ماموریت ناوگروه آمریکایی «جان سی. استنیس» در خلیج فارس چیست؟

By | 2018-12-23

-بابک تقوایی در گفتگو با کیهان لندن: ماموریت ناوگروه جان سی. استنیس علیه داعش و همینطور رصدکردن رزمایش‎های نظامیان ایران بود و ممکن است در روزهای آینده از منطقه خارج شوند.
-«رزمایش پیامبر اعظم شبیه‌سازی یک عملیات آبی- خاکی جهت آزادسازی جزیره‎های تنب کوچک و بزرگ و ابوموسی در صورت اشغال آنها توسط امارات می‌باشد».
– پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه: آمریکا از ترس رزمایش سپاه به دست و پا افتاده!
– مجله تایم: فاصله زیاد در اعزام این ناوگروه به خلیج فارس نشان از یک تغییر در استراتژی نظامی آمریکا دارد.
– به نظر می‎رسد از ماموریت‎های ناوگروه آمریکایی در خلیج فارس رصد کشتی‎های شبح ایران باشد.

كيهان چاپ لندن:

ناوگروه «یو‌اس‌اس جان سی. استنیس» (USS John C. Stennis)، جمعه ۲۱ دسامبر (۳۰ آذر)، همزمان با برگزاری رزمایش «پیامبر اعظم ۱۲» سپاه در تنگه هرمز وارد خلیج فارس شدند.

USS John C. Stennis

از ماه مه سال ۲۰۱۸ پس از خروج آمریکا اولین‎بار است که یک ناوگروه آمریکایی به خلیج فارس اعزام می‎شود؛ تقریباً حدود هفت‌ماه و این طولانی‎ترین غیبت ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه است.

عبور این ناوگروه از تنگه هرمز در حالیست که در ماه‎های اخیر مقام‎های ارشد سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی با افزایش فشار تحریم‎های نفتی تهدید کردند که اگر ایران نتواند نفت صادر کند تنگه هرمز را خواهند بست. از سویی دیگر نیروهای سپاه پاسداران در اقدامی تحریک‌آمیز در واکنش به ورود ناوهواپیمابر و ناوچه‎های پشتیبان آن به خلیج فارس یک پهپاد را به پرواز درآوردند و چند راکت در این منطقه شلیک شد اما آسیب و تلفاتی علیه نیروهای آمریکایی در پی نداشت.

اینکه مدت زیادی ناوهای هواپیمابر آمریکا در منطقه نبودند می‌تواند یک تمرین استاندارد باشد. چنانکه ژنرال ماتیس به دنبال تغییر در عملیات دریایی و پایگاه‎های هوایی آمریکایی برای تحت پوشش قرار دادن منطقه با استفاده از جت‎های جنگی و هواپیماهای بدون سرنشین بود.

کلوهه مورگان سخنگوی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین می‎گوید: «ما تلاش می‎کنیم از نظر عملیاتی برای دشمنان‌مان غیرقابل پیش‎بینی باشیم اما استراتژی‎ها برای شرکا قابل پیش‌بینی باشد.»

وبسایت تایم در گزارشی می‎نویسد، فاصله زیاد در اعزام این ناوگروه به خلیج فارس نشان از یک تغییر در استراتژی نظامی آمریکا دارد. حضور ناوهای جنگی ایالات متحده به جنگ اول خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ برمی‎گردد. جیمز ماتیس در دهه ۹۰ فرماندهی نیروهای آمریکایی در جنگ خلیج فارس را برعهده داشت.

آن زمان ژنرال ماتیس خودش تقاضا کرد دو ناوگروه در خلیج فارس مستقر شوند. استراتژی او این بود که عملکرد ناوهای آمریکایی غیرقابل پیش بینی باشند. استراتژی‌ای که بعدها در مقابل روسیه و چین به عنوان بزرگترین رقبای نظامی آمریکا نیز به کار گرفته شد.

در واقع اینطور می‎شود برداشت کرد که حضور مجدد ناوهای آمریکایی در خلیج فارس با استعفای ماتیس بی‎ارتباط نیست.

از سوی دیگر محمد پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه در پاسخ به این پرسش که واکنش آمریکا نسبت به رزمایش سپاه چه بود به خبرنگاران گفته «آمریکا از ترس رزمایش سپاه به دست و پا افتاده و به همه نیروهایش در منطقه آماده‌باش کامل داده است.» او همچنین اعلام کرد روز شنبه برای نخستین بار از عملیات تهاجمی در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی رونمایی می‎شود.

غلامعلی رشید فرمانده قرارگاه مرکزی «خاتم‌الانبیاء» نیز هشدار داد، «هر کشوری که زمینه‌های مداخلات قدرت‌های استکباری را در منطقه فراهم کند، در قدم نخست، بیشترین هزینه را برای رفتار‌های غیردوستانه و تحریک‌آمیز خود پرداخت خواهد کرد.»

حضور جان سی. استنیس با دو ماموریت 

ویژگی ناوگروه جان سی. استنیس و ماموریت آن در خلیج فارس چیست؟ بابک تقوایی کارشناس مسائل نظامی به کیهان لندن می‎گوید: «هدف اولیه اعزام این ناو گروه به منطقه پنجم دریایی حضور ۴۵ فروند جنگنده بمب افکن‌های F/A-18E و F/A-18F در ماموریت‎های هوایی علیه داعش است. ماموریت ثانویه آن نیز رصد رزمایش‌های نیروی دریایی ارتش (رزمایش ولایت) و نیروی دریایی سپاه (پیامبر اعظم ۱۲) در خلیج فارس، تنگه هرمز (قشم) و دریای عمان بود.»

