رهبران ایران ایالات متحده را «شیطان بزرگ» مینامند و آدمکهای پرزیدنت دونالد ترامپ را در خیابانها میسوزانند — اما این موضوع مانع از آن نمیشود که فرزندان خود را برای تحصیل به اینجا بفرستند.
نشریه «پست» فاش میکند که فرزندان رهبران و مهرههای اصلی رژیم در دانشگاههای معتبر سراسر ایالات متحده، از جمله دانشگاه ماساچوست، کالج یونیون نیویورک و دانشگاه جورج واشینگتن حضور دارند.
منابع میگویند اجازه دادن به افراد مرتبط با رژیم برای تصدی چنین پستهای تأثیرگذاری میتواند تهدیدی برای ارزشهای ایالات متحده باشد.
فرزندان رهبران جمهوری اسلامی
لیلا خاتمی، استاد ریاضیات در کالج یونیون در شمال ایالت نیویورک است. او دختر محمد [خاتمی]، روحانی شیعهای است که از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ رئیسجمهور ایران بود.
جاناتان سایه، تحلیلگر امور ایران در «بنیاد دفاع از دموکراسیها» (یک اندیشکده مستقر در واشینگتن دیسی)، گفت: «من فکر میکنم که یک ریسک امنیتی وجود دارد، زیرا دانشگاهیان ایرانی در شکلدهی به افکار عمومی جناح چپ در ایالات متحده نقش حیاتی داشتهاند و اساساً لیبرالها را به این باور واداشتهاند که رژیم مترقیتر شده است، در حالی که همچنان همان دستور کار تندروانه را پیش میبرد.»
نشریه «پست» هیچ مدرک مشخصی علیه هیچیک از افراد نامبرده در این گزارش مشاهده نکرده است.
دختر علی لاریجانی، رهبر دوفاکتوی ایران که روز سهشنبه در یک حمله هوایی کشته شد، پزشکی است که در دانشگاه اموری در آتلانتا تدریس میکرد.
فاطمه اردشیر لاریجانی تا همین اواخر در مؤسسه معتبر «وینشیپ» وابسته به این دانشگاه پزشک بود، تا اینکه طبق گزارشها، در ماه ژانویه و در پی فشار مخالفان، دانشگاه با وی قطع همکاری کرد.
لیلا خاتمی
به گفته مخالفان ایرانی که رژیم را زیر نظر دارند، اردشیر لاریجانی خود از بازماندگان سرطان است که ابتدا برای درمان به ایالات متحده آمده بود.
لادن بازرگان، فعال حقوق بشر از «اتحاد علیه عذرخواهان رژیم اسلامی ایران»، گفت: «فاطمه لاریجانی… دختر علی لاریجانی برای درمان سرطان به ایالات متحده آمد؛ یعنی همان کشوری که نظام خانوادهاش آن را محکوم میکند، در حالی که میلیونها ایرانی از دسترسی به مراقبتهای بهداشتی اولیه و فرصتها محروم هستند.»
در پرتو تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا، فشارها برای اخراج اردشیر لاریجانی — و احتمالاً اخراج او از خاک آمریکا — افزایش یافته بود؛ هرچند این فشارها از زمان سرکوب خونین معترضان توسط رژیم که از اواخر دسامبر آغاز شد، در حال شکلگیری بود.
دادخواستی در سایت Charge.org که توسط بیش از ۱۵۶,۰۰۰ نفر امضا شده است، از دولت ترامپ میخواهد که اردشیر لاریجانی را دیپورت کند.
فاطمه اردشیر لاریجانی، متخصص سرطان، در ماه ژانویه از مؤسسه معتبر وینشیپ در دانشگاه اموری اخراج شد. بیش از ۱۵۶,۰۰۰ نفر طومار اخراج او را امضا کردند.
عیسی هاشمی، استاد دانشگاه در لسآنجلس، فرزند معصومه ابتکار است؛ کسی که سخنگوی دانشجویان تندرویی بود که در جریان انقلاب ایران، دیپلماتهای آمریکایی را به مدت ۴۴۴ روز به گروگان گرفتند.
در نیویورک، لیلا خاتمی، دختر رئیسجمهور سابق ایران محمد خاتمی، در کالج یونیون در اسکنکتدی ریاضیات تدریس میکند.
محمد خاتمی از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ رئیسجمهور بود و در حالی که در سیستم سیاسی کشور یک «اصلاحطلب» شناخته میشود، مخالفان میگویند او همچنان بخشی از حکومتی بوده که نقض حقوق بشر و سرکوب شهروندان خود را نادیده گرفته است.
فاطمه اردشیر لاریجانی
در پی حملات هوایی ایالات متحده علیه ایران که از ماه گذشته آغاز شد، عکس و بیوگرافی لیلا خاتمی از صفحه اساتید و کارکنان دانشکده ریاضیات حذف شد. عمهی خاتمی، نوه آیتالله خمینی است که پس از انقلاب ۱۹۷۹ تا زمان مرگش در سال ۱۹۸۹ بر ایران حکومت کرد.
یکی از منتقدان رژیم در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت: «آنها ایران را برای ما ایرانیها به جهنم تبدیل کردهاند، در حالی که فرزندانشان در غرب زندگی میکنند، پستهای کلیدی در دانشگاهها دارند و ارزشهای ضدغربی را ترویج میکنند.»
