تحلیل حملات عربستان در رسانه‌های آمریکا؛ چرا رادارها پهپادها را ندیدند؟

By | 2019-09-20

با فروکش کردن هیجان و اضطراب همراه با خبرهای فوری مربوط به حملات روز شنبه به تاسیسات شرکت نفت آرامکو عربستان، رسانه‌های آمریکا در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه بیش‌تر در پی عمق دادن به زوایای این واقعه رفتند و تحلیل‌گران استخوان درشت‌تری چون دیپلمات‌های کهنه‌کار را پشت میکروفون‌ها آوردند.

از دیدار روزولت و ابن سعود تا روابط ترامپ و بن سلمان

برنامه رادیویی آن پوینت ‘ ( On Point) که از بوستون به طور روزانه پخش می‌شود صبح چهارشنبه با دعوت از رایان کراکر، سفیر سابق آمریکا در عراق، افغانستان، کویت، لبنان و سوریه که این روزها در دانشگاه برجسته پرینستون تدریس می‌کند، تلاش کرد حملات آرامکو را در قابی بزرگتر وارسی کند.

رایان کراکر (راست) از سوی چهار رئیس‌جمهور اخیر آمریکا از جمله جورج بوش پسر (چپ) به عنوان سفیر در کشورهای خارومیانه حضور داشت

آقای کراکر که از زمان جورج بوش پدر تا دوران باراک اوباما به عنوان سفیر برای چهار رئیس‌جمهور آمریکا کار کرده به این برنامه رادیویی گفت از نظر او واکنش اولیه کاخ‌سفید به این حملات “معقولانه” بوده است.

“زمانه، زمانه‌ای نیست که برای تصمیم‌گیری عجله کنیم. من با موضع فعلی پرزیدنت ترامپ که گفت حالا ببینیم چه می‌شود موافقم… این حملات خیلی هم غیرمترقبه نبود… برای درک موقعیت بگذارید وضعیت میان عربستان و ایران را شبیه دوران جنگ سرد میان شوروی و آمریکا فرض کنیم. جنگ سردی که خیلی وقت است ادامه دارد… هم اکنون در یمن جاری است، در لبنان، سوریه و عراق هم بوده و هست… فقط حالا مقداری از سردی آن به سمت گرمی سوق کرده است… این رویارویی قدیمی و دست کم از سال ۲۰۰۵ و زمان ترور رفیق حریری، نخست وزیر اسبق لبنان که متحد ریاض بود، جدی‌تر شده… بنابراین رویارویی عربستان و ایران چیز تازه‌ای نیست فقط ظاهرا ابزار مورد استفاده در این رویارویی تغییر کرده…. ”

در ادامه مگنا چاکرباردی، مجری و تهیه‌کننده ‘آن‌پوینت’، با اشاره به جزئیات منتشر شده از این حملات پرسید که “آیا عبور این تعداد پهپاد یا موشک کروز از میدان دید رادارهای پیشرفته عربستان عجیب نیست؟”

سفیر سابق آمریکا در عراق گفت: “چرا عجیب است و من یک سوال دیگر هم دارم. ما در بحرین پایگاه نظامی مفصلی داریم. ناوهای ما دائما در خلیج فارس بالا و پایین می‌روند… اگر این موشک‌ها یا پهپادها از فراز خلیج‌فارس عبور کرده آیا نیروهای آمریکایی آنها را رصد کرده‌اند؟… اگر نه حتما باید یک تحقیق و تفحص فوری و مفصل در این باره و علت این ناکارآیی صورت گیرد…این می‌تواند از نظر امنیتی و فنی بسیار حیاتی باشد”.

این دیپلمات کهنه‌کار در پایان درباره موضع چند روز گذشته دولت آمریکا گفت: “آقای ترامپ صحیح گفته که این حمله به عربستان بوده و نه آمریکا. ما با عربستان پیمان نظامی نداریم و موظف به دفاع فیزیکی از این کشور نیستیم اما این کشور متحد اصلی ما در منطقه حداقل از پایان جنگ جهانی تاکنون بوده است… در سال ۱۹۴۵ پرزیدنت روزولت با وجود کسالت در حالی که روی عرشه یک ناو جنگی بود با ابن سعود (نخستین پادشاه آل سعود) دیدار کرد و دو رهبر درباره نفت در برابر امنیت رایزنی کردند… درست است که حالا زمانه عوض شده و ما به نفت خلیج فارس دیگر نیاز نداریم اما متحدان ما چون ژاپن و کره‌جنوبی کاملا به این نفت وابسته‌اند و ما باید پیش از آن که بگوییم دیگر به ما مربوط نیست کاملا در این باره فکر کنیم.”

