«قلوب مردم به هم نزدیک شد، یخهای فیمابین اقشار مختلف با گرایشهای متفاوت شروع به ذوب شدن کرد، همگان زیر پرچم وطن جمع شدند و روز به روز به عدد این جمع و به کیفیت آن افزوده میشود»؛ این جمله بخشی از پیام نوشتاری منسوب به مجتبی خامنهای رهبر سوم جمهوری اسلامی است که در تاریخ ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ منتشر شد.
آنچه در این پیام ادعا شده از سوی نیروهای «خودی» حکومت، که طی دو ماه گذشته و با وجود قطع سراسری اینترنت جهانی در ایران با «سیمکارت سفید» در شبکههای اجتماعی حضور داشتند تا پروپاگاندای نظام را پیش ببرند، نیز به اشکال مختلف مطرح شده است.
رهبر جمهوری اسلامی در حالی مدعی همبستگی و نزدیک شدن نظام و مردم در شرایط جنگ شده که شواهد نه تنها چنین ادعایی را رد میکند بلکه نشان میدهد از آغاز جنگ تا کنون انواع سرکوب شهروندان با افزایش بیسابقهای روبرو بوده و فاصله میان مردم و حکومت پررنگتر شده است.
بازداشتهای فلّهای هزاران شهروند با اتهامات مرتبط با جنگ
از نهم اسفندماه و همزمان با آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا با جمهوری اسلامی هزاران شهروندان با اتهامات امنیتی و سیاسی از جمله به بهانه «جاسوسی»، «حمایت از جنگ»، «همکاری با دشمن» و ارسال تصاویر محل اصابت در حملات به سرویسهای جاسوسی یا رسانههای خارج از کشور بازداشت شدهاند.
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داده جمهوری اسلامی دستکم ۳۶۴۶ شهروند را از زمان آغاز جنگ تا اول اردیبهشتماه بازداشت کرده است. این آمار شمار افراد بازداشتشدهای است که هویت آنها از سوی این سازمان احراز شده است؛ اما به نظر میرسد شمار افراد بازداشت شده بیش از این باشد.
احمدرضا رادان، فرمانده کل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی،۳۰ فروردین در گفتوگوی ویژه خبری شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی از بازداشت ۲۷۰۰ شهروند توسط نیروی انتظامی با اتهاماتی مرتبط با جنگ خبر داد. احمدرضا رادان تأکید کرد وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (ساس) نیز در این حوزه افرادی را دستگیر کردهاند. با توجه به اینکه پروندههای امنیتی و سیاسی غالبا از سوی وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه پیگیری میشوند، پیشبینی میشود این دو نهاد امنیتی تعداد شهروندان بیشتری را نسبت به نیروی انتظامی بازداشت کرده باشند و در نتیجه احتمالا هزاران نفر از ابتدای جنگ بازداشت شدهاند.
از سوی دیگر افراد بازداشتشده با اتهاماتی روبرو هستند که در قوانین قضایی و کیفری جمهوری اسلامی مجازاتهایی سنگین، از حبس طولانیمدت تا اعدام، برای این اتهامات در نظر گرفته شده است. مقامات قضایی نیز بر لزوم اشّد مجازات شهروندان بازداشتشده به اتهامات مرتبط با جنگ تأکید دارند.
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ۳۱ فروردین، برای چندمینبار طی دو ماه گذشته خواستار تسریع در برخورد قاطع قضایی با کسانی که او «همکار دشمن» خوانده، شد.
سخنان رئیس قوه قضاییه نشان میدهد کوچکترین واکنش و اظهارنظر شهروندان درباره جنگ که مخالف با چارچوبها و ایدئولوژی حکومت باشد میتواند به صدور احکام سنگین منجر شود. او گفته «ترور، جاسوسی و ارسال توییت، همه در یک راستا است و کسانی که مبادرت به ترور و جاسوسی میکنند و چه آنکه برای دشمن تصویر و فیلم ارسال میکند یا توییت میفرستد یا سخنرانی میکند، همه در یک راستا قرار دارند و «همکار دشمن متجاوز» هستند.»
