همزمان با تشدید بحران اقتصادی و فشارهای معیشتی در کشور، مرکز آمار ایران اعلام کرد نرخ تورم نقطهبهنقطه در تیرماه ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسیده است.
تورم نقطهبهنقطه تغییر قیمتها در یک ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل را نشان میدهد، اما تورم سالانه میانگین قیمتها در ۱۲ ماه گذشته را با میانگین ۱۲ ماه پیش از آن مقایسه میکند.
به این ترتیب، خانوارهای ایرانی در تیرماه ۱۴۰۵ برای خرید سبدی مشابه از کالاها و خدمات، بهطور متوسط نزدیک به ۸۸ درصد بیشتر از تیرماه سال گذشته هزینه پرداخت کردهاند.
همچنین نرخ تورم سالانه نشان میدهد میانگین قیمت کالاها و خدمات در یک سال منتهی به تیر ۱۴۰۵، بهطور متوسط ۶۶ درصد بالاتر از دوره مشابه پیشین بوده است.
شاخص قیمت مصرفکننده در تیرماه به ۶۷۶.۹ واحد رسید که نسبت به خردادماه از رشد ۳.۱ درصدی حکایت دارد.
در تیرماه ۱۴۰۵، خانوارهای روستایی بیشترین فشار تورمی را در مقایسه با میانگین کشور تجربه کردند. تورم نقطهبهنقطه در روستاها به ۱۰۶.۹ درصد رسید و تورم ماهانه نیز ۳.۴ درصد ثبت شد.
در ماههای اخیر، تورم فزاینده و افزایش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی، فشار اقتصادی قابل توجهی بر خانوارها وارد آورده و معیشت بخش گستردهای از جامعه را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
پنجم مرداد، پایگاه خبری اقتصادنیوز گزارش داد در پی شدت گرفتن بحران اقتصادی، پرداختهای اقساطی در بازار سلامت کشور بهتدریج رواج یافته و خدماتی مانند دندانپزشکی و حتی دارو، بهصورت قسطی عرضه میشوند، روندی که نشاندهنده کاهش بیش از پیش توان مالی خانوارهاست.
افزایش قیمت خوراکیها و خدمات
بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در تیر ۱۴۰۵ تورم ماهانه خانوارهای کشور ۳.۱ درصد ثبت شد. این نرخ برای گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» ۲.۵ درصد و برای گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۳.۶ درصد بود.
بررسی جزییات تغییرات قیمتها حاکی از آن است که سبزیها و حبوبات با افزایش ۸.۳ درصدی بیشترین رشد قیمت ماهانه را داشتهاند.
پس از آن، «محصولات خوراکی طبقهبندینشده» با ۶.۹ درصد، نان و غلات با ۵.۹ درصد، مبلمان، لوازم و نگهداری معمول منزل با ۵.۷ درصد و چای، قهوه و کاکائو با ۵.۵ درصد بیشترین افزایش قیمت را تجربه کردهاند.
گروه «محصولات خوراکی طبقهبندینشده» شامل اقلامی است که در گروههای اصلی مواد غذایی مانند گوشت، لبنیات، میوه، سبزی و نان قرار نمیگیرند و عمدتا انواع ادویه، سس، چاشنی و افزودنیهای خوراکی را در بر میگیرد.
همچنین تورم ماهانه در گروه بهداشت و درمان ۵.۳ درصد، حملونقل و خدمات وسایل نقلیه ۵ درصد، پوشاک و کفش و میوه و خشکبار هر کدام ۴.۸ درصد، تفریح و فرهنگ ۴.۶ درصد، قند، شکر و شیرینیها ۴.۳ درصد و لبنیات، پنیر و تخممرغ ۳.۳ درصد به ثبت رسیده است.
در مقابل، گوشت قرمز و سفید تنها گروه عمدهای بود که در تیرماه با کاهش قیمت روبهرو شد و تورم ماهانه منفی ۴.۷ درصدی را ثبت کرد.
۲۴ تیر، وبسایت اکوایران از زندگی بیش از هفت میلیون نفر در سکونتگاههای غیررسمی در ایران خبر داد و نوشت تورم فزاینده و بحران مسکن به گسترش حاشیهنشینی در ایران دامن زده است.
شکاف تورمی دهکها عمیقتر شد
مرکز آمار ایران اعلام کرد نرخ تورم سالانه برای دهکهای مختلف درآمدی یکسان نبوده و از ۶۳.۹ درصد برای دهک دهم (پردرآمدترین خانوارها) تا ۷۳.۵ درصد برای دهک دوم متغیر بوده است.
به این ترتیب، فاصله تورمی دهکها در تیرماه به ۹.۶ واحد درصد رسید؛ رقمی که نسبت به ۸.۴ واحد درصد در ماه پیش از آن، ۱.۲ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
این اختلاف بیانگر آن است که خانوارهای کمدرآمد همچنان بیش از دهکهای پردرآمد تحت فشار افزایش هزینههای زندگی قرار دارند و شکاف تورمی میان گروههای درآمدی در حال گسترش است.
در هفتههای اخیر و بهدنبال تشدید تنشهای منطقهای و افزایش تردیدها نسبت به آینده مذاکرات تهران و واشینگتن، بازار ارز روندی صعودی به خود گرفته است.
نوسانات شدید نرخ ارز با تضعیف ثبات اقتصادی، امکان هرگونه برنامهریزی و پیشبینی آینده را از فعالان اقتصادی و خانوارها سلب میکند.
این عدم قطعیت میتواند سرمایهگذاری و تولید را کاهش دهد و با افزایش فشارهای تورمی، هزینههای زندگی و معیشت شهروندان را تحت تاثیر قرار دهد.