در چهارمین روز اردیبهشت ۱۴۰۵ بخش زیادی از کارمندان و کارکنان بخشهای غیردولتی و همچنین بازنشستگان از پرداخت نشدن حقوق فروردین گزارش میدهند.
آثار مشکلات مزمن ساختاری در اقتصاد ایران و کسری شدید بودجه دولت در شرایط جنگ از ابتدای سال جدید نمایان شده است و پرداخت حقوق و مزایای شغلی در سازمانها و ادارههای دولتی عقب افتاده است.
در همین رابطه شورای مرکزی کارمندان دانشگاههای کشور در نامهای رسمی و سرگشاده به پرداخت نشدن حقوق و مزایای این صنف در فروردین ۱۴۰۵ اعتراض کرده است.
در این نامه آمده «در شرایطی که کارکنان دانشگاهها ماههاست از تبعیضها و ناعدالتیهای شکلگرفته در نظام پرداخت رنج میبرند اکنون مسلهای تازه بر مشکلات معیشتی آنان افزوده شده است آنهم بهتعویق افتادن پرداخت حقوق فروردینماه کارکنان است.»
در این نامه با اشاره به اینکه «کارکنان دانشگاهها امروز با نگرانی جدی به این موضوع مینگرند» تأکید شده «در شرایط اقتصادی دشوار کنونی حتی تٔخیر کوتاه در پرداخت حقوق نیز میتواند زندگی بسیاری از خانوادهها را با مشکل مواجه کند.»
در پایان این نامه اعتراضی ابراز امیدواری شده که مسئولان «با درک شرایط موجود و توجه به آثار روحی و اقتصادی این وضعیت، در کوتاهترین زمان ممکن اقدام لازم را برای رفع این مشکل و جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی انجام دهند.»
همچنین حقوق کارکنان وزارت بهداشت از جمله پرستاران نیز پرداخت نشده است. پرستاران سالهاست نسبت به حقوق و مزایای ناچیز خود اعتراض دارند و دهها تجمع و اعتصاب نیز برگزار کردهاند اما در از اسفند گذشته تا کنون همان حقوق ناچیز را هم دریافت نکردند.
اسماعیل شریعتی، فعال صنفی حوزه پرستاری در گفتوگو با خبرگزاری «رکنا» گفته دستمزد کادر درمان در فروردینماه هنوز واریز نشده اما حقوق پزشکان عضو هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی پرداخت شده که موجب نارضایتی کادر درمان از جمله پرستاران شده است.
این فعال صنفی توضیح داده که «در پایان سال ۱۴۰۴، افزایش یکباره و غیرعادی حقوق اعضای هیئت علمی دانشگاههای علوم پزشکی، که به صورت بیسر و صدا و در شرایط حساس جنگی کشور رخ داد، موجی از نارضایتی را در میان کارکنان نظام سلامت برانگیخت. اعضای هیئت علمی وزارت بهداشت در پایان سال مذکور، رشدی حدود ۷۰ درصدی در احکام حقوقی خود تجربه کردند و در هفته اول فروردین ۱۴۰۵ نیز احکام جدید با افزایش بیش از ۲۰ درصدی دیگر ابلاغ شد. این امر، نارضایتی گستردهای را در میان کارکنان سلامت کشور ایجاد کرد.»
در حالیکه فعالان صنفی پرستاری نسبت به پرداخت نشدن حقوق فروردینماه پرستاران اعتراض دارند که عالیه زمانی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی با اشاره به تأخیر در واریز حقوق فروردین پرستاران و سایر کادر درمان گفته «حقوق معوقه پرستاران و کادر درمان حداکثر طی یکی۲ روز آینده پرداخت شود تا دغدغههای معیشتی آنها کاهش یابد.»
بازنشستگان و مستمریبگیران سازمان تأمین اجتماعی هم گزارش دادهاند که حقوق ماه فروردین با تأخیر به حساب آنها واریز شده و افزایش حقوق سال جدید در پرداخت ماه فروردین اعمال نشده است. سازمان تأمین اجتماعی دولتی نیست اما از یکسو بدهی سنگین دولت به این سازمان، منابعاش را کاهش داده و از سوی دیگر موج گسترده بیکاری ناشی از جنگ و قطع اینترنت، فشار بر منابع این سازمان برای پرداخت حقوق بیکاری را افزایش داده است.
بخش زیادی از کارکنان بخش خصوصی نیز همچنان با حقوق معوقه روبرو هستند. برخی از کارمندان شرکتهای خصوصی گزارش دادهاند که از آغاز جنگ حقوق و مزایایی مانند عیدی را دریافت نکردهاند.
در همین رابطه خبرگزاری «ایلنا» گزارش داده شماری از کارگران فولاد سیادن ابهر، آب معدنی داماش، شهرداری چابهار، معادن زغالسنگ البرز شرقی و کارگران کارخانه داروگر تهران از عدم پرداخت مطالبات مزدی و عیدی خود ابراز نارضایتی کرده و خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدند.
بر اساس این گزارش بیش از ۸۰ درصد از کارگران شرکت «ریسندگی خاور» در استان گیلان در حالی توسط کارفرما از کار اخراج شدهاند که از دریافت دوماه حقوق و عیدی آخر سال خود محروم ماندهاند.
خبرگزاری «ایلنا» در گزارش دیگری از پرداخت نشدن سه ماه حقوق و عیدی کارگران شاغل در شرکت «داروگر» تهران خبر داده و نوشته کارگران داروگر تهران، با حداقل سه ماه حقوق معوقه شرایط معیشتی نامناسبی دارند. کارگران این کارخانه خواستار رسیدگی مسئولان استانی به وضعیت پرداخت مطالبات عقب افتاده خود شدند.
یکی از کارگران این کارخانه به خبرگزاری «ایلنا» گفته «طی یک ماه جاری برای دریافت حقوق فقط سه بار حساب و کارت بانکی تغییر داده ایم، اما از پرداخت حقوق و عیدی خبری نیست، در عین حال همه خطوط تولیدی کارخانه از دو ماه پیش به دلیل مشکلات مالی متوقف شده و کارگران دور از خانوادهها و با نگرانی زیاد، مشغول کار خدماتی و نگهبانی از اموال کارخانه هستند.»
این کارگر گفته «شرایط زندگی کارگران کارخانه داروگر تهران به دلیل عدم پرداخت حقوق خوب نیست و برخی حتی توان خرید نان برای خانوادهایشان را ندارند.»
در شرایطی که کارمندان، کارگران و بازنشستگان زیادی حقوق و مزایای مزدی هفتههای گذشته را دریافت نکردهاند که در آنسو دستکم دو میلیون نفر نیز از ابتدای اسفندماه ۱۴۰۴ تا آخر فروردین ۱۴۰۵ بیکار و اخراج شدهاند.
کارشناسان اقتصادی و فعالان صنفی نسبت به موج گسترده بیکاری نیروی کار در ایران و پیامدهایی چون گسترش فقر تا مهاجرت از کشور هشدار میدهند. قطع هشت هفتهای اینترنت جهانی و رکود تورمی ناشی از جنگ دو علت اصلی موج جدید اخراج نیروی کار در کشور است. بسیاری از واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی تعطیل شده و شماری از کسبوکارها و کارخانهها نیز برای جلوگیری از ورشکستگی و زیان ناچاره به اخراج بخشی از کارکنان با هدف کاهش هزینههای جاری شدهاند.