یادآوری؛ اشاره آقای کراکر از دیدار سال ۱۹۴۵ میان رهبران آمریکا و عربستان بروی عرشه ناو جنگی، موضوع یک مستند بی‌بی‌سی است به نام بیتر لیک (دریاچه تلخ) ساخته آدام کورتیس (۲۰۱۵) مستندساز بریتانیایی که در آن به ریشه روابط آمریکا و عربستان و تبعات امروزی آن در منطقه هم پرداخته شده است.

 

نیویورک تایمز گزارش کرده که مقام‌های نظامی آمریکا چون ژنرال دانفورد (راست) و مایک اسپر (چپ) فهرستی درخواستی آقای ترامپ را روز جمعه به جلسه کمیته امنیت‌ملی کاخ‌سفید خواهند برد
نیویورک تایمز گزارش کرده که مقام‌های نظامی آمریکا چون ژنرال دانفورد (راست) و مارک اسپر (چپ) فهرستی درخواستی آقای ترامپ را روز جمعه به جلسه کمیته امنیت‌ملی کاخ‌سفید خواهند برد

ژنرال‌ها فهرستی از اهداف و گزینه‌ها را برای ترامپ تهیه کردند

برنامه صبحگاهی شبکه سی‌بی‌اس آمریکا که با بی‌بی‌سی هم همکاری می‌کند صبح چهارشنبه از جوزف دبلیو. وستفال، سفیر سابق آمریکا در عربستان که تا انتهای دوران ریاست جمهوری باراک اوباما در ریاض بود پرسید که از نظر او واکنش آقای ترامپ به حملات آرامکو چه خواهد بود.

آقای وستفال با اشاره به سفر وزیرخارجه آمریکا به عربستان و چند کشور خاورمیانه گفت: “با فرستادن آقای پومپئو خودبخود این برداشت به میان می‌آید که آقای ترامپ به دنبال تلاشی دیپلماتیک است و به همین علت شخص اول دستگاه دیپلماسی خود را مامور این کار کرده است… اعزام آقای پومپئو بسیار مهم است چرا که باید مطمئن شویم ما و عربستان سعودی واکنش متحدی به این واقعه داریم.”

همزمان سی‌بی‌اس به نقل از جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا گزارش کرد که دونالد ترامپ هنوز هیچ واکنش نظامی به حملات آرامکو از پنتاگون درخواست نکرده است.

این در حالی است که رسانه‌های آمریکایی طی چند روز گذشته به نقل از مقام‌های پنتاگون نوشته بودند در روزهای یکشنبه و دوشنبه ارتش فهرستی از اهداف نظامی در ایران را برای آقای ترامپ برده‌اند اما رئیس جمهوری آمریکا گفته تمایلی به اقدام نظامی که عواقب آن آمریکا را به یک جنگ رویارو با ایران بکشاند ندارد و از ژنرال‌های خود خواسته گزینه‌های بهتری برایش فراهم کنند.

بر همین اساس هم روز پنجشنبه، نیویورک‌تایمز در گزارشی از تهیه لیست جدیدی از سوی مارک اسپر، وزیر دفاع و جوزف دانفورد، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح خبر داد که قرار است فردا (جمعه ۲۰ سپتامبر) در جلسه کمیته امنیت ملی کاخ‌سفید برای آقای ترامپ تشریح شود.

مجله تایم گزارشی تحت این عنوان منتشر کرده: "ایران جسورتر می‌شود، ترامپ دنبال توافق است
مجله تایم گزارشی تحت این عنوان منتشر کرده: “ایران جسورتر می‌شود، ترامپ دنبال توافق است

کارشناسان در حال رمزگشایی از بقایای تسلیحات مهاجم هستند

روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی به قلم اریک اشمیت و ادوارد وانگ خبر داده که کارشناسان نظامی طیفی از گزینه‌ها را آماده کرده‌اند که در یک سوی آن حملات مقطعی و محدود به پایگاه‌های نظامی ایران لحاظ شده و در سوی دیگر آن گزینه‌های بزرگتری وجود دارد که مقام های پنتاگون به طور ناشناس به نیویورک تایمز گفته‌اند انجام آنها نیازمند اعزام نیرو و تجهیزات بیشتر به خلیج فارس است.

گزارش‌گران نیویورک‌تایمز گمانه‌زنی کرده‌اند واکنش آمریکا به حملات آمریکا ممکن است فوری صورت نگیرد چرا که اولا، عربستان نگران گسترش تخاصم و درگیری با ایران است به ویژه که حالا تاسیسات نفتی آن “بی‌دفاع” به نظر می‌رسد.

دوما، کارشناسان نظامی آمریکا تازه وارد عربستان شده‌اند هنوز زمان لازم دارند که با رمزگشایی از کلاهک‌ها و بقایای موشک‌های کروز بتوانند مسیر حرکت آنها را به طور قطع تایید کنند.

