علیاکبر صالحی که از اسفند ۱۴۰۳ به سِمت رئیس بنیاد ایرانشناسی منصوب شده، روز یکشنبه ۱۹ بهمن «مالکیت» نشان شیر و خورشید را از آنِ جمهوری اسلامی دانست و به استفادۀ «دیگران» از نماد شیر و خورشید اعتراض کرد.
این اعتراض او در «نخستین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی» پس از آن بیان شد که شمار انبوهی از معترضان به حکومت جمهوری اسلامی که صالحی «دیگران» میخواند در تجمعات خود در داخل و خارج از کشور، پرچم ایران با نشان شیر و خورشید را به دست گرفتند.
علیاکبر صالحی در اظهارات خود در بخشی که ظاهراً به سابقه سازمان «شیر و خورشید سرخ» اشاره دارد گفت: «پرسیدیم آیا این شیر و خورشید بالاخره مال ما است یا نه؟ گفتند بله هنوز جمهوری اسلامی مالکیت این آرم را دارد.»
«جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران» در روز ۱۱ شهریورماه ۱۳۰۸ برابر با ۲ سپتامبر ۱۹۲۹ با نشان شیر و خورشید سرخ در جامعه صلیب سرخ جهانی به عنوان تشکلی از طرف ایران پذیرفته شد، زمانی که هنوز حکومتی به نام جمهوری اسلامی بر سرِ کار نیامده بود.
در کنفرانس دیپلماتیک ژنو در سال ۱۹۲۹، یکی از محورهای اصلی بحث، مصونیت امدادرسانان در زمان جنگ و نشانههای رسمی آنان بود. مصر و ترکیه خواستار بهرسمیت شناخته شدن آرم «هلال احمر» شدند و ایران نیز درخواست کرد بهجای صلیب سرخ و هلال احمر، از نشان ملی خود یعنی «شیر و خورشید سرخ» استفاده کند. با وجود مخالفتها، در نهایت حق استفادهٔ انحصاری از آرم شیر و خورشید سرخ به ایران داده شد و استفاده از هلال احمر ابتدا فقط به مصر و ترکیه محدود شد.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، جمهوری اسلامی ایران در ۱۳ شهریور ۵۹ اعلام کرد که دیگر از آرم شیر و خورشید سرخ استفاده نخواهد کرد و مانند دیگر کشورهای اسلامی به هلال احمر روی میآورد.
با این حال فدراسیون جهانی صلیب سرخ و هلال احمر تأکید کرد که حق استفاده از آرم شیر و خورشید سرخ همچنان بهطور انحصاری متعلق به ایران است و این نشان از نظر حقوقی کاملاً همارز با صلیب سرخ و هلال احمر محسوب میشود و ایران هر زمان بخواهد میتواند دوباره از آن استفاده کند.
علیاکبر صالحی اما در اظهارات روز یکشنبۀ خود مدعی شد که «دیگران آمدند در صحنه بینالمللی این شیر و خورشید را بردارند، ایران گفته نخیر این هنوز هست.»
او در ادامه ادعا کرد: «ما گفتیم بروید سوابقش را دربیاورید، بعد هم دیدیم فلسفه شیر و خورشید از حضرت علی و خدا و دین و فلان است. ما این شیر و خورشید را دادیم، حالا دارند دیگران از آن استفاده میکنند در صورتی که مال ما است.»
علیاکبر صالحی در حالی چندین بار از «استفادۀ دیگران» از نشان شیر و خورشید و «مالکیت» جمهوری اسلامی بر این نماد سخن گفته که افرادی که در هفتههای اخیر در شهرهای متعدد ایران و جهان از این نشان استفاده کردهاند بهطور عمده خود شهروند ایران هستند.
علیاکبر صالحی، رئیس بنیاد ایرانشناسی:
نشان #شیروخورشید از حیث تاریخی به جمهوری اسلامی ایران و ایران تعلق دارد و به امام علی (ع) مرتبط است، اما دیگران از آن استفاده میکنند. pic.twitter.com/WOopOdFUXV
— آوش | Avash (@Avash_media) February 8, 2026
مانی پارسا