ایالات متحده با استفاده از بمبهای سنگرشکن با وزن حدود ۹۰۷ کیلوگرم یک انبار بزرگ مهمات را در شهر اصفهان هدف قرار داده است. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در پلتفرم «تروث سوشیال» ویدیویی از یک انفجار عظیم منتشر کرد که گزارشها مدعیاند مربوط به این حمله به یک انبار مهمات در حومه اصفهان بوده است.
ویدیوها انفجاری مهیب را نشان میدهد که با انفجارهای ثانویه همراه است آنهم به شکل قارچگونه؛ پدیدهای که معمولاً هنگام آتش گرفتن مهمات رخ میدهد. ماهوارههای ردیاب آتش ناسا نشان میدهند که این انفجارها در نزدیکی کوه صفه رخ دادهاند، منطقهای که گمان میرود دارای مواضع نظامی باشد.
روزنامه «والاستریت ژورنال» به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که «حجم بالایی از بمبهای سنگرشکن یا مهمات نفوذگر» در این حمله به یک انبار بزرگ مهمات برای نابودی موشکها، راکتها و سایر مواد منفجره استفاده شده است.
چرا اصفهان هدف قرار گرفت؟
اصفهان یک مرکز راهبردی است که پایگاههای نظامی و صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران را در خود جای داده است. این شهرهمچنین میزبان یکی از سه سایت غنیسازی اورانیوم است که در جریان جنگ ۱۲ روزه نیز توسط آمریکا بمباران شد. گفته میشود بخشی از اورانیوم با غنای بالا در آنجا مدفون شده است، آمریک تهدید کرده است شاید برای بدست آوردن این محموله عملیات زمینی لازم باشد.
یک تصویر ماهوارهای که چند روز پیش از جنگ ۱۲ روزه گرفته شده، نشان میدهد که تهران محمولهای از اورانیوم با غنای بالا را به تأسیسات هستهای اصفهان منتقل کرده است. این تصویر از ماهواره Pleiades Neo شرکت Airbus Defence and Space، کامیونی را نشان میدهد که ۱۸ کانتینر آبی را به داخل تونلی در مرکز فناوری هستهای اصفهان در تاریخ ۹ ژوئن ۲۰۲۵ منتقل میکند.
به گفته فرانسوا دیاز-مورَن، تحلیلگر بولتن دانشمندان اتمی، این کامیون احتمالاً حامل ۱۸ کانتینر امن حاوی تا ۵۳۴ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد بوده است؛ سطحی که تنها یک گام فنی کوتاه تا درجه تسلیحاتی ۹۰ درصد فاصله دارد.
او در تحلیل خود نوشت: «این محاسبه نشان میدهد که ایران ممکن است تمام ذخیره اورانیوم با غنای بالای خود را از طریق کامیونی که در تصویر ماهوارهای دیده میشود به اصفهان منتقل کرده باشد.»
ممکن است آمریکا در این حمله تلاش کرده باشد ذخایر هستهای ایران را هدف قرار دهد. با این حال، تاکنون هیچ نشتی یا آلودگی پرتوی تأییدشدهای در اصفهان گزارش نشده است.
استفاده آمریکا از بمبهای سنگرشکن
ارتش آمریکا در این حمله از بمبهای سنگرشکن استفاده کرد. این بمبها سلاحهایی تخصصی هستند که برای نفوذ به اهداف سخت طراحی شدهاند و پیش از انفجار به عمق نفوذ میکنند. معمولاً از آنها برای هدف قرار دادن تأسیسات نظامی زیرزمینی، پناهگاههای تقویتشده و سایتهای هستهای استفاده میشود.
این بمبها دارای پوشش فولادی سخت هستند که امکان نفوذ از میان لایههای خاک و بتن را فراهم میکند و تنها پس از رسیدن به عمق مشخصی منفجر میشوند.
آنچه یک «سنگرشکن» را خطرناک میکند، تنها حجم مواد منفجره آن نیست، بلکه توانایی تنظیم زمان انفجار برای رسیدن به اهدافی است که سایر بمبها قادر به هدفگیری آنها نیستند.
پیام آمریکا از این حمله
این حمله یک روز پس از آن صورت گرفت که ترامپ تهدید کرده بود در صورت عدم دستیابی به توافق برای پایان جنگ «در آینده نزدیک»، منابع انرژی ایران و سایر زیرساختهای حیاتی از جمله تأسیسات هستهای و نیروگاههای آب را بهطور گسترده نابود خواهد کرد. به نظر میرسد آمریکا با این حمله این پیام را ارسال کرده که آماده تشدید بیشتر جنگی است که وارد ماه دوم خود شده و بازارهای جهانی را دچار تلاطم کرده است.
در عین حال، این اقدام نگرانیها درباره روابط منطقهای را افزایش داده، حتی در شرایطی که پاکستان، مصر، عربستان سعودی و ترکیه برای یافتن راهحل دیپلماتیک دیدار کردهاند. جمهوری اسلامی ایران پیشتر تنگه حیاتی هرمز که حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند را مسدود کرده است.
در واکنش به آنچه «تجاوز آمریکا» خوانده شده، یک کمیته پارلمانی ایران نیز به اعمال عوارض بر کشتیها در این تنگه و ممنوعیت کامل عبور کشتیهای آمریکا و اسرائیل رأی داده است.
کارشناسان بازار هشدار دادهاند که هرگونه عملیات زمینی آمریکا یا واکنش گستردهتر ایران میتواند قیمت نفت را به سطوحی برساند که از زمان رونق بازار کالاها در سال ۲۰۰۸ دیده نشده است.