منابع اسرائیلی به خبرگزاری رویترز اطلاع دادهاند که آیتالله خامنهای درگذشته و جسد وی شناسایی شده است.
پیشتر در همان شب، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد که «شواهد فزایندهای» وجود دارد مبنی بر اینکه خامنهای در حملات امروز اسرائیل و آمریکا کشته شده است.
نوشته: تور گاسلندر (Tor Gasslander)
اسرائیل میگوید خامنهای درگذشت
سفیر اسرائیل در واشینگتن به مقامات آمریکایی گفت که علی خامنهای، رهبر معظم ایران، روز شنبه در جریان یک عملیات نظامی مشترک و گسترده بین ایالات متحده و اسرائیل، در پی یک حمله اسرائیلی کشته شد. یک مقام اسرائیلی با استناد به اطلاعات سرویسهای جاسوسی اسرائیل به اکسیوس (Axios) تایید کرد که خامنهای جان باخته است.
چرا این موضوع اهمیت دارد: خامنهای ۸۶ ساله به مدت ۳۵ سال رهبری ایران را بر عهده داشت که او را به یکی از طولانیترین حاکمان مستبد جهان تبدیل کرد. مرگ او ضربهای بزرگ به رژیم است و میتواند فروپاشی آن را تسریع کند؛ هدفی که مقامات آمریکایی و اسرائیلی به صراحت آن را اعلام کردهاند.
تصویر کلی: کشته شدن خامنهای بلافاصله منجر به بحران جانشینی میشود که هیچ پاسخ مشخصی برای آن وجود ندارد. طبق قانون اساسی ایران، شورایی از روحانیون وظیفه انتخاب رهبر جدید را بر عهده دارند، اما حملات اسرائیل فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و رهبران سیاسی را نیز هدف قرار داده و سلسله مراتب فرماندهی رژیم را دچار آشفتگی کرده است. مقامات اسرائیلی میگویند برآورد آنها نشان میدهد که وزیر دفاع ایران و فرمانده سپاه پاسداران نیز در میان کشتهشدگان حملات هدفمند روز شنبه بودهاند.
نکات پنهان: هنوز مشخص نیست که آیا سپاه پاسداران برای به دست گرفتن کنترل اقدام خواهد کرد یا اینکه این حملات فرصتی مردمی ایجاد میکند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و پرزیدنت ترامپ هر دو خواستار آن شدهاند. مقامات اسرائیلی گفتند که اسرائیل پسران خامنهای را نیز هدف قرار داده است، اما ارزیابیهای اطلاعاتی حاکی از آن است که آنها از این حملات جان سالم به در بردهاند. مجتبی خامنهای، یکی از پسران رهبر، به طور گسترده به عنوان جانشین احتمالی پدرش مطرح شده بود.
زمینه: خامنهای در سال ۱۹۸۹ پس از مرگ روحالله خمینی، بنیانگذار انقلاب، به قدرت رسید و ۳۵ سال را صرف تثبیت کنترل تقریباً کامل بر دولت ایران کرد. او به عنوان رهبر معظم، بر قوه قضاییه، رسانههای دولتی و تمام نیروهای امنیتی از جمله سپاه پاسداران تسلط داشت. او از این قدرت به شکلی بیرحمانه علیه مخالفان استفاده کرد. در جریان آخرین خیزش سراسری، هزاران معترض تحت نظارت او کشته شدند و نیروهای او در طول دههها مکرراً جنبشهای اصلاحطلب را سرکوب کردهاند.
آنچه باید زیر نظر داشت: ترامپ در یک پیام ویدئویی شبانه از مردم ایران خواست در طول عملیات بمباران در خانههای خود بمانند، اما پس از پایان آن، قیام کنند و «دولت خود را به دست بگیرند». رضا پهلوی، ولیعهد سابق و تبعیدی ایران که اعتراضات گستردهای را علیه رژیم سازماندهی کرده است، نیز از مردم ایران خواست به خیابانها بیایند. پهلوی به نیروهای امنیتی ایران هشدار داد: «به ملت بپیوندید و به تضمین یک انتقال پایدار و امن کمک کنید. در غیر این صورت، شما هم همراه با کشتی خامنهای و رژیم در حال فروپاشی او غرق خواهید شد.»