شکستن رکورد اعدام متهمان سیاسی در سه دهه گذشته
سرکوب قضایی شهروندان در شرایط جنگ تنها به بازداشت و تشکیل پرونده قضایی ختم نمیشود. قوه قضاییه در اقدامی سازمانیافته و هدفمند اجرای احکام زندانیان سیاسی و بازداشتشدگان اعتراضات دی۴۰۴ را سرعت بخشیده است.
بر اساس آمار اعلام شده از سوی حکومت از آغاز جنگ تا کنون ۲۱ زندانی سیاسی در زندانهای کشور اعدام شدند. بخشی از اعدامشدگان در سالهای گذشته با اتهاماتی چون عضویت در گروههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی یا با ادعای اقدامات تروریستی بازداشت، و به اعدام محکوم شده بودند. با آغاز جنگ، پرونده آنها به دایره اجرای احکام قوه قضاییه ارسال، و حکم اعدام آنها اجرا شد.
شمار دیگری از اعدامشدگان اما شهروندان بازداشتشده در اعتراضات دی۴۰۴ بودند که برخلاف روند معمول در قوه قضاییه جمهوری اسلامی پروندههای آنها به سرعت مراحل بازجویی، دادرسی، صدور و تأیید حکم را طی کرد و به دار آویخته شدند. بدون استثنا در همه این پروندهها مواردی چون اعترافگیری اجباری زیر شکنجه، نبود مستندات کافی در پرونده برای اثبات اتهام، و عدم دسترسی متهمان به وکیل انتخابی وجود داشته است که احکام صادره را حتی بر اساس قوانین جمهوری اسلامی زیر سوال میبرد.
اعدام ۲۱ زندانی سیاسی در یک بازه زمانی هشت هفتهای رکوردی بیسابقه در سه دهه گذشته و پس از کشتار زندانیان سیاسی در دهه شصت خورشیدی به شمار میرود.
همچنین در دو ماه گذشته صدور احکام اعدام برای شهروندان بازداشتشده در اعتراضات دی۴۰۴، و تأیید این احکام در دیوان عالی کشور، با سرعت ادامه دارد. اینهمه نشان میدهد دستگاه قضایی جمهوری اسلامی در حال بازگشت به روزهای سیاه دهه شصت است.
بهعلت قطع اینترنت در ایران و عدم دسترسی به آمار دقیق و راستیآزمایی شده، اطلاعی از آمار اعدام متهمان با پروندههای غیرسیاسی در دست نیست اما فعالان حقوقبشر نسبت به افزایش آمار در آن بخش هم هشدار میدهند.
ایستهای بازرسی و سازماندهی «نیابتی»ها در خیابانهای کشور
از ابتدای جنگ تا کنون در شهرهای مختلف ایران ایستهای بازرسی به راه افتاده که نه تنها نیروهای نظامی و انتظامی بلکه بسیج و لباسشخصیها در آنها مستقر هستند و با بازرسی اتومبیل و وسائل شهروندان آرامش اجتماعی را سلب، و فضایی خفقانآور ایجاد کرده است.
گزارشها حاکی از آنست که نیروهای حکومتی مستقر در ایستهای بازرسی حتی پیامها و تصاویر خصوصی در موبایل شهروندان را مورد بازرسی قرار میدهند. در صورت خودداری شهروندان از ارائه رمز گوشی یا مخالفت زنان با بازرسی کیفهایشان و … مأموران با خشونت شهروند را بازداشت میکنند. همچنین گزارشهایی از ضرب و جرح و تهدید مسلحانه شهروندان در ایستهای بازرسی به علت مخالفت یا اعتراض به بازرسیها منتشر شده است.
جمهوری اسلامی برای «مهندسی فضای اجتماعی» نیروهای نیابتی و گروههای مسلح مورد حمایت خود در کشورهای منطقه را از «فاطمیون» تا «حشد شعبی» به ایران کشانده تا در خیابانهای کشور مانور داده و وحشتآفرینی کنند.