آن طور که تحلیل‌گران نظامی به رسانه‌های آمریکایی گفته‌اند در میان بقایای تسلیحات مورد استفاده در حملات آرامکو بخشی از تجهیزات هدایت‌کننده موشک‌های کروز پیدا شده که در صورت رمزگشایی قادر خواهد بود مسیر و منحنی طی شده توسط موشک را به طور دقیق نشان دهد و می‌تواند دلیلی محکم برای شناسایی نقطه پرتاب آن تلقی شود.

همزمان ریاض و واشنگتن مشغول تشکیل ائتلافی جهانی در برابر تهرانند. ائتلافی که در صورت تشکیل می‌تواند به انزوای هیات ایران به ریاست حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد منجر شود.

به همین دلیل هم ممکن است هرگونه اقدام نظامی تا پیش از تشکیل چنین ائتلافی و یا پیش از مجمع عمومی سازمان ملل متحد که قرار است تا چند روز دیگر در نیویورک آغاز شود، موفقیت ریاض و واشنگتن را در این گام دیپلماتیک ناممکن کند چرا که عربستان همین حالا هم به علت کشته شدن گسترده غیرنظامیان در جنگ یمن با انتقادهای جهانی روبروست و آقای ترامپ هم با خروج از برجام، مخالفان فراوانی در میان متحدان خود از جمله کشورهای اروپایی دارد.

سی‌ان‌ان در گزارشی از "ناکارآیی" تسلیحات گران قیمت عربستان در برابر پهپادها و موشک‌های کروز نوشته است
سی‌ان‌ان در گزارشی از “ناکارآیی” تسلیحات گران قیمت عربستان در برابر پهپادها و موشک‌های کروز نوشته است

پهپادها میلیاردها دلار خرید نظامی عربستان را ‘به چالش کشیدند

شبکه خبری سی‌ان‌ان روز پنجشنبه در گزارشی به جزئیات فنی حملات آرامکو پرداخت و به لحاظ نظامی آن را سرفصل جدیدی در محاسبات تسلیحاتی ارزیابی کرد.

تیم لیستر در این گزارش آورده: “موشک‌های کروزی که ظاهرا در این حملات استفاده شده نسخه بازسازی شده موشک‌های روسی دهه ۱۹۷۰ میلادی است و پهپادها هم با وجود پیشرفت فراوان هنوز یک سلاح جدی مخرب محسوب نمی‌شوند.

با این همه ترکیبی از چند موشک کروز و پهپاد که روی هم یک میلیون دلار هم نمی‌ارزیدند توانستند با عبور از بالای سر تجهیزات چند میلیارد دلاری که عربستان خریداری کرده به تاسیسات آرامکو ضربه بزنند و ۵ درصد تولید نفت جهان را مختل کنند.

جرمی بینی، سردبیر خاورمیانه نشریه نظامی ‘جی‌نز دیفنس ویکلی’ به سی‌ان‌ان گفته: “عربستان شش گردان ویژه سیستم ضدموشکی پاتریوت ساخت آمریکا دارد. بنابر تصاویر ماهواره‌ای عربستان پنج گردان را به سمت استان‌های شرقی خود مستقر کرده است (به سمت یمن) و تنها یکی از آنها به سوی ایران تنظیم شده بوده است.”

به گفته این روزنامه‌نگار امور نظامی اخیرا یک سیستم ضدموشکی پاتریوت به تور حفاظتی تاسیسات نفتی بقیق اضافه شده بود اما آن هم به سوی یمن نشانه رفته بود و هر شیی پرنده‌ای که از سمت شمال می‌آمده را یا ردگیری نمی‌کرده و یا به عنوان یک شیی پرنده فقط برای مدت کوتاهی نشان می‌داده است.

کارشناسان محیط زیست از آلودگی محیط زیستی ناشی از حمله به تاسیسات نفتی در خاورمیانه ابراز نگرانی کرده‌اند
کارشناسان محیط زیست از آلودگی محیط زیستی ناشی از حمله به تاسیسات نفتی در خاورمیانه ابراز نگرانی کرده‌اند

آن طور که در گزارش سی‌ان‌ان آمده سیستم ضدهوایی مستقر در اطراف تاسیسات نفتی آرامکو بر اساس حملات با جنگنده‌هایی که خلبان دارند تنظیم شده است.

بنابر گفته کارشناسانی که در گزارش آقای لیستر مشارکت کرده‌اند عربستان در سال ۲۰۱۷ برای خرید سیستم ضدموشکی اس ۴۰۰ روسیه ابراز علاقه کرده است. اس ۴۰۰ دامنه عمل بیشتری از پاتریوت آمریکایی دارد اما آن هم بیشتر برای مقابله با موشک‌های قاره‌پیما طراحی شده هر چند روسیه می‌گوید ترکیب اس ۴۰۰ با یک سیستم ضدموشکی ویژه موشک‌های کوتاه برد و پهپاد می‌تواند پوشش پدافندی کاملی فراهم کند.

