بر اساس گزارشها پس از اعتراضات دی۴۰۴ جو امنیتی در مدارس ایران تشدید شده است. نیروهای امنیتی در مدارس مستقر و در روندی خارج از کنترل کادر آموزشی به بازجویی، تفتیش عقاید و شستشوی مغزی دانشآموزان مشغول هستند. صدها دانشآموزی که در پی سرکوب اعتراضات بازداشت شدند همچنان در شرایطی غیراصولی و زیر فشار امنیتی بازداشت هستند.
به گزارش منابع صنفی آموزگاران و همچنین اولیا، پس از فروکش کردن اعتراضات خیابانی در پی سرکوب مسلحانه شهروندان معترض، فشارهای امنیتی به مدارس کشور نیز کشانده است بطوریکه نیروهای امنیتی در مدارس مستقر هستند و به آزار روانی دانشآموزان میپردازند.
گزارشها نشان میدهد نیروهای امنیتی به بازجویی، تفتیش عقاید و شستشوی مغزی دانشآموزان مشغول هستند. همچنین به صورت متناوب کیف و موبایل دانشآموزان از سوی نیروهای امنیتی مورد بازرسی قرار میگیرد.
گزارشها همچنین حاکی از آنست که برخی والدین به علت فضای ناامن روانی ایجاد شده برای کودکان در مدارس، از رفتن فرزند خود به مدرسه جلوگیری میکنند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران نیز در بیانیهای تشدید فشارهای امنیتی در مدارس ایران را تأیید و اعلام کرده حضور گسترده نیروهای امنیتی، لباسشخصی، حوزوی و بسیجی، مدرسه را از پناهگاه امن آموزشی به کانون وحشت و نظارت دائمی بدل کرده است.
این تشکل صنفی با استناد به گزارشهای موثق معلمان، والدین و روانشناسان تأکید میکند که نیروهای غیرتخصصی جایگزین کادر آموزشی شدهاند تا با تفتیش عقاید، بازجوییهای مکرر و فشار روانی، دانشآموزان را به «سوژههای امنیتی» تبدیل کنند؛ این وضعیت نه تنها منجر به ترومای مجدد، طرد نهادی و افت شدید انگیزه تحصیلی شده، بلکه دیوار اعتماد میان معلم و دانشآموز را فرو ریخته و دانشآموزان را به چشم «ناظر یا گزارشدهنده» به معلمان مینگرد.
شورای هماهنگی این حضور امنیتی را «تیر خلاص بر پیکر نظام آموزشی» توصیف کرد و خواستار خروج فوری تمامی نیروهای غیرآموزشی از مدارس شد تا این فضا دوباره به خانه امن کودکان بازگردد، نه پادگان نظامی.
مقامات دولت اصلاحطلب مسعود پزشکیان اما با تکذیب حضور نیروهای امنیتی در مدارس، این افراد را بهعنوان «روانشناس» معرفی شدهاند.
فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت پزشکیان روز گذشته از ایجاد خطوط مدیریت بحران، اعزام تیمهای روانشناختی به مدارس و برگزاری کارگاههای آموزشی به مدارس خبر داد و گفت: «این اقدامات با هدف ارائه خدمات مشاورهای و کاهش آسیبهای روحی دانشآموزان و خانوادههای آنان در حال اجراست.»
علی فرهادی سخنگوی وزارت آموزش و پرورش نیز مدعی شده که «امنیت، آرامش و سلامت روانی دانشآموزان برای ما در اولویت مطلق قرار دارد و تلاش میکنیم فضای مدرسه محیطی امن، آرام و به دور از هرگونه تنش باشد و اجازه داده نشود این آرامش خدشهدار شود.»
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش همچنین تأکید کرده «ما وظیفه داریم دانشآموزان را در برابر جنگ شناختی و رسانهای بدخواهان ایران توانمند کنیم تا دشمن به فریب آنها طمع نورزد.»
