با افزایش تقاضا برای ارز پس از آتشبس و همچنین محدود شدن منابع ارز ورودی به کشور به علت بیش از سه هفته محاصره دریایی بنادر کشور و اختلال در صادرات، قیمت ارز در ایران با افزایش قابل توجهی روبرو شده و نرخ هر دلار آمریکا به ۱۹۰ هزار تومان رسیده است.
قیمت دلار طی معاملات روز یکشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ در بازار ایران به قیمت بیسابقه ۱۹۰ هزار تومان افزایش یافت. فعالان بازار ارز میگویند اگر خریدار نیازمند مقادیر بالا برای دلار باشد باید دلار را با قیمت بالاتری خریداری کند.
قیمت دیگر ارزهای رایج در بازار ارز ایران هم با افزایش روبروش شده است. هر یورو به ۲۲۳ هزار تومان، هر پوند بریتانیا ۲۵۸ هزار تومان، هر درهم امارات ۵۰ هزار و ۲۵۰ تومان و هر لیر ترکیه ۴۱۹۰ تومان قیمتگذاری شده است.
در بازار طلا نیز روند قیمتها متأثر از صعود قیمتها در بازار ارز و همچنین افزایش ریسکهای اقتصادی بهعلت متوقف شدن مذاکرات جمهوری اسلامی و ایالات متحده افزایش یافته است. هر سکه کامل طلا تا ۲۱۲ میلیون تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲۰ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان معامله میشود.
نرخ دلار در مقایسه با حدود ۱۵۵ هزار و ۸۰۰ تومان در یک هفته گذشته، نزدیک به ۲۲ درصد افزایش داشته است. همچنین در مقایسه با محدوده ۹۳ تا ۹۴ هزار تومان در آغاز شوک جنگی در خرداد ۱۴۰۴، نرخ دلار اکنون بیش از ۱۰۲ تا ۱۰۴ درصد افزایش یافته و عملاً بیش از دو برابر شده است.
محاصره دریایی و قطع مهمترین منابع درآمد ارزی کشور، احیای تقاضا پس از رکود جنگی، نااطمینانی سیاسی که سرمایهگذاران را به فرار از ریال واداشته، انتظارات تورمی که تشدید شده و نهایتاً مهاجرت سرمایه از بازارهای اشباع شده به سمت ارز و طلا را باید از مهمترین عوامل جهش نرخ دلار دانست.
در همین حال کارشناسان مشکلات ساختاری اقتصاد ایران و شبکههای فعال رانتی و مافیایی در حوزه ارزی را یکی دیگر از دلائل افزایش ارز عنوان کرده و میگویند شفافسازی وضعیت منابع و مصارف ارزی میتواند از نوسانات هیجانی جلوگیری کند.
در همین رابطه آلبرت بغزیان کارشناس بازارهای مالی در گفتوگو با وبسایت «اقتصاد۲۴» توضیح داده که «پس از اعلام آتشبس، بخشی از واردات از برخی کریدورها انجام میشود و بنابراین این امر نیز تقاضای ارز را بالا برده است. به نظر میرسد که تقاضای ارز در حال حاضر به اعداد پیش از جنگ رسیده است.»
آلبرت بغزیان افزوده «چون هنوز قیمت اونس جهانی طلا زیر ۵ هزار دلار است، این موضوع باعث شده که طلا به همان قیمتهای آخر سال بازگردد؛ یعنی حدود گرمی ۱۹ تا ۲۰ میلیون تومان. نباید فراموش کرد اواخر سال گذشته، با وجود مشاهده همین قیمتها در بازار طلا، خودرو و مسکن نرخهای پایینتری داشتند.»
آلبرت بغزیان درباره آینده نرخ ارز افزوده که «در صورت رفع مسدودی اینترنت، احتمالاً نرخ ارز افزایش مییابد؛ چرا که تریدهایی که در دوران جنگ متوقف شده بودند، دوباره به کار میافتند و امکان ورود و خروج سرمایه از این مسیر نیز فراهم میشود. این دسته از فعالان نیز وارد تقاضای ارز شده و میتوانند تریدهای جهانی انجام دهند.»
این کارشناس حوزه ارز با اشاره به احتمال انتقال سرمایهها از بازار خودرو به بازار ارز در روزهای آینده گفته «از آنجا که واردات خودرو قطع شده و خودروسازها به دلیل حملات به فولاد مبارکه و مشکلات جدی در تأمین مواد اولیه دچار مشکل هستند، قیمت فعلی خودرو بیش از نرخ واقعی بازار قیمتگذاری شده است؛ بنابراین با شروع واردات، قیمت خودرو کاهش خواهد یافت و در چنین شرایطی سرمایهها از بازار خودرو به سمت بازار ارز نقل مکان خواهند کرد.»
به گفته این اقتصاددان «در شرایط گشوده شدن تدریجی بازار بورس در آینده، احتمالاً شاهد افزایش دوباره نرخ ارز خواهیم بود. ضمناً از آنجا که نرخ تورم داخلی کشور بالاست، واردات نسبی به صرفهتر میشود و همین امر نیز به افزایش بیشتر نرخ ارز دامن خواهد زد. در آن شرایط، قیمت مسکن تا حدودی کاهش پیدا خواهد کرد.»
این در حالیست که آرش محبینژاد، دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه درباره اثر افزایش قیمت ارز بر صعت و بازار اتومبیل هشدار داده است:«افزایش قیمت ارز بر قیمت مواد اولیه داخلی، که عمدتاً در بورس به نرخ جهانی عرضه میشوند، تأثیر میگذارد و این موضوع باعث افزایش هزینه تولید و قیمت خودرو میشود، در حالی که سرکوب قیمتی به تولید آسیب میزند و ممکن است به بحران در صنعت خودروسازی منجر شود.»
همچنین محمد نوربخش، تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگو با وبسایت «اقتصادنیوز» گفته «اگر توافق صرفاً به معنای آتشبس باشد -یعنی بگویند جنگ نیست اما تحریمها برداشته نشود که محتملترین گزینه نیز هست- باز هم در ابتدا شاهد افزایش نرخ ارز خواهیم بود. چرا که خسارات وارده به اقتصاد کشور شوخی نیست.»
محمد نوربخش افزوده «اگر توافق فقط به معنای پایان جنگ باشد و هیچ تحریمی برداشته نشود و به حالت قبل از جنگ بازگردیم، به نظر من دلار و طلا بهترین گزینه خواهند بود و بازار مسکن وارد رکود شدیدی خواهد شد. همچنین با توجه به خسارات وارده، باید منتظر کاهش شاخص بورس برای مدتی باشیم.»