-روزنامه «والاستریت ژورنال» ۳۱ ماه مه (۱۰ خرداد) گزارش داد، تراکنشهای برونمرزی ویزا و مسترکارت در عراق در آغاز سال ۲۰۲۳ حدود ۵۰ میلیون دلار بود، اما این رقم تا ماه آوریل همان سال، به شکل چشمگیری به ۱/۵ میلیارد دلار افزایش یافت.
-وزارت خزانهداری ایالات متحده و بانک فدرال رزرو نیویورک، از اواخر سال ۲۰۲۲ برای مقابله با پولشویی، نظارت بر بانک مرکزی عراق را افزایش دادند. بر همین اساس دسترسی مستقیم بانکهای عراقی به دلار نقد محدود شد اما در واکنش به این محدودیت، گروههای شبهنظامی به سرعت به یک مسیر جایگزین روی آوردند: استفاده از کارتهای اعتباری بینالمللی.
-کتائب حزبالله، عصائب اهل الحق و سپاه بدر با استفاده از این کارتهای بانکی پولهایی را که از بازار ارز عراق با نرخ رسمی خریداری میکنند در کشورهای منطقه به دلار نقد تبدیل میکردند و سپس در بازار آزاد عراق با نرخ بالاتر به دینار میفروختند.
گروههای شبهنظامی عراقی مورد حمایت جمهوری اسلامی، از طریق شبکه «ویزا» و «مسترکارت» اقدام به پولشویی میکنند.
روزنامه «والاستریت ژورنال» ۳۱ ماه مه (۱۰ خرداد) گزارش داد، تراکنشهای برونمرزی ویزا و مسترکارت در عراق در آغاز سال ۲۰۲۳ حدود ۵۰ میلیون دلار بود، اما این رقم تا ماه آوریل همان سال، به شکل چشمگیری به ۱/۵ میلیارد دلار افزایش یافت.
وزارت خزانهداری ایالات متحده و بانک فدرال رزرو نیویورک، از اواخر سال ۲۰۲۲ برای مقابله با پولشویی، نظارت بر بانک مرکزی عراق را افزایش دادند. بر همین اساس دسترسی مستقیم بانکهای عراقی به دلار نقد محدود شد اما در واکنش به این محدودیت، گروههای شبهنظامی به سرعت به یک مسیر جایگزین روی آوردند: استفاده از کارتهای اعتباری بینالمللی.
با توجه به اینکه دلار در عراق مانند ایران دو نرخی است (دلار آزاد و رسمی) زمینهای مناسب برای سوء استفاده مالی فراهم است. به این ترتیب گروههای شبهنظامی اقدام به خرید کارتهای اعتباری و نقدی که عمدتاً Qi Card و کارتهای دارای لوگوی Visa/Mastercard بود کردند.
کتائب حزبالله، عصائب اهل الحق و سپاه بدر با استفاده از این کارتهای بانکی پولهایی را که از بازار ارز عراق با نرخ رسمی خریداری میکنند در کشورهای منطقه به دلار نقد تبدیل میکردند و سپس در بازار آزاد عراق با نرخ بالاتر به دینار میفروختند.
در چنین وضعیتی افراد در عراق کارتهای اعتباری را خریداری میکنند اما پول را در کشورهای دیگر خاورمیانه با نرخ پایینتر برداشت و سپس پول را وارد عراق میکردند و با نرخ غیررسمی (بازار آزاد) به دینار تبدیل میکردند و به این ترتیب تا ۲۱ درصد سود میبردند. این پولها از سایر کشورها مثل اردن از طریق صرافی یا انتقال الکترونیک حواله میشد.
با این روش تنها در سال ۲۰۲۳، حدود ۴۵۰ میلیون دلار سود به جیب این شبکه پولشویی سرازیر شده است.
یکی از ابزارهای اصلی در این شبکه، کارت Qi بود که برای پرداخت حقوق کارکنان دولت عراق از جمله نیروهای شبهنظامی صادر میشود. گروههای نیابتی با افزودن کارمندان صوری و جمعآوری کارتها از اعضای خود، به تعداد زیادی کارت با موجودی بالا دست پیدا کردند.
بهگفته شاهدان عینی، حاملان کارتها در صفهای طولانی خودپردازهای دوبی ایستاده و بطور مداوم دلار برداشت میکردند. بسیاری از این افراد کارتهایی با نام دیگران یا بدون هویت مشخص در دست داشتند و گاهی تنها در یک روز میتوانستند هزاران دلار برداشت کنند.
شرکتهای ویزا و مسترکارت با امضای قراردادهایی با بانکها و شرکتهای پرداخت عراقی، بستر این تراکنشها را فراهم کردند. این شرکتها از هر تراکنش بینالمللی، ۱ تا ۱/۴ درصد کارمزد دریافت میکردند و از این روند سود میبردند.
مقامهای وزارت خزانهداری آمریکا از پاییز ۲۰۲۴، این شرکتها را نسبت به این فعالیتهای مشکوک آگاه کردند، اما چند ماه طول کشید تا اقدامات مؤثری اتخاذ شود.
در واکنش به فشارهای سیاسی و نظارتی، شرکتهای یادشده در اوایل سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰ هزار کارت بانکی مشکوک را مسدود کردند. همچنین هزاران دستگاه (POS) در امارات جمعآوری شد. در نهایت بانک مرکزی عراق نیز سقف ماهانه ۳۰۰ میلیون دلار را برای تراکنشهای بینالمللی تعیین کرد و محدودیتهایی برای برداشت از کارتها وضع نمود.
با وجود کاهش محسوس در حجم تراکنشها پس از اقدامات اصلاحی، هنوز تا اوایل سال ۲۰۲۵، بین ۴۰۰ میلیون تا ۱/۱ میلیارد دلار تراکنش ماهانه ادامه داشت. برخی تحلیلگران هشدار دادهاند که این ساختار، حتی پس از فیلتر شدن مسیرهای فعلی، میتواند به سادگی از طریق دیگر واسطهها و ابزارهای مالی غیررسمی احیا شود.