– ساختار اورژانس که به عنوان یکی از حلقههای حیاتی نظام سلامت شناخته میشود مانند بسیاری دیگر از بخشهای خدماتی در ایران با کمبود شدید امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی روبروست.
– بر اساس آمارهای رسمی در ایران حدود ۵ هزار و ۵۰۰ دستگاه آمبولانس فعال وجود دارد که از این تعداد ۳ هزار دستگاه فرسودهاند.
– در تهران کمبود آمبولانس به حدود ۵۰۰ دستگاه و کمبود نیروی انسانی به یک هزار و ۸۰۰ نفر میرسد.
– فشار کاری بالا، کشیکهای زیاد، مواجهه مکرر با حالات بحرانی و در عین حال حقوق و مزایا که پاسخگوی این دشواریها نیست، به ویژه در شهرهای بزرگ سبب نارضایتی پرسنل اورژانس شده است.
ساختار اورژانس در ایران با فرسودگی، کمبود آمبولانس و نیروی انسانی روبروست بطوری که تنها در شهر تهران ۵۰۰ دستگاه آمبولانس و ۱۸۰۰ نیروی انسانی نیاز است تا حداقل استانداردها حفظ شود.
ساختار اورژانس که به عنوان یکی از حلقههای حیاتی نظام سلامت شناخته میشود مانند بسیاری دیگر از بخشهای خدماتی در ایران با کمبود شدید امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی روبروست.
کمبود تجهیزات و امکانات و یا نیروی انسانی سبب افزایش مرگ و میر، عوارض بلندمدت برای بیماران و کاهش اعتماد عمومی شود. این موضوع به ویژه در بروز حوادثی چون زلزله، سیل و آتشسوزیهای بزرگ در سالهای گذشته نمایان شده است.
از سوی دیگر وضعیت نامناسب معیشتی پرسنل اورژانس که مانند دیگر حقوقبگیران با درآمدهای ناکافی و فشار سنگین کاری روبرو هستند نیز بر کیفیت خدمات اورژانس اثر منفی میگذارد.
بر اساس آمارهای رسمی در ایران حدود ۵ هزار و ۵۰۰ دستگاه آمبولانس فعال وجود دارد که از این تعداد ۳ هزار دستگاه فرسوده شدهاند.
طبق استانداردهای بینالمللی، سن مفید یک آمبولانس معمولاً حدود ۱۰ سال است، اما در ایران بسیاری از آمبولانسها بیش از ۱۵ سال استهلاک دارند. در تهران کمبود آمبولانس به حدود ۵۰۰ دستگاه و کمبود نیروی انسانی به یک هزار و ۸۰۰ نفر میرسد.
جعفر میعادفر رئیس سازمان اورژانس کشور نیز خردادماه امسال از کمبود ۱۵ هزار نیروی اورژانس خبر داده بود. او وعده داده بود شماری از این کمبود نیرو با استخدام حدود ۳۵۰۰ نیرو جبران شود.
رئیس سازمان اورژانس کشور همچنین با اشاره به فرسودگی ناوگان زمینی اورژانس گفته بود که «در حال حاضر اولین مناقصه برای خرید ۶۰۰ آمبولانس انجام شده؛ اما مشکل ارز پیدا کردیم و برای اختصاص ۳۵ میلیون دلار با دولت مکاتبه کردیم که لازم است مجلس و دولت اعتبار مناسب در این حوزه را اختصاص دهند.»
با وجود کمبود ۱۵ هزار نیروی اورژانس در کشور، سالانه تعداد انگشتشماری استخدام میشوند و در نتیجه چرخه کمبود نیرو پابرجا میماند.
همچنین فشار کاری بالا، کشیکهای زیاد، مواجهه مکرر با حالات بحرانی و در عین حال حقوق و مزایایی که پاسخگوی این دشواریها نیست، به ویژه در شهرهای بزرگ سبب نارضایتی پرسنل اورژانس شده است.