نیروهای لباسشخصی و نیابتیها شبها با موتور یا سوار بر ماشینهای نظامی در خیابانهای شهر جولان میدهند با عربدهکشی شعارهایی چون «حیدر حیدر» سر میدهند.
تجمعاتی شبانه نیز از سوی حامیان سازمانیافته جمهوری اسلامی در میادین برخی شهرها برگزار میشود که غالب شرکتکنندگان نیروهای لباسشخصی و بسیجی و نیابتیها هستند. جمهوری اسلامی با «مردمی» و «خودجوش» خواندن تجمعات شبانه، آنها را به عنوان ویترین مشروعیت نزد ملت جا میزند!
سرکوب و تحقیر عمومی مردم با قطع اینترنت
دامنه سرکوبهایی که جمهوری اسلامی به اشکال مختلف در شرایط جنگی علیه مردم بهکار گرفته تا قطع اینترنت جهانی کشیده شده است. از ساعتی پس از آغاز جنگ در بامداد نهم اسفند تا کنون اینترنت جهانی در ایران قطع شده و مردم از حق طبیعی دسترسی به جریان آزاد اطلاعات و بهرهمندی از اینترنت محروم شدهاند.
قطع اینترنت خسارت اقتصادی هنگفتی را در اقتصاد ایران ایجاد کرده و برآوردها نشان میدهد در طول دو ماه بیش از ۳۰۰ هزار میلیارد تومان زیانِ ناشی از قطع اینترنت ثبت شده است. یکی از نتایج فاجعهبار قطع اینترنت اما اخراج نیروی کار به علت رکود و زیان انباشته در کسبوکارها بوده است. شمار اخراجشدگان از سوی دولت دو میلیون نفر و از سوی تحلیلگران مستقل و فعالان صنفی چهار میلیون نفر اعلام شده است. وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی نیز تابآوری اقتصاد ایران در برابر قطع اینترنت را ۲۰ روز اعلام کرده و گفته اشتغال ۱۰ میلیون نفر در ایران به اینترنت پایدار وابسته است.
قطع اینترنت اما احساس تحقیرشدگی و اسارت به شهروندان داده و خشم و اعتراض عمومی ایجاد کرده است. اگر خسارت ناشی از قطع اینترنت با افزودن خسارت روانی به جامعه، خسارت ایجاد شده با اخراج نیروی کار، خروج سرمایه از کشور با سرعت گرفتن روند مهاجرت استارتاپها و متخصصان، و دیگر خسارتهای غیرمستقیم محاسبه شود، رقم واقعی خسارت ناشی از قطع اینترنت به میلیاردها دلار افزایش خواهد یافت.
جمهوری اسلامی در شرایطی با عملکرد تباه ۴۷ سال گذشته، از اشغال سفارت آمریکا در تهران پس از انقلاب تا نفرتپراکنی علیه اسرائیل و آتشافروزی در منطقه، سبب بروز جنگی نظامی شده که گویا با تشدید سرکوبهای همهجانبه قرار است انتقام جنگی که مسبب آن بوده است را از مردم ایران بگیرد!
تشدید سرکوبها علیه شهروندان، از بین بردن امنیت اجتماعی و بازی با آرامش روانی مردمی که در معرض جنگ و بمباران قرار داشته و زیر بار فشارهای اقتصادی و گرانی و بیکاری به سختی روزگار میگذرانند، نشان میدهد جمهوری اسلامی نه تنها با مردم همدلی ندارد بلکه مانند چهار دهه گذشته همچنان رودرروی آنها ایستاده است.
در شرایط خفقانآور و تحقیرکنندهای که جمهوری اسلامی بعد از جنگ برای شهروندان ایجاد کرده نشانهای از همدلی و همبستگی مردم و حکومت وجود ندارد و ادعای مطرح شده در پیام منسوب به رهبر سوم جمهوری اسلامی رد میشود. این روند بدون شک بر نارضایتی انباشته ملت ایران از حکومت، که چند هفته پیش از جنگ در اعتراضات دی۴۰۴ نشان داده شد، افزوده و فاصله میان مردم و حکومت را عمیقتر کرده است.
کیهان لندن