طبق یک گزارش، دادخواست دیگری در سایت Charge.org که توسط بیش از ۸۴,۰۰۰ نفر تأییدشده امضا شده است، از وزارت امنیت داخلی ایالات متحده خواست تا وضعیت مهاجرتی [لیلا] خاتمی را بررسی کند. نشریه «پست» از هیچ مدرکی دال بر اینکه وضعیت مهاجرتی خاتمی با فریبکاری به دست آمده باشد، آگاه نیست.
در این دادخواست که توسط شخصی ناشناس با نام «میهنپرست ایرانی» ایجاد شده، آمده است: «این یک انتقام شخصی نیست، این عدالت است.»
این افراد که در ایران با نام «آقازاده» شناخته میشوند، به دلیل زندگی در غرب در حالی که بستگان ردهبالای آنها در داخل کشور سیاستهای ضدغربی را ترویج میکنند، به شدت مورد انزجار هموطنان خود هستند.
به گفته کارشناسان و مخالفان، تخمین زده میشود که در مجموع بین ۴,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰ نفر از بستگان رهبران برجسته رژیم ایران و بوروکراتها در ایالات متحده زندگی میکنند. صدها نفر دیگر نیز در کانادا و استرالیا ساکن شدهاند.
عیسی هاشمی
[جاناتان] سایه اشاره کرد: «بسیاری از آنها برادرزاده، خواهرزاده یا نوه هستند و ردیابی آنها دشوار است، زیرا نام خانوادگیشان با رهبران رژیم یکی نیست.»
زهرا محقق داماد، دختر آیتالله مصطفی محقق داماد، روحانی برجسته شیعه است که مناصب مختلفی را در دولت ایران داشته است.
زهرا همچنین برادرزاده علی لاریجانی است و به عنوان استاد در دانشکده مهندسی هستهای، پلاسما و رادیولوژی در دانشگاه ایلینوی اربانا-شمپین فعالیت میکند. او همچنین مدیر واحدی است که ریسک «سیستمهای تکنولوژیک پیچیده» از جمله نیروگاهها و رآکتورهای هستهای تجاری را تحلیل میکند.
عیسی هاشمی، دانشیار دانشکده روانشناسی حرفهای شیکاگو در لسآنجلس است. مادر او، معصومه ابتکار، نماینده سابق مجلس در ایران است که به عنوان سخنگوی دانشجویان شبهنظامی فعالیت میکرد؛ همانهایی که ۵۲ دیپلمات را در سفارت آمریکا در تهران به مدت ۴۴۴ روز در جریان انقلاب ۱۹۷۹ به گروگان گرفتند.
احسان نوبخت
در آن زمان، رسانههای آمریکایی به دلیل لفاظیهای تند معصومه ابتکار هنگام ارائه پیام رژیم به زبان انگلیسی، به او لقب «مری فریادزن» (Screaming Mary) داده بودند. ابتکار تا سال ۲۰۲۱ به عنوان عالیرتبهترین زن در دولت ایران فعالیت میکرد و مسئولیت امور زنان و محیط زیست را بر عهده داشت. او همواره از قوانین حجاب اجباری برای زنان در کشور دفاع کرده است.
او [معصومه ابتکار] در سال ۲۰۱۸ گفته بود: «در هیچ کجای دنیا شهری وجود ندارد که بتوانید در آن برهنه در خیابانها راه بروید و توسط یک نهاد نظارتی خاص متوقف نشوید.»
زینب حجاریان، دختر سعید حجاریان است؛ کسی که پس از انقلاب ۱۹۷۹ نقش برجستهای در دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی ایران داشت. او در دهه ۱۹۸۰ مشاور مهم آیتالله خمینی بود، هرچند که بعدها به عنوان یک «اصلاحطلب» توصیف شده است. زینب هماکنون استادیار مهندسی پزشکی در دانشگاه ماساچوست لاول است.
زهرا محقق
در همین حال، در دانشگاه جورج واشینگتن، احسان نوبخت دانشیار دانشکده پزشکی و علوم بهداشتی است که در زمینه بیماریهای کلیوی و فشار خون بالا تخصص دارد. او فرزند علی نوبخت، پزشک مشهور در ایران و نماینده اصلاحطلب سابق مجلس است که پیش از این به عنوان معاون وزیر در وزارت بهداشت فعالیت کرده است.
تحلیل ساختار قدرت
منتقدان رژیم ادعا میکنند که علیرغم داشتن دیدگاههای سیاسی موسوم به «اصلاحطلبی»، اصلاحطلبان و تندروها هر دو در چارچوب یک ساختار قدرت واحد عمل میکنند و در مسئولیت حفظ وضع موجود و دیدگاههای مذهبی سختگیرانه با یکدیگر شریک هستند.
[لادن] بازرگان به نشریه «پست» گفت: «در عمل، قدرت در ایران در میان یک شبکه نسبتاً بسته از خانوادههای به هم پیوسته و چهرههای سیاسی متمرکز شده است.»
زینب حجاریان
او افزود: «برای بخش بزرگی از جامعه ایران، ایده “اصلاحطلب در مقابل تندرو” معنای خود را از دست داده است. این موضوع به عنوان یک تقسیمبندی داخلی در درون یک سیستم واحد نگریسته میشود. با این حال، رسانههای غربی و برخی تحلیلگران همچنان سیاست ایران را به این شکل قاببندی میکنند که در واقع با القای این موضوع که تغییرات معنادار میتواند از درون سیستم رخ دهد، به طولانیتر شدن عمر رژیم کمک میکنند.»
ایزابل وینسنت
نیویورک پست