وی درباره پیگیری آموزش و پرورش درباره دانشآموزان و معلمان بازداشتشده هم گفته که «پیگیریهای لازم از طریق مراجع ذیربط انجام شده است. با توجه به اینکه موضوع در اختیار مراجع قضایی و انتظامی قرار دارد، جزئیات آن از طریق همان مراجع اطلاعرسانی خواهد شد و آموزش و پرورش در چارچوب قانون همکاریهای لازم را انجام میدهد.»
در اعتراضات دی۴۰۴ صدها دانشآموز کشته و بازداشت شدند. گزارشها شمار دانشآموزان جانباخته در اعتراضات که هویت آنها شناسایی شده را بیش از ۲۰۰ تن اعلام کرده و همچنین از بازداشت صدها دانشآموز در جریان اعتراضات و همچنین روزهای پس از آن حکایت دارد.
گزارش تکاندهنده دیگری حاکی از آنست که برخی از دانشآموزان بازداشت شده در معرض صدور حکم اعدام قرار دارند.
در همین رابطه امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، درباره پرونده سه تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در پاکدشت که با اتهام آتشزدن یک مسجد و مرگ دو نفر روبهرو هستند، اعلام کرد به دستور قاضی افشاری رئیس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، از وکالت در پرونده احسان حسینی پور حصارلو منع شده است؛ اقدامی که به گفته او با قانون آیین دادرسی کیفری در تعارض است.
امیر رئیسیان روند رسیدگی را «شتابزده» و همراه با طرح اتهامات سنگین توصیف کرد و افزود خانواده متهمان در وضعیت بیاطلاعی قرار دارند؛ موضوعی که نگرانیها درباره احتمال صدور حکم اعدام برای این متهم ۱۸ ساله و دو متهم ۱۷ ساله دیگر، متین محمدی و عرفان امیری را افزایش داده است.
به گفته او، در روند رسیدگی به این پرونده موارد متعددی وجود دارد که با گزارش رسمی قوه قضاییه تفاوت دارد. او اعلام کرد تاکنون سه جلسه دادگاه برگزار شده و در دو جلسه نخست، احسان حسینیپور، متهم ردیف اول، تمامی اتهامات را رد کرده و گفته اقرارها تحت فشار، خشونت و در حالی که دستبند و پابند داشته از او اخذ شده است.
این وکیل دادگستری همچنین اظهار کرد احسان ساعت ۲۱:۳۰ روز ۱۸ دی ۱۴۰۳ بازداشت شده، در حالی که آتشسوزی مسجد ساعت ۲۲:۳۰ همان شب آغاز شده است. به گفته او، تصاویر منتشرشده از حمله به مسجد ارتباطی با این متهم ندارد و بررسی دوربینهای اطراف نیز حضور وی در محل را نشان نمیدهد، با این حال بخش عمده پرونده بر پایه اقرار تنظیم شده است.
در این میان فرشاد ابراهیمپور، عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی با اشاره به بازداشت شمار زیادی از دانشآموزان در جریان اعتراضات دی۴۰۴ گفته «حدود ۲۸ درصد افراد بازداشتی در سنین زیر ۲۰ سال بودهاند که بخش اعظمی آزاد و به دانشگاه و کلاسهای درس خود بازگشتهاند. تعداد اندکی که بازنگشتهاند، مشکلات خاصی دارند، اما متناسب با وضعیت سنی نگهداری میشوند.»
عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی افزوده که «اتفاقاتی که رخ داده عمدتا مربوط به حوادث روزهای پنجشنبه و جمعه، هجدهم و نوزدهم دیماه بوده است و برخی از افراد دستگیرشده دانشآموز بودند.»
فرشاد ابراهیمپور همچنین گفته «درباره اینکه چه تعداد زیر ۲۰ سال یا دانشآموز جان خود را از دست دادهاند، آمار دقیقی ندارم.»