جزئیات جدید از نشست خصوصی وزیر دفاع عربستان
شاهزاده خالد بن سلمان (KBS)، وزیر دفاع عربستان سعودی، روز جمعه در یک نشست خصوصی در واشینگتن اظهار داشت که اگر پرزیدنت ترامپ تهدیدهای خود علیه ایران را عملی نکند، رژیم ایران در نهایت قویتر خواهد شد. چهار منبع حاضر در اتاق این موضوع را به آکسیوس گزارش دادهاند.
چرا این موضوع مهم است؟
این اظهارات یک تغییر جهت ناگهانی (Reversal) نسبت به مواضع عمومی عربستان است که همواره نسبت به تشدید تنش هشدار میدادند. همچنین با نگرانی عمیقی که محمد بن سلمان (MBS)، ولیعهد عربستان، سه هفته پیش در گفتگو با ترامپ ابراز کرده بود، تفاوت دارد؛ هشداری که یکی از دلایل ترامپ برای به تأخیر انداختن حمله نظامی بود.
«دیدار خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، با علی خامنهای، در آوریل گذشته در تهران.»
مرور سریع وقایع:
-
سفر حساس: خالد بن سلمان، برادر کوچکتر و معتمدترین فرد نزدیک به ولیعهد، در حالی برای گفتگو درباره ایران به واشینگتن سفر کرده که منطقه خود را برای اقدام نظامی احتمالی آمریکا و واکنش «بیسابقه» تهران آماده میکند.
-
آرایش نظامی: ترامپ دستور اعزام نیرو و تجهیزات گستردهای را به خلیج فارس صادر کرده است، هرچند مقامات کاخ سفید تأکید دارند او هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و همچنان مایل به بررسی دیپلماسی است.
-
بنبست مذاکراتی: در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیم جدی بین آمریکا و ایران در جریان نیست. مقامات آمریکایی میگویند تهران به توافقی بر اساس شرایط حداکثری واشینگتن علاقهای ندارد.
-
بنبست از نگاه یک مقام خلیجی: «ایران همیشه خواهان توافق است، اما مسئله این است که چه نوع توافقی؟ این که ایران چه میخواهد و آمریکا چه چیزی را میپذیرد، سوال بزرگی است که در حال حاضر نشانهای از تفاهم در آن دیده نمیشود.»
پشت صحنه:
خالد بن سلمان در جلسه روز پنجشنبه در کاخ سفید با مارکو روبیو (وزیر خارجه)، پیت هگست (وزیر دفاع) و ژنرال دن کین (رئیس ستاد مشترک ارتش) دیدار کرد که تمرکز اصلی بر احتمال حمله آمریکا به ایران بود.
اما در نشست یکساعته روز جمعه با حدود ۱۵ کارشناس اندیشکدههای خاورمیانه و نمایندگان سازمانهای یهودی، او با صراحت بیشتری صحبت کرد و بر خلاف بیانیههای رسمی که بر حاکمیت ملی ایران و راهکار دیپلماتیک تأکید داشتند، نسبت به تبعات «عقبنشینی ترامپ» هشدار داد.
تحلیل مواضع خصوصی خالد بن سلمان و چرخش موضع سعودیها
طبق گفته منابع حاضر در جلسه، شاهزاده خالد بن سلمان (KBS) معتقد است ترامپ پس از هفتهها تهدید، چارهای جز اقدام نظامی نخواهد داشت، اما در عین حال باید خطرات ناشی از تشدید تنشهای منطقهای را کاهش دهد.
نقلقول کلیدی:
منابع حاضر در اتاق به نقل از وی میگویند: «در این مقطع، اگر این [حمله] اتفاق نیفتد، فقط باعث گستاخی بیشتر رژیمخواهد شد.»
ابهام در استراتژی آمریکا:
دو منبع اشاره کردند که برداشت آنها این بود که خالد بن سلمان همین پیام را در کاخ سفید نیز منتقل کرده است. با این حال، او اذعان کرد که پس از پایان جلساتش در کاخ سفید، هنوز ایده روشنی از استراتژی یا نیات واقعی دولت ترامپ در قبال ایران ندارد.
بنبست منطقهای:
یک مقام دیگر از کشورهای خلیج فارس در جلسهای مجزا در روز جمعه، وضعیت منطقه را «گیجکننده» توصیف کرد:
-
اگر آمریکا به ایران حمله کند، خطر «پیامدهای ناگوار» (درگیری منطقهای) وجود دارد.
-
اگر حمله نکند، به این معناست که «ایران از این بحران قویتر خارج خواهد شد.»
نکته جالب (The Intrigue):
مقامات آمریکایی میگویند تنها سه هفته پیش، سعودیها عملاً از آمریکا التماس میکردند که ایران را بمباران نکند و نسبت به خطر یک جنگ منطقهای هشدار میدادند.
-
دلیل این چرخش چیست؟ یک احتمال این است که سعودیها به این نتیجه رسیدهاند که ترامپ تصمیم قطعی خود را برای حمله گرفته است و آنها نمیخواهند به عنوان مخالف این اقدام دیده شوند.
نگاه کلی (Zoom Out):
-
رابطه با اسرائیل: سه منبع حاضر در جلسه گفتند که خالد بن سلمان تأکید داشته است که عربستان سعودی به هیچ وجه از اسرائیل فاصله نگرفته و به سمت اخوانالمسلمین نچرخیده است.
-
احساسات ضد اسرائیلی: او نگرانیهای حاضرین در مورد افزایش مطالب ضد اسرائیلی در مطبوعات و شبکههای اجتماعی عربستان را رد کرد و چندین بار آن را «مزخرف» خواند. با این حال، یکی از شرکتکنندگان گفت: «او هر چه بیشتر این را تکرار میکرد، کمتر متقاعدکننده و اطمینانبخش به نظر میرسید.»