“…این نوشته نه بیانیهای سیاسی است و نه دعوتی به هیجانهای زودگذر. مقصود آن، تأمل دربارهٔ تجربهٔ ملتهایی است که در سخت ترین شرایط تاریخی، راهی برای عبور از اقتدارگرایی یافتهاند. از کارگران کشتی سازی گدانسک که در سرمای لهستان بذر همبستگی را کاشتند، تا دانشجویان و روشنفکرانی که در سکوت سنگین حکومت نظامی شیلی،… ادامه مطلب »
“….اگر شکسپیر امروز زنده بود، به احتمال بسیار زیاد، فقط نمایشنامه نویس صحنه نمیماند؛ او بیدرنگ به سراغ سینما، سریال، رسانههای تعاملی و فناوریهای نو میرفت. شکسپیر ذاتاً نویسندهی «رسانه» بود: او برای مخاطب مینوشت، برای اجرا مینوشت، برای اثرگذاری جمعی مینوشت. در جهان امروز، احتمالاً او هم فیلمنامه مینوشت، هم سریالهای چندفصلی میساخت، هم… ادامه مطلب »
“…نخستین نتیجهای که میتوان از این حجم گسترده خشونت، تبعیض و مهندسی افکار عمومی گرفت، این است که قدرت سیاسی در چنین شرایطی بیش از آنکه بر رضایت عمومی تکیه داشته باشد، بر مدیریت ترس تکیه میکند. هرچه یک حکومت بیشتر به ابزارهای تبلیغاتی، کنترل اطلاعات، دشمنسازی و ایجاد اضطراب اجتماعی متوسل شود، نشان میدهد… ادامه مطلب »
“… حکومتهای اقتدارگرا نیز غالباً از ترس و دوقطبیسازی بهعنوان ابزاری برای حفظ کنترل بهره میبرند. جامعهای که امکان نقد سالم، گفتگو و مشارکت آزاد در آن محدود شود، خشمهای فروخوردهاش در زیر پوست شهر انباشته میگردد. زمانی که مردم احساس کنند صدایشان شنیده نمیشود، بیاعتمادی افزایش مییابد و جامعه مستعد انفجارهای احساسی و گرایشهای… ادامه مطلب »
«…یکی از نشانههای زنده بودن یک جامعه، توانایی آن در طرح پرسشهای تازه است. جامعهای که تنها پاسخهای کهنه را تکرار کند، آرام – آرام به مرز رکود نزدیک میشود. اما هر زمان که نسلی شهامت پرسیدن پیدا کند، نخستین جرقههای تحول نیز روشن میشوند. پرسشگری، آغاز آگاهی است. بحرانهای تکرارشونده، هرچند فرسایندهاند، میتوانند اینحقیقت… ادامه مطلب »
“…حکومتهای امنیتی معمولاً از وضعیت جنگی یا بحران خارجی برای تشدید کنترل داخلی استفاده میکنند. جنگ ـ چه واقعی و چه در سطح تهدید دائمی ـ فضای جامعه را به سوی «امنیتی شدن» سوق داده است. در چنین وضعیتی، حکومت میتواندبسیاری از اقدامات خود را با استناد به حفظ ثبات، امنیت ملی یا مقابله با… ادامه مطلب »
“…اگر میخواهیم جامعهای انسانی تر، آرام تر و خردمندتر داشته باشیم، باید اصلاح را از زبان خود آغاز کنیم؛ زیرا هیچ تغییر پایداری بدون دگرگونی در شیوه سخن گفتن و شیوه شنیدن ، شکل نخواهد گرفت! بسیاری از انسانها گمان میکنند زبان تنها وسیلهای برای انتقال اطلاعات است، در حالی که زبان در حقیقت سازنده… ادامه مطلب »
“…عبور از دیکتاتوری صرفاً تغییر حکومت نیست؛ تغییر ساختار روانیِ جامعه است و این دشوارترین بخش ماجراست. زیرا انسان میتواند زندان را ترک کند، اما زندان به این آسانی ذهن انسان را ترک نمیکند….” پیشگفتار: این رساله از دلِ یک پرسش ساده اما سهمگین زاده شده است: چه بر سر انسان میآید وقتی نه فقط… ادامه مطلب »
پیشگفتار: در هر جامعه ، سیاست تنها میدانِ رقابتِ قدرت نیست؛ صحنهای است که در آن زبان نیز زاده میشود، بال میگیرد و گاه بیمار میشود. آنگاه که زبان بیمار شود، پیش از آن که نهادها فروبریزند، روحِ گفت وگو فرومیمیریزد. در روزگاری که هیجانِ جمعی اوج میگیرد، آدمیان کمتر میشنوند و بیشتر واکنش نشان… ادامه مطلب »
پیشگفتار: در جهانی که انسان بیش از هر زمان دیگری به دانش، اطلاعات و ابزارهای قدرت دسترسی دارد، پرسش از «خود» و جایگاه آن در میان دیگران، به مسئلهای اساسی بدل شده است. این رساله تلاشی است برای واکاوی یکی از پیچیدهترین ابعاد روان انسانی؛ جایی که خودشناسی به خودبزرگ بینی میلغزد و اعتماد به… ادامه مطلب »
