حسین شمخانی به دلیل مدیریت یک امپراتوری کشتیرانی که میلیاردها دلار برای ایران و روسیه درآمدزایی کرده، تحت تحریم قرار گرفته است. سازمان «اوسیسیآرپی» (OCCRP) فاش کرده است که او و برادرش با استفاده از اسامی مستعار در گذرنامههای کارائیبی، املاکی در دوبی دارند.
ثروت ۲۹ میلیون دلاری برادران شمخانی در دوبی با استفاده از نامهای مستعار و «پاسپورتهای طلایی»
طبق اسناد ثبتی املاک، یک غول نفتی تحریمشده ایرانی و برادرش با استفاده از نامهای مستعار و «پاسپورتهای طلایی» کارائیب، مجموعهای از املاک لوکس به ارزش ۲۹ میلیون دلار را در دوبی گردآوری کردهاند.
حسین شمخانی و برادرش ابوالفضل، فرزندان علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر فقید ایران، آیتالله علی خامنهای هستند. به گزارش خبرگزاری نیمهرسمی ایلنا، پدر آنها در جریان حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران که منجر به کشته شدن [آیتالله] خامنهای و سایر مقامات ارشد شد، جان باخت.
حسین شمخانی در ژوئیه ۲۰۲۵ به اتهام درآمدزایی میلیارد دلاری برای رژیمهای تهران و مسکو، تحت تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا قرار گرفت. وزارت خزانهداری آمریکا او را به عنوان شهروند کشور دومینیکا و با نام مستعار «هوگو هایک» (Hugo Hayek) شناسایی کرده است.
اکنون سازمان «اوسیسیآرپی» (OCCRP) فاش کرده است که برادر کوچکتر او، ابوالفضل — که تحت تحریم نیست — نیز پاسپورت دومینیکا را با نام مستعار «سامی هایک» (Sami Hayek) دریافت کرده است.
اسناد املاک امارات متحده عربی که در اختیار OCCRP قرار گرفته، نشان میدهد که این دو برادر مالک دستکم چهار ویلای لوکس در دوبی هستند. ارزش این املاک در زمان خرید نزدیک به ۲۹ میلیون دلار بوده است. آنها این املاک را تحت هویتهای کارائیبی خود ثبت کردهاند.
نه حسین شمخانی و نه برادرش ابوالفضل به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند. مردی که به تماس با شماره تلفن ثبتشده برای «سامی هایک» در اسناد املاک دوبی پاسخ داد، گفت که شماره اشتباه است. وقتی به او گفته شد که این شماره در اسناد ثبت شده است، پاسخ داد: «برایم مهم نیست، باشه. ممنون، خداحافظ.» تماسها با شماره تلفن ثبتشده برای «هوگو هایک» نیز بیپاسخ ماند.
مصادره اموال
در بیانیه تحریمی وزارت خزانهداری آمریکا در ژوئیه ۲۰۲۵ آمده است که شمخانی با بهرهگیری از «فساد ناشی از نفوذ سیاسی پدرش… ناوگان عظیمی از نفتکشها و کشتیهای کانتینربر را ایجاد کرده و به کار انداخته است.»
طبق اعلام دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری (OFAC)، خانواده شمخانی این «ثروت نامشروع» را صرف «خرید املاک انحصاری در سراسر جهان و دریافت گذرنامههای خارجی در ازای سرمایهگذاریهای مالی کلان» کردهاند.
اوفک در بیانیهای افزود: «این گذرنامهها به آنها اجازه میدهد تا بدون شناسایی شدن سفر کنند و هنگام انجام فعالیتهای تجاری در خارج از کشور، در راستای پیشبرد طرحهای فاسد خود، پیوندهایشان با ایران را پنهان کنند.»
به دنبال تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا، بریتانیا نیز در اوت ۲۰۲۵ حسین شمخانی را به اتهام حمایت از «فعالیتهای خصمانه» رژیم ایران تحریم کرد.
این سرکوب مالی با تشدید شدید تنشهای نظامی همزمان شده است. درست پس از آنکه ایالات متحده حملات موشکی خود به ایران را آغاز کرد، دادستانهای آمریکایی حملات حقوقی خود را علیه این دو برادر کلید زدند.
