وقتی کودکان رشت در پاسخ به پرسش ساده «پایتخت ایران کجاست؟» درمانده میشوند، این فقط یک خطای آموزشی نیست؛ این آینهی تمامنمای ۴۵ سال حاکمیتی است که دانایی را نابود و جهل را نهادینه کرده است.
جمهوری اسلامی آگاهانه آموزش را از رسالت اصلیاش تهی کرد. مدرسه را به میدان تکرار شعار و ایدئولوژی بدل ساخت، کتاب درسی را برای اطاعت نوشت نه برای اندیشه، و معلم را در بند دستورالعملهای حکومتی اسیر کرد. نتیجه، نسلی است که از ابتداییترین آگاهیها محروم مانده و به جای پرسشگری و اعتمادبهنفس، با ترس و کلیشه بزرگ میشود.
این سقوط تصادفی نیست؛ راهبردی است برای بقای رژیمی که از آگاهی مردم میترسد. حاکمان میدانند مردمان آگاه، فرمانبردار نمیشوند. پس اندیشه را جرم کردند، پرسش را خاموش کردند و جهل را به قانون بدل ساختند.
پرسش ساده «پایتخت کجاست؟» تنها یک نماد است؛ نماد فروپاشی نظام دانایی، نماد جنایتی که جمهوری اسلامی علیه آینده ایران مرتکب شده است. هر کودکی که از حق دانستن محروم میشود، سندی است بر این خیانت.
امروز اگر میخندیم یا میگرییم، مهم نیست؛ مهم این است که بفهمیم این وضعیت «تصادف» نیست، بلکه برنامهی آگاهانهی یک رژیم نکبتبار است. و تا این تاریکی برچیده نشود، نه دانایی در ایران زنده خواهد شد و نه آیندهای برای کودکان ما متصور است.
استکهلم
۳ سپتامبر ۲۰۲۵
فرشید نوروزی