یک منبع آگاه که بهطور مستقیم در جریان مذاکرات قرار دارد، به ایراناینترنشنال گفت مذاکرهکنندگان ایرانی خواستار آزادسازی فوری ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی در قطر هستند و این خواسته را پیششرط پیشبرد گفتوگوها با ایالات متحده اعلام کردهاند.
این منبع گفت که تهران بدون دسترسی تضمینشده به این منابع، تفاهم مقدماتی را پیش نخواهد برد. او همچنین آزادسازی این منابع مشخص در قطر را پیششرطی سختگیرانه برای مرحله اولیه یادداشت تفاهم دانست.
او گفت تهران تاکید کرده است که در همین مرحله نخست، پیش از قدم برداشتن بهسوی هرگونه تفاهم دیپلماتیک اولیه، باید دسترسی واقعی و تضمینشده به این ۱۲ میلیارد دلار فراهم شود.
این منبع تاکید کرد که ۱۲ میلیارد دلار یادشده، فقط مبلغی است که تهران برای ورود به مرحله نخست نقشه راه دیپلماتیک مطالبه کرده و همه داراییهایی را که حکومت ایران خواستار آزادسازی آنهاست، شامل نمیشود.
به گفته این منبع، موضع گستردهتر تهران در مذاکرات این است که همه داراییهای مسدودشدهاش در سراسر جهان باید در چارچوب هر شکلی از توافق جامع نهایی، بهطور کامل آزاد شود.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، صبح یکشنبه ۳ خرداد به نقل از «شنیدهها» جزئیاتی درباره مفاد تفاهمنامه اولیه منتشر کرد و درباره آزادسازی داراییهای مسدود شده نوشت که جمهوری اسلامی اصرار داد که بخشی از داراییهای بلوکه شدهاش باید در گام اول و پیش از شروع مذاکرات بر سر موضوعات اصلی توافق، آزاد شود. این رسانه نوشت: «هرگونه تفاهم اولیه، منوط به آزادسازی بخشی از این داراییها به شکلی است که تهران امکان دسترسی به آن را داشته باشد.»
به نوشته این رسانه وابسته به سپاه، آمریکا در هفتههای گذشته تلاش کرده بود آزادسازی این داراییها را به توافق نهایی هستهای موکول کند، اما جمهوری اسلامی خواستار آزادسازی بخشی از منابع مالی در ابتدای تفاهم و مشخص شدن سازوکار آزادسازی بخشهای بعدی در طول مذاکرات شده است.
تسنیم همچنین نوشت: «سازوکار آزادسازی بخش دیگر باید در طول روند مذاکرات مشخص باشد و در صورتی که آمریکاییها مجددا مانع آزادسازی شوند، تهران در مذاکرات آتی تجدیدنظر خواهد کرد.»
تسنیم یکشنبه در گزارش دیگری اعلام کرد که «مانعتراشی آمریکا» بر سر برخی بندهای توافق احتمالی، از جمله آزادسازی داراییهای مسدودشده تهران، همچنان ادامه دارد و به همین دلیل، احتمال دارد توافق لغو شود.
خبرگزاری رویترز در نیمه فروردین به نقل از یک منبع ارشد جمهوری اسلامی گزارش داده بود که آمریکا در جریان مذاکرات اسلامآباد با آزادسازی داراییهای مسدود شده حکومت ایران در قطر و دیگر بانکهای خارجی موافقت کرده است.
۲۲ فروردین، این رسانه به نقل از یک مقام آمریکایی این اظهارات را رد کرد.
نیویورکتایمز نیز سوم خرداد در گزارشی به نقل از مقامهای آمریکایی اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی تنها پس از دستیابی به توافق نهایی هستهای به بخش عمده داراییهای مسدود شده خود که آمریکا و متحدانش در صندوق بازسازی قرار خواهند داد، دسترسی خواهد یافت.
در این گزارش تاکید شده بود که آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور یکی از مولفههای کلیدی هر توافقی خواهد بود و به جمهوری اسلامی انگیزه میدهد در مذاکرات باقی بماند و به توافق برسد.
خبرگزاری رویترز ۲۸ اردیبهشت به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی نوشت که تهران از آمریکا خواسته «تمام» داراییهای مسدودهاش را در مرحله نخست تفاهمنامه آزاد کند.
جمهوری اسلامی بلافاصله با آغاز آتشبس و مذاکراتی که به واسطه پاکستان در جریان بود، خواسته آزادسازی داراییهای مسدودشدهاس را مطرح کرد. محمدباقر قالیباف که هدایت تیم مذاکرهکننده را بر عهده داشت، ۲۱ فروردین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که پیش از انجام هر مذاکرهای با آمریکا دو پیششرط به گفته او اساسی باید محقق شود: «برقراری آتشبس در لبنان» و «آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران».