احمد میدری که با وعده شفافیت، تخصصگرایی و پایاندادن به انتصابات سیاسی وارد وزارت کار شد، اکنون با موجی از انتقادها درباره مدیریت صندوق بازنشستگی کشوری روبهروست؛ از تغییرات پیدرپی مدیران و انتصابات پرابهام تا املاک بلاتکلیف، شرکتهای زیانده و هشدار نهادهای نظارتی.
احمد میدری در خرداد ۱۴۰۳ با شعار حمایت از حقوق کارگران، شفافیت و پایاندادن به مداخله وزارت کار در انتصابات بنگاههای اقتصادی، سکان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را در دست گرفت. اما اکنون، پس از حدود دو سال، با انبوهی از انتقادات و ابهامات درباره عملکرد صندوق بازنشستگی کشوری مواجه است.
درباره انتصابات پرابهام و پرحاشیه وزیر کار ، به برخی از مجموعههای شاخص رسیدیم. مشخصترین چالش وزیر کار مربوط به انتصابات در صندوق بازنشستگی کشوری است؛ صندوقی با زیرمجموعههای بسیار مهم و از منظر اقتصادی بسیار توانمند که حالا درگیر تعدد مدیرانعامل شده است.
میدری با انتصابات پیدرپی در صندوق بازنشستگی، فرایند طبیعی مدیریتی در این مجموعه را با اخلال جدی مواجه کرده است؛ بهنحویکه در اقدامی کمسابقه، در کمتر از دو سال، پنج بار مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری را تغییر داده و با آزمونوخطا، در نهایت به انتصاب ضعیف و بدون تجربه و سابقه علاءالدین ازوجی رسیده است؛ انتصابی که انتقادات بسیاری به شیوه انتخاب و مدیریت او وارد شده است. یکی از مهمترین وجوه اشتراک ازوجی و میدری، استفاده از مدیران مسئلهدار، تصمیمات خلقالساعه و بدون طیکردن تشریفات قانونی است؛ از انتصابات ۲۴ساعته تا انتصابات کاملاً غیرقانونی که روند آنها توسط سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و دیگر نهادهای نظارتی متوقف شده است.
ازوجی، مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری، این روزها با چالش فقدان مدیریت کارآمد و آشنا با حوزه مأموریتی مواجه است. اسناد املاک، تضاد در ارزشگذاری، زیاندهی شرکتهای زیرمجموعه و ادغام برخی از صندوقهای ذیل خود، اندکی از چالشهایی است که مدیرعامل فعلی نتوانسته است بر حل آنها فائق آید. قطعاً بررسی هرکدام از این چالشها، زمان بسیار و اسناد متعددی لازم دارد، اما بهعنوان نمونه چند موضوع مورد بررسی قرار میگیرد.
چالش اسناد
دیوان محاسبات در گزارشی به وضعیت اسفبار املاک صندوق اشاره کرده است. از میان ۲۰۵۲ فقره ملک ثبتشده، ۸۱۳ فقره ملک تجاری، اداری و مسکونی، از جمله ۱۱ هتل و ۳۳ هزار مترمربع در مناطق گرانقیمت تهران، بلااستفاده یا راکد ماندهاند.
همچنین ۷۱۶ فقره از املاک و ۴۹۶ قطعه از اراضی در تصرف غیرقانونی افراد قرار دارد و ۹۴۱ فقره از املاک فاقد سند مالکیت است. این گزارش متعلق به آذرماه ۱۴۰۳ است، اما پس از آن هم میدری تلاشی برای رفع این مشکل نکرده است. در این میان، گزارش مشخصی نیز از عملکرد وزارت کار مبنی بر نظارت بر این فرایند به دست نیامده است.
زیان مداوم شرکتها
از دیگر مصادیق مدیریت نامطلوب ازوجی، تداوم حمایت مالی از شرکتهای زیانده زیرمجموعه صندوق است. یکی از مهمترین نمونهها، شرکت هواپیمایی آسمان است که منابع مالی خود را از هلدینگ آتیه صبا، وابسته به صندوق بازنشستگی، تأمین میکند. این پرسش مطرح است که تا چه زمانی باید سرمایه بازنشستگان صرف هزینههای جاری شرکتهای ناکارآمد شود؟
پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در اینباره تصریح کرده است: «اینکه منابع بازنشستگان صرف جبران هزینههای جاری شرکتهای ناکارآمد شود، به هیچ عنوان قابلقبول نیست. شرکتهایی که سالهاست زیان انباشته دارند، نیازمند اصلاح ساختار و مدیریت جدی هستند، نه تزریق مداوم منابع مالی.» دیوان محاسبات نیز اخیراً اعلام کرده که پروندههایی درباره تحمیل ضرر و زیان به شرکتهای زیرمجموعه صندوق به دادسرا ارجاع شده است.
انتصابات یکروزه
بزرگترین و مهمترین هلدینگ صندوق بازنشستگی کشوری، شرکت سرمایهگذاری آتیه صبا است؛ هلدینگی چندرشتهای با دهها شرکت در ۲۸ استان که نشاندهنده اهمیت این مجموعه است. اما هرچقدر این هلدینگ بزرگ است، افکار ازوجی و میدری در اداره آن کوچک است؛ بهنحویکه با تغییر ناگهانی مدیرعامل وقت، بدون طیکردن تشریفات و مراحل قانونی، بهمن برزگر با سوابق غیرمرتبط و بدون تأیید صلاحیت، جایگزین علیرضا عظیمیپور میشود؛ انتصابی که عمری کمتر از یک روز دارد.
در همین رابطه، علی خضریان، عضو کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی، در گفتوگو خواستار شفافسازی وزیر رفاه درباره چنین انتصاب بحثبرانگیزی شده و تأکید کرده بود: «بهنظر من، آقای وزیر مجموعه وزارتخانه را به کلونی و گعده حمایت از ضدانقلاب تبدیل کرده است. فرد منصوبشده در آتیه صبا، در اغتشاشات ۱۴۰۱ فاز پسر شجاع برداشته بود؛ انگار توهم سقوط جمهوری اسلامی را در سر داشت و با هشتگهای بیعرضگی نهادینهشده و زنستیزی نهادینهشده، عملاً خوراک رسانههای معاند را تأمین میکرد.»
رویداد۲۴
رحیم محمدزاده