مصادره مدنی اموال
در تاریخ ۶ مارس، وزارت دادگستری ایالات متحده دو شکایت برای مصادره مدنی اموال را در دادگاه فدرال واشینگتن دی.سی. ثبت کرد که حسابهایی با بیش از ۱۵.۳ میلیون دلار موجودی را هدف قرار دادهاند. وزارت دادگستری ادعا میکند که این حسابها بخشی از «شبکهای متشکل از افراد، شرکتهای صوری، شرکتهای کشتیرانی و مؤسسات مالی» به رهبری حسین شمخانی هستند.
مقامات آمریکایی این وجوه را در اوایل سال ۲۰۲۶، پس از آنکه «شرکتهای صوری» متعلق به حسین قصد داشتند مبالغی را از طریق سیستم مالی آمریکا جابجا کنند، توقیف کردند. پم باندی، دادستان کل آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد که کشورش «در برابر بازیگران خارجی که از سیستم مالی ایالات متحده برای حمایت از دشمنان ملت ما استفاده میکنند، هیچگونه مدارایی نخواهد داشت.»
اگرچه ابوالفضل شمخانی، برادر حسین، شخصاً تحت تحریم نیست، اما دادستانها مدعی هستند که او چندین شرکت متعلق به این شبکه را مدیریت میکند. این شرکتها شامل یک شرکت صوری است که مسئول انتقال ۲ میلیون دلار از وجوه توقیفشده بوده است. علیه او اتهام کیفری مطرح نشده است، اما پروندههای دادگاه در ماجرای مصادره اموال فاش میکنند که ابوالفضل از چندین نام مستعار از جمله «حسن شمخانی» و «سامی هایک» استفاده میکند.
«زندگی ارتقایافته»
اسناد املاک امارات متحده عربی نشان میدهد که این دو برادر در ابتدا از نامهای ایرانی خود برای خرید املاک مجلل در دوبی استفاده کردهاند. در ژوئیه ۲۰۱۹، نامهای «محمدحسین شمخانی» و «ابوالفضل علی شمخانی» به عنوان خریداران دو ویلا در مجتمع منحصربهفرد «گلف پلیس» (Golf Place) ثبت شده است؛ ویلاهایی که تنها به فاصله سه خانه از یکدیگر قرار دارند.
در کاتالوگ تبلیغاتی این پروژه، این مجموعه به عنوان یک «جامعه ویلایی لوکس» توصیف شده است که دارای «مسیرهای سبز سرسبز، پیادهروهای مارپیچ، پارکها و باغهایی با طراحی دقیق و همچنین فضاهای باز وسیعی است که کیفیت زندگی هر ساکنی را ارتقا میدهد.»
ویلایی که توسط ابوالفضل خریداری شده، در وبسایت یک شرکت طراحی داخلی نیز به نمایش درآمده است؛ این شرکت ادعا کرده که در سال ۲۰۲۲ روی این ملک برای یک «مشتری خصوصی» کار کرده است. تصاویر منتشر شده، فضاهای داخلی صیقلی و مجلل، یک تراس باشکوه با مبلمان فضای باز و محیطهای تفریحی، و یک استخر لاجوردی را نشان میدهد که مشرف به یک زمین گلف وسیع است.
تغییر هویت در اسناد ثبتی
گزارشگران دریافتند که سندهای این دو ویلای مجاور، اکنون تحت نامهای موجود در گذرنامههای دومینیکایی آنها، یعنی «هوگو هایک» و «سامی هایک» ثبت شده است؛ هرچند زمان دقیق این تغییرات مشخص نیست.
خریدهای بعدی ملک مستقیماً با همین نامهای مستعار دومینیکایی انجام شده است. در ژوئیه ۲۰۲۲، حسین با استفاده از پاسپورت دومینیکا، ویلایی را در جزیره «جمیرا بی» (Jumeirah Bay Island) خریداری کرد؛ منطقهای انحصاری و مصنوعی به شکل اسب دریایی در سواحل دوبی. طبق دادههای املاک، در اکتبر همان سال، ابوالفضل نیز از نام «سامی هایک» برای خرید یک اقامتگاه مجلل در همان منطقه استفاده کرد. این املاک همچنان تحت این نامهای مستعار در مالکیت این دو برادر هستند.
