد و …. وَنس در اپريل 1980 به علت مداخلات برزينسكي Brzezinski در وظايف او (در ظاهر به خاطر شكست ماموريت كماندوها در صحراي طبس) كناره گيري کرد.

شاه كه به بيماري سرطان دچار بود در پي فشار و اصرار هنري كيسينجر، ديويد راكفلر، جان مك كلوي و گردانندگان گروه مالي «چِيس» اجازه ورود به آمريكا را از كارتر گرفته بود كه ورود او، دردسري طولاني براي دولت كارتر فراهم ساخت كه به روي كار آمدن مجدد حزب جمهوريخواه انجاميد.

Zbigniew K. Brzezinski زبيگنو برزينسكي 28 مارس 1928 در شهر ورشو (پايتخت لهستان) به دنيا آمده است. پدر وي يك ناسيوناليست لهستاني بود كه در جواني با سلطه روسيه بر لهستان مبارزه مسلحانه مي كرد. وي پس از جنگ جهاني اول و خروج روس ها از اداره امور لهستان وارد دستگاه ديپلماسي وطن خود شد و در سال 1939 سفير لهستان در كانادا بود كه هيتلر و استالين ميهن اورا ميان آلمان و شوروي قسمت كردند. بنابراين، برزينسكي (پدر) و اعضاي خانواده اش در كانادا ماندگار شدند. زبيگنو در كانادا وارد دانشگاه مكگيل شد ولي چون نتوانست وارد وزارت امور خارجه كانادا شود به ايالات متحده نقل مکان کرد و از دانشگاه هاروارد در رشته علوم سياسي دكترا گرفت.

زبيگنو در سال 1958 به تابعيت غير بومي (نچرالايزد) آمريكا درآمد و در چارچوپ حزب دمكرات در امور سياسي اين كشور به فعاليت پرداخت و چون با مسكو ذاتا دشمني خوني و آشتي ناپذير داشت و سياست روز آمريكا آن را مي پذيرفت مورد توجه قرار گرفت. پيشنهاد و اندرزهاي برزينسكي به جان اف كندي در قضيه بحران موشكي كوبا باعث شد كه فعالانه تر وارد بازي هاي سياسي شود و در مسائل شوروي و اروپاي شرقي به اظهار نظر بپردازد. وي باز بر مدار دشمني خود با شوروي، در جريان جنگ ويتنام به ليندن جانسون رئيس جمهور وقت اندرزهاي متعدد داد. پيشرفت سياسي او از زمان جيمي كارتر آغاز شد. چون كارتر آشنايي كامل به مسائل خارجي و بين المللي نداشت، برزينسكي كه فردي وقت شناس و باهوش است در حقيقت كار آموزش اورا در آن زمينه ها برعهده گرفت و سپس مشاور ارشد امنيت ملي در كاخ سفيد شد و رشته كار را از دست «سايرس ونس» وزير امور خارجه وقت عملا خارج ساخت. ازكارهاي برزينسكي در اين زمان، دور ساختن مصر از شوروي با ترتيب دادن قرارداد كمپ ديويد و آشتي مصر و اسرائيل بود. باز به دليل دشمني با مسكو، مناسبات آمريكا با پكن (رقيب شوروي در دنياي كمونيستها) را به حالت عادي درآورد و كارتر را به چين فرستاد.

سپس تحت تاثير همان دشمني با مسكو، با كمك عربستان سعودي و پاكستان مجاهدان مسلمان را در افغانستان بر ضد شوروي مجهز ساخت كه طالبان و القاعده از درون آنها بيرون آمده اند. برزينسكي، هنگامي كه دوگليست هاي فرانسه دم از جدايي اروپا از آمريكا و «استقلال» زدند با نطق و نوشته به جنگشان رفت. برزينسكي در يك مورد شكست خورد و آن «ايران» بود كه با سياست هاي خود باعث خروج ايران از حوزه و دايره غرب شد كه در تاريخ معاصر آمريكا The Loss of Iran (ذ لاس آو ايران = از دست دادن ايران) عنوان گرفته است. خروج كامل ايران از حوزه نفوذ طولاني آمريكا را تصرف سفارت آمريكا در تهران به دست داد، رويدادي كه تا آن زمان سابقه نداشت و قابل پيش بيني نبود.

برزينسكي كه دختر و دو پسرش را هم وارد كار سياست و رسانه ها كرده است، با اين كه شوروي فروپاشيده، هنوز دست از دشمني با مسکو برنداشته و کار سياست و اعمال نظر را با عضويت در انجمن هاي مطالعات سياسي، تدريس در دانشگاه جانز هاپكينز و نوشتن مقاله و مصاحبه هاي تلويزيوني دنبال مي كند. با وجود اين، اعضاي برجسته حزب دمكرات آمريكا اورا به طور كامل از آن خود نمي دانند زيرا كه بارها از خشونت و راستگرايي حمايت كرده است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Enter Captcha Here : *

Reload Image