همین موضوع سبب شده نیروهای اورژانس نیز مانند دیگر اصناف در اعتراض به دستمزدهای ناچیز و مشکلات معیشتی تجمعاتی را در شهرهای مختلف برگزار کنند.
از جمله جمعی از کارکنان اورژانس استان گیلان در اردیبهشت ۱۴۰۴ در اعتراض به وضعیت نامناسب معیشتی، حقوقهای پایین و تأخیر در پرداخت مطالبات خود، مقابل ساختمان دانشگاه علوم پزشکی گیلان تجمع کردند.
معترضان با در دست داشتن پلاکاردهایی، خواستار توجه مسئولان به مشکلات معیشتی، پرداخت معوقات و بهبود شرایط کاری خود شده بودند. آنها اعلام کرده بودند که با وجود وعدههای مکرر مسئولان، هیچکدام از خواستهایشان تا کنون تحقق نیافته است.
وبسایت «تجارت نیوز» گزارش داده یکی از اثرات فرسودگی آمبولانسها، کمبود آنها و کمبود نیرو، افزایش زمان واکنش به حادثه است.
این گزارش افزوده اگرچه آمار دقیق کشور منتشر نشده یا در بعضی استانها متغیر است، اما مسئولان اذعان کردهاند که رسیدن آمبولانس به محل حادثه در بسیاری از مناطق بیش از زمان ایدهآل است. تأخیرها مخصوصاً در مناطق روستایی یا جادهها زیاد است که ترکیبی است از عمر آمبولانسها، وضعیت راهها، تراکم ترافیکی، وضعیت جغرافیایی.
حامد برزگر کارشناس اورژانس پیشبیمارستانی درباره مشکلات بخش اورژانس به «تجارتنیوز» گفته «متأسفانه با وجود سختی کار و خطراتی که پرسنل اورژانس متحمل میشوند حقوق دریافتی آنها هیچ سنخیتی با میزان تورم و هزینهها در کشور ندارد.»
او افزوده که «این بیتوجهی به معیشت کادر درمان و از جمله پرسنل اورژانس پیشبیمارستانی ضمن ایجاد دلسردی در بین این افراد سلامت بیماران را هم به خطر میاندازد. ضمن اینکه افزایش شیفتهای کاری به دلیل کمبود نیرو هم بر توانایی و تمرکز آنها تاثیر گذاشته و در برخی موارد کیفیت خدمات ارائه شده به مریض را پایین میآورد.»
حامد برزگر همچنین درباره میانگین دستمزد پرسنل اورژانس پیشبیمارستانی توضیح داده که «پایه حقوق دریافتی ما از ۱۲ میلیون تومان شروع میشود و با اضافه کاری و ساعتهای شیفت به سختی تا ۲۵ میلیون تومان میرسد مبلغی که اگر بخواهیم با شرایط تورمی و اقتصادی امروز آن را در نظر بگیریم قطعا جوابگوی نیازهای معیشتیمان نیست.»
به گفته این کارشناس، «اورژانس پیشبیمارستانی بزرگترین چالشی که با آن مواجهاند فرسودگی تجهیزات و ناوگان است. وقتی آمبولانسها سالم و مجهز نباشند، حتی اگر نیروی انسانی خوب داشته باشیم، کیفیت خدمات پایین میآید. قطع برق، نقص فنی سیستمهای برقی داخل آمبولانس، نبود دستگاه ونتیلاتور یا شوک مناسب، مشکلات تهویه هوای داخل اتاق بیماران و… از مواردی است که مرتباً با آنها روبرو هستیم.»
این کارشناس اورژانس افزوده «در شهرهای بزرگ اگر همه چیز مساعد باشد، ممکن است در ۸ تا ۱۲ دقیقه به محل برسیم؛ اما در شب، ساعات اوج ترافیک، یا در مناطق صعبالعبور، روستا، کوهستان، این زمان ممکن است به ۲۰، ۳۰ دقیقه یا بیشتر بکشد. مطمئناً تأخیر برای بیمارانی که دچار حمله قلبی، سکته، خونریزی شدید یا ضربه هستند، فاجعهآمیز است.»