با این حال، مشخص نیست که آیا این دو برادر هنوز این گذرنامههای دومینیکایی را در اختیار دارند یا خیر. گزارش شده است که مقامات این کشور جزیرهای، در پاسخ به تحریمهای ایالات متحده، پاسپورت حسین شمخانی را ابطال کردهاند. مقامات دومینیکا به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
برادرانی با نامهای متفاوت
استفاده برادران شمخانی از نام مستعار «هایک» فراتر از داراییهای ملکی شخصی آنها بوده است.
نام مستعار ابوالفضل، یعنی «سامی هایک»، در اسناد شرکتی اروپا نیز دیده میشود. در مدارک ثبت شرکتها در قبرس به تاریخ نوامبر ۲۰۲۴، او با استفاده از گذرنامه دومینیکایی و آدرس محل سکونت خود در ویلای «گلف پلیس» دوبی، به عنوان شریک با مسئولیت محدود در صندوق «سالیا» (Saleya Fund RAIF LP) ثبتنام کرده است؛ این صندوق یک «صندوق سرمایهگذاری جایگزین» ثبتشده در قبرس است. هیچ اطلاعات عمومی درباره فعالیتهای این صندوق وجود ندارد و هنوز صورتهای مالی خود را در قبرس ارائه نکرده است.
هویتهای دومینیکایی این دو برادر همچنین در اسناد شرکتی مربوط به شرکتی دیده میشود که توسط «اوفک» (OFAC) به دلیل کمک به حمل و نقل نفت روسیه و ایران و نقض تحریمهای آمریکا تحریم شده است.
طبق اسناد شرکتی، «هوگو» و «سامی هایک» در میان سهامداران مؤسس شرکت ترکیهای «گرین انرژی کمیکالز» (Green Energy Chemicals) هستند که در سال ۲۰۲۱ تأسیس شد. این اسناد نشان میدهند که برادران شمخانی در نوامبر ۲۰۲۳ سهام خود در این شرکت را به گروه «میلاووس» (Milavous Group Ltd) مستقر در دوبی منتقل کردند.
در ژوئیه ۲۰۲۵، اوفک این شرکت ترکیهای و گروه میلاووس را تحریم کرد و مدعی شد که شرکت مادر به حسین شمخانی در «سازماندهی فروش نفت و گاز ایران و پولشویی عواید حاصل از آن» و «پنهان کردن منشأ ایرانی و روسی نفت فروخته شده» کمک کرده است. اتحادیه اروپا نیز گروه میلاووس را با اتهامات مشابه تحریم کرده است، در حالی که بریتانیا این شرکت را به دلیل پیوندهای ادعایی با این غول نفتی ایرانی در لیست تحریم قرار داد.
در ماه مارس، دادستانهای آمریکایی در شکایات مربوط به مصادره مدنی اموال، اتهام مستقیمتری را مطرح کرده و گروه میلاووس را «هلدینگ شرکتی یا شرکت مدیریتیِ دِفاکتو (در عمل) برای بسیاری از کسبوکارهای مرتبط با شمخانی» نامیدند.
حسین شمخانی در بیانیهای به بلومبرگ گفت که گروه میلاووس را «نه تأسیس کرده و نه مالک آن است» و داشتن «هرگونه نقشی» در مدیریت این شرکت را تکذیب کرد. بلومبرگ گزارش داد که او گفته است مالک هیچ شرکت نفتی نیست و تنها در کشورهایی فعالیت میکند که «تحت تحریم نیستند».
در یکی از پروندههای مصادره اموال در آمریکا، دادستانها مدعی شدند که حسین «به برادرش اعتماد کرده» تا بخشهایی از شرکت مستقر در دوبی به نام «گروه آدمیرال» (Admiral Group) را اداره کند؛ شرکتی که اتحادیه اروپا سال گذشته آن را تحریم کرد. اتحادیه اروپا در ابلاغیه تحریمی خود اعلام کرد که حسین «از این شرکت برای حمل و نقل و فروش نفت خام روسیه استفاده میکند.»