پیشگفتار: انسان از آغازِ آگاهی خویش تا امروز در میانهٔ دو نیرو زیسته است، نیرویی که او را به سوی ساختن، پیوند دادن و معنا بخشیدن میکشاند و نیرویی که او را به سوی گسست، ویرانی و فروپاشی سوق میدهد. این رساله تلاشی است برای ایستادن در همین مرز لرزان، مرزی که در آن عشق… ادامه مطلب »
“…تجربههای تاریخی نشان میدهند که فروپاشی اعتماد اگرچه روندی عمیق و فرسایشی است، اما الزاماً به نقطه غیرقابل بازگشت منتهی نمیشود. آنچه تعیینکننده است، نه صرفاً تغییر ساختار قدرت، بلکه توانایی جامعه در بازسازی تدریجی روابط اعتمادآمیز در سطوح خرد و کلان است…” پیشگفتار: این رساله در پی واکاوی یکی از عمیقترین بحرانهای اجتماعی و… ادامه مطلب »
در ادواری از تاریخ، جنگ تنها در مرزها رخ نمیدهد، بلکه به درون ساختارهای سیاسی و اجتماعی نیز نفوذ میکند و چهرهای دیگر از خود را آشکار میسازد؛ چهرهای که در آن، قدرت سیاسی برای حفظ خویش، به ابزارهایی متوسل میشود که گاه از خود جنگ نیز ویرانگرترند. در چنین شرایطی، مفهوم جنگ از معنای… ادامه مطلب »
پیشگفتار: این رساله از دل سالهایی بیرون آمده که بحران دیگر یک «وضعیت» نبود؛ به «هوا» بدل شده بود. چیزی که در آن نفس میکشیدیم. بحران، دیگر اتفاقی که بیاید و برود نبود؛ به اقلیم زندگی تبدیل شده بود. مردمان ایران در این سالها نه در صلح زیستند و نه در جنگ، بلکه در جنگ،… ادامه مطلب »
پیشگفتار: این سطور در زمانی نوشته میشود که صدای انفجارها هنوز از حافظهی شهرها محو نشده و لرزش شیشهها به لرزش درونی انسانها تبدیل شده است. ما در برابر جنگی قرار گرفتهایم که دیگر در سطح تحلیلهای سیاسی یا هشدارهای رسانهای باقی نمانده، بلکه به تجربهای زیسته بدل شده است؛ جنگی که میان جمهوری اسلامی… ادامه مطلب »
پیشگفتار: آزادی؛ پیش از آنکه واژهای در متون حقوقی باشد، تجربهای درونی و خاموش در ژرفای وجود انسان است. هر فرد، در نخستین لحظه آگاهی خویش، خویشتن را موجودی مییابد که میتواند فکر و خیال کند، انتخاب کند و «نه» بگوید! همین توانِ گفتنِ « نه »، بنیاد همه آزادیهای سیاسی و اجتماعی است. اگر… ادامه مطلب »
پیشگفتار: بحث درباره دمکراسی در ایران، ناگزیر ما را به فراتر از ساختار حکومت و نهادهای رسمی میبرد و به قلمرو فرهنگ سیاسی، شیوه کنش جمعی و اخلاق قدرت وارد میکند. تجربه تاریخی ایران نشان داده است که مشکل اصلی، صرفاً نبود انتخابات آزاد یا قانون اساسی دمکراتیک نبوده، بلکه ناتوانی نیروهای سیاسی در پذیرش… ادامه مطلب »
« در سایهٔ تیغ و سکوت: رسالهای درباره شکست، وعدهها و پایداریِ روان جمعی» پیشگفتار: نوشتن در زمانهای که زبان، پیش از آنکه مجال تکامل یابد، زیر فشار واقعیت فرو میریزد و واژهها از بر دوش کشیدن بار رنج ؛ ناتوان میشوند و خود به کنشی پرمخاطره بدل میگردد! کنشی معلق میان ضرورت و ناتوانی،… ادامه مطلب »
پیشگفتار: آنچه امروز در ایران جریان دارد، صرفاً یک موج اعتراضی مقطعی یا واکنشی احساسی به یک رویداد خاص نیست، بلکه برآمده از دههها انباشت بحران، سرکوب، تبعیض و بیپاسخ ماندن مطالبات بنیادین جامعه است. این وضعیت را نمیتوان بدون در نظر گرفتن زمینههای تاریخی، اجتماعی و سیاسی آن فهمید. جامعهای که سالها از مشارکت… ادامه مطلب »
پیشگفتار: جهان امروز در آستانه تغییر و تحول است که ژرفای آن کمتر از انقلابهای بزرگ تاریخ نیست؛ تغییر و تحولی که نه در ابزار تولید، بلکه در بنیاد فهم انسان از حقیقت رخ میدهد. حقیقت که زمانی بر شانهی عقل، پژوهش و تجربه استوار بود، اینک در میدان غوغای بیوقفهی تصویرها، شعارها و روایتهای… ادامه مطلب »