به گفته این تحلیلگر نظامی «با توقف ماموریت‌ بمباران داعش از سوی آمریکا در سوریه مدت حضور این ناوگروه در خلیج فارس به شدت کوتاه شد و حتی ممکن است پس از یک هفته توقف در بحرین به پایان رزمایش‌های ایران منطقه را ترک کند.»

تقوایی معتقد است «هر فردی پس از ماتیس روی کار بیاید همان تصمیم‎ها را خواهد گرفت که او گرفته و اگر ترامپ در آینده تصمیمات مشابهی بگیرد شاهد استعفای وزیر دفاع بعدی نیز خواهیم بود.»

از دلایل استعفای ژنرال ماتیس اختلاف نظر او در مورد خروج نیروهای آمریکا از سوریه است. در خبرها نیز عنوان شد نیروی فرانسوی قرار است خلاء آمریکایی‎ها در سوریه را پُر کنند. پیش از این هم خبرها حاکی از تصمیم دولت آمریکا برای خارج کردن نیروهای نظامی از افغانستان بود. تقوایی می‎گوید، «شیوه خروج آمریکا از سوریه درست نبود. [دولت ترامپ] در یک شب تصمیم به قطع بمباران‎های هوایی را گرفتند. نیروی هوایی فرانسه و انگلیس و عراق توانایی ندارند تا بطور کامل جای خالی جنگنده‎ها و بمب افکن‌های نیروی هوایی آمریکا را به این سرعت پر کنند. اما اشتباه بزرگتر خروج از افغانستان هست. برخلاف سوریه، در افغانستان دشمن هنوز قدرتمند است.»

بابک تقوایی همچنین تاکید کرد «رزمایش پیامبر اعظم شبیه‌سازی یک عملیات آبی- خاکی جهت [تمرین] آزادسازی جزیره‎های تنب کوچک و بزرگ و ابوموسی در صورت اشغال آنها توسط امارات است.»

تغییر استراتژی آمریکا در خلیج فارس پس از استعفای ماتیس

در چند ماه گذشته تا (پیش از استعفای ژنرال ماتیس) تنش میان یگان‎های نظامی آمریکا مستقر در خلیج فارس و نظامیان ایرانی شامل سپاه و ارتش کاهش پیدا کرده بود. چنانکه از صحبت‏‌های فرماندهان ارشد دو طرف پیدا بود به کمترین میزان چالش با یکدیگر رسیده‌اند. گاهی در شبکه‎های اجتماعی و یا در وبسایت‎های رسمی فایل‎های صوتی و تصویری از مکالمات نظامیان دو طرف منتشر می‎شد. از محتوای این مکالمات پیدا بود تهدیدات بیشتر «لاس زدن»‎های نظامیان دو طرف با یکدیگر بود تا یک مکالمه جدی و هشدارگونه.

اقدام تحریک‌آمیز و لفظ تند فرماندهان سپاه در واکنش به عبور ناوگروه جان سی. استنیس و ورود آن به خلیج‌ فارس آنهم در شرایطی که جمهوری اسلامی اقدام به برگزاری رزمایش کرده است می‎تواند سرآغازی بر تغییر استراتژی آمریکا در خلیج فارس پس از استعفای جیمز ماتیس باشد. این نه به معنای آغاز جنگ بلکه به عنوان جدیتر شدن آمریکا در افزایش فشارها بر جمهوری اسلامی است. به خصوص آنکه ماتیس در استعفانامه خود تاکید کرده که رییس جمهوری حق دارد وزیری را انتخاب کند که با او همفکر باشد.

محمدعلی جعفری فرمانده سپاه در حاشیه برگزاری رزمایش «پیامبر اعظم» نیروی زمینی سپاه گفته امیدواریم دشمنان بیش از گذشته به توان پاسخ ما و پاسخ کوبنده به تعقیب بعد از آن پی‌برده باشند

رصد کشتی‎های شبح

استقرار این یگان عظیم در خلیج فارس می‎تواند فرصتی برای رصد نفتکش‎های ایران باشد که برای دور زدن تحریم‎های نفتی چراغ‌خاموش محموله‎ها را از خلیج فارس به دریای عمان و از آن طریق برای فروش به آب‎های آزاد ارسال می‌کند. در واقع این اقدام آمریکا نه یک تهدید نظامی علیه جمهوری اسلامی بلکه استفاده از ابزار نظامی برای تنگ‎تر کردن حلقه‎ی محاصره اقتصادی و افزایش فشارهای سیاسی است. در چنین شرایطی احتمال دارد حضور این ناوگروه در خلیج فارس طولانی‎تر شود که همزمان می‎تواند تنش‎زا هم باشد.

بیماری اقتدارگرایی

ضعف همیشگی زمامداران جمهوری اسلامی گره زدن اقتدار حکومتی با نمایش‎های بلندپروازانه نظامی است. البته باید تاکید کرد رژیم ایران چاره‎ای جز بازی در این فضا ندارد چون «تهدید نظامی» بازدارندگی طبیعی دارد و حتی اگر لفاظی هم باشد دشمن را برای اتخاذ تصمیمات خود دست به عصاتر می‌کند. اما نباید این بازدارندگی را به پای اقتدار جمهوری اسلامی نوشت بلکه طبیعت تهدید نظامی همین است. چنانکه تا امروز تهدیدهای موشکی و یا به کار انداختن مجدد سانتریفیوژها و صدور تروریسم و خرابکاری به اروپا عامل بازدارنده رژیم در مقابل ابزار دیپلماتیک اروپا بوده است. اما این توازن مصنوعی شکننده‎تر از آن است که در بلندمدت جمهوری اسلامی ایران بتواند از آن به عنوان ابزاری برای «اقتدارگرایی» بجای عقلانیت سیاسی استفاده کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *