ایمان بیاوریم
به آغازی دیگر
به راهی دیگر
به تولدی دیگر.
فروغ فرخزاد
اعتصاب سراسری کامیونداران ایران که از اوایل خرداد ۱۴۰۴ آغاز شده، همچنان ادامه دارد و به بیش از ۱۶۳ شهر گسترش یافته است. این اعتصاب، پاسخی است به مشکلات معیشتی و صنفی رانندگان، از جمله کاهش سهمیه سوخت، پایین بودن کرایهها، افزایش جریمههای حملونقل شهری و گرانی لوازم یدکی.
دلایل اصلی اعتصاب:
– کاهش سهمیه سوخت ، در برخی استانها، سهمیه سوخت کامیونداران به ۲۵۰ لیتر در ماه کاهش یافته، در حالیکه مصرف ماهانه آنها حدود ۱۲۰۰ لیتر است. یکی از رانندگان در استان فارس گفته: «با این سهمیه، فقط یکی دو بار میتونیم بار بزنیم. بعدش باید از بازار آزاد با قیمت خیلی بالا گازوئیل بخریم.
– کرایه پایین
– رانندگان میگویند کرایهها ثابت مانده است و با تورم هماهنگی ندارد. مثلاً مسیر بندرعباس به تهران، سال پیش ۱۵ میلیون تومان بود، اما حالا با هزینه لاستیک و سوخت، بهصرفه نمی باشد.
– افزایش هزینه لاستیک و قطعات ، قیمت لاستیک از ۲۰ به ۵۰ میلیون تومان رسیده. یک راننده می گوید: «یک جفت لاستیک نصف درآمد ششماهه ما می باشد.
– مشکلات بیمهای: بیمه تأمین اجتماعی ۳ میلیون در ماه هزینه دارد و بسیاری توان پرداخت آن را ندارند. در بعضی مناطق هم صندوق بیمه رانندگان عملاً غیرفعال است.
اعتصاب کامیونداران ایران، بهواسطه گستردگی جغرافیایی و همبستگی بالای آنها، نشانگر قدرت و ظرفیت تشکل صنفی در ایران است. دلایل اصلی اعتصاب—از مشکلات معیشتی و پایین بودن کرایهها گرفته تا سهمیهبندی ناعادلانه سوخت—ریشه در ساختار معیوب اقتصادی و بیتوجهی به نیازهای صنفی دارد.
مقامات دولتی وعدههایی برای رسیدگی به مطالبات رانندگان دادهاند. رضا اکبری، رئیس سازمان راهداری و حملونقل جادهای، گفته است که طرح سهنرخی شدن گازوئیل فعلاً متوقف خواهد شد. مهران قربانی، معاون حملونقل وزیر راه و شهرسازی، هم از پیگیری برخی مطالبات رانندگان در هیأت دولت و مجلس خبر داده است.
هرچند دولت در ظاهر وعدههایی برای رسیدگی به مطالبات رانندگان داده است، اما سابقه وعدههای عملینشده و نارضایتی شدید رانندگان باعث شده که این وعدهها کمتر جدی گرفته شود.
با این حال، بسیاری از رانندگان و فعالان صنفی به این وعدهها اعتماد ندارند و آنها را ناکافی میدانند. جلال موسوی، نایبرئیس کانون کامیونداران کشور، اعلام کرده است که اگرچه مطالبات بسیار زیاد است، اما فعلاً فقط دو یا سه مورد از آنها در دست پیگیری قرار دارد.
در جریان این اعتصاب، تعدادی از رانندگان و فعالان صنفی بازداشت شدهاند. بهعنوان مثال، شهاب دارابی، راننده کامیون اهل اسلامآباد غرب، به دلیل حمایت از اعتصاب بازداشت شده است. همچنین گزارشهایی از دستگیری افرادی که رانندگان را به اعتصاب تشویق کردهاند، منتشر شده است.
اعتصاب کامیونداران با حمایتهای گستردهای در سطح جامعه روبهرو شده است. نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، و مهدی یراحی، خواننده، از این اعتصاب حمایت کردهاند. جمعی از وکلای دادگستری در داخل و خارج از کشور هم در بیانیهای، پشتیبانی خود را از کامیونداران اعلام کردهاند و حق اعتراض آنها را قانونی و مشروع دانستهاند.
پرسش به جا این است : آیا ادامه اعتصاب میتواند پیامدهایی برای دولت یا خود رانندگان داشته باشد و یا امکان گسترش این اتحاد صنفی به جنبشی اجتماعی و گستردهتر منجر شود؟
آیا امکان پیوند این اعتصاب به سایر صنوف یا اعتراضات اجتماعی که به این اعتصاب پیام دادهاند موجود است و به چه شکل؟
و کوتاه سخن چگونه این امر اتفاق خواهد افتاد؟
در زیر نکاتی را می توان نام برد که قابل تعمل است:
– بیانیههای مشترک: انتشار بیانیههایی با امضای نمایندگان صنوف مختلف، از کامیونداران تا معلمان.
– اعتصابهای هماهنگ: دعوت به اعتصابهای یکروزه یا سراسری در چند صنف.
– حمایت چهرههای عمومی: افزایش حمایت هنرمندان، نویسندگان و فعالان مدنی که مشروعیت و بازتاب اجتماعی این حرکت را بیشتر میکند.
– رسانههای اجتماعی : ابزار مهمی که میتواند صدای کامیونداران را به گروههای دیگر منتقل و آنها را به همکاری تشویق کند
استکهلم
۱ ژوئن ۲۰۲۵
فرشید نوروزی