با وجود این، به گفته جرمی بینی، استفاده از این سیستم از سوی روسیه در سوریه، کارآمدی آن را با تردید روبرو کرد.

آقای بینی به سی‌ان‌ان گفته که عربستان در کنار سیستم پاتریوت یک سیستم ضدموشکی ویژه موشک‌های کوچک از آلمان خریداری کرده که نام آن اسکای‌گارد است.

مایکل دویتسمن، محقق مرکز پژوهش‌های خلع تسلیحات نظامی به سی‌ان‌ان گفته: “حتی اگر رادارهای اسکای‌گارد هم این اشیاء پرنده را ردگیری می‌کردند یا آنها را به صورت یک توده می‌دیدند و یا پنجره زمانی هشدار آنها بسیار کوتاه می بوده چرا که پهپادها تنها حدود دو دقیقه پیش از برخورد به هدف روی صفحه رادارها ظاهر می‌شدند، تازه اگر سیستم‌ها در وضعیت کاملا فعال می‌بودند و اصلا آنها را ردگیری می‌کردند.”

جاستین برونک، کارشناس موسسه رویال یونایتد سرویسز در لندن هم در این رابطه به سی‌ان‌ان گفته: “قضیه این است که سیستم (آلمانی) اسکای‌گارد برای رصد مساحت خیلی محدودی طراحی شده و اگر چند شیی پرنده با هم ظاهر شوند و به ویژه اگر از جهات مختلف بیایند ممکن است گیج و مبهوت شود.”

گزارش سی‌ان‌ان در پایان نتیجه‌گیری کرده با توجه به گستره جغرافیایی عربستان و پخش شدن تاسیسات نفتی این کشور در نقاط مختلف آن و با توجه به ویژگی پهپادها که برای سیستم‌های فعلی پدافندی بغرنج‌اند عربستان باید بسیار بیشتر از “دشمنانش” برای حفاظت از خود هزینه کند و هیچ تضمین کاملی هم وجود نخواهد داشت.

“این هم از طنز زمانه است که تسلیحات نظامی “کوچک، رده پایین و کم سرعت” (چون پهپادها) تهدید جدی‌تری برای سیستم‌های هوشمند و فوق پیشرفته امروزی شده‌اند. تهدیدی که عربستان آن را از نزدیک لمس کرد.”

هنری رم، تحلیل گر موسسه یورویشیا به سی‌ان‌بی‌سی گفت ایران قمار بزرگی کرد که به نظر می‌رسد تاکنون برنده آن شده
هنری رم، تحلیل گر موسسه یورویشیا به سی‌ان‌بی‌سی گفت ایران قمار بزرگی کرد که به نظر می‌رسد تاکنون برنده آن شده

فراتر از سیاست…

در لابه لای اخبار سیاسی و نظامی مربوط به حملات آرامکو، روز پنجشنبه ویم زوئینن‌برگ کارشناس هلندی حوزه جنگ و محیط‌زیست به شبکه ان‌پی‌آر گفت تصاویر ناسا از تاسیسات نفتی بقیق عربستان نشان می‌دهد که علاوه بر آتش‌سوزی ناشی از حملات روز شنبه که هنوز سرمنشاء آنها کاملا مشخص نشده مشعل‌های پالایشگاه در روزهای گذشته ناچار به سوزاندن مقادیر بالایی از نفت و گاز غیرقابل نگه‌داری شده‌اند که حجم بزرگی از آلاینده‌ها را به جو وارد کرده است.

“باید برای جلوگیری از حمله به تاسیسات نفتی تحت عنوان اهداف نظامی مهم تدبیری در نظر گرفته شود. تدبیری که به پیامدهای زیست محیطی طولانی مدت این حملات توجه کند و طرف‌های درگیری را از هدف قرار دادن چنین مراکزی باز دارد.”

“البته که بزرگترین این حملات در سال ۱۹۹۱ همراه با حمله عراق به کویت و آتش زدن چاه‌های نفت این کشور روی داد اما همین اخیرا هم داعش در عراق و سوریه چندین میدان نفتی را به آتش کشید که برخی از آنها برای ۸ ماه مدام در آتش سوخت و میلیون‌ها بشکه نفت خام را دود کرد و گازهای گلخانه‌ای ناشی از آنها را وارد جو کرد.”

ابرهای سیاهی که در چند روز گذشته تصاویر ناسا از فراز عربستان و خلیج فارس را خاکستری و تاریک کرده‌اند.

بی‌بی‌سی :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Enter Captcha Here : *

Reload Image