در حالی که گزارشها حکایت از آن دارد که مقامهای ارشد جمهوری اسلامی و آمریکا جمعه ۱۷ بهمن در استانبول با یکدیگر دیدار خواهند کرد، گمانهزنیها درباره نتایج احتمالی این مذاکرات همزمان با تقویت نیروی نظامی آمریکا در نزدیکی ایران در ابعادی وسیع ادامه دارد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، دوشنبه ۱۳ بهمن هشدار داد که پنتاگون در صورتی که تهران از مذاکره با واشینگتن بر سر برنامه هستهای خودداری کند، «بیش از هر زمان دیگری آماده اقدام» است.
هگست پس از سخنرانی در تاسیسات شرکت بلو اوریجین در ایالت فلوریدا به خبرنگاران گفت: «رییسجمهوری از همان ابتدا کاملا روشن صحبت کرده است، همانطور که پیش از عملیات «چکش نیمهشب» هم گفته بود؛ ایران نباید به توانمندی سلاح هستهای دست پیدا کند. آنها یا میتوانند در این زمینه مذاکره کنند، یا ما گزینههای دیگری داریم و اساسا به همین دلیل وزارت جنگ وجود دارد.»
وزیر دفاع آمریکا افزود: «رییسجمهوری نمیخواهد به آن مسیر برود، من هم نمیخواهم، اما وظیفه ما این است که آماده باشیم و البته که آمادهایم؛ ما بیش از هر زمان دیگری آمادهایم.»
او گفت: «دونالد ترامپ متعهد به صلح است و اگر حکومت ایران واقعا برای رسیدن به یک توافق جدی باشد، او هم به توافق متعهد است. حالا باید دید چه میشود. تصمیم با تهران است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایالات متحده طی هفتههای اخیر حضور نظامی خود در نزدیکی ایران را بهشکل قابل توجهی تقویت کرده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دوشنبه ۱۳ بهمن، بار دیگر تاکید کرد که مذاکرات با جمهوری اسلامی در بحبوحه تنشها ادامه دارد.
او در نشست رسانهای کاخ سفید با خبرنگاران، اظهارات روزهای اخیر خود را تکرار کرد و گفت: «همین الان کشتیهایی داریم که به سمت ایران میروند، کشتیهای بزرگ، و مذاکراتی با ایران در جریان است. خواهیم دید که چگونه پیش میرود.»
روزنامه نیویورکتایمز، دوشنبه ۱۳ بهمن بهنقل از سه مقام منطقهای و یک مقام پیشین آشنا به موضوع نوشت که انتظار میرود مقامهای ارشد ایالات متحده و جمهوری اسلامی، جمعه ۱۷ بهمن در استانبول دیدار و درباره کاهش تنشها و جلوگیری از تشدید بحران میان دو کشور گفتوگو کنند.
این روزنامه در گزارشی که عصر دوشنبه ۱۳ بهمن به وقت شرق آمریکا منتشر شد، نوشت که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، جرد کوشنر، مشاور ویژه و داماد ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در این گفتوگوها گرد هم خواهند آمد. همچنین انتظار میرود که مقامهای ارشد ترکیه، قطر و مصر نیز در این نشست حضور داشته باشند.
این نشست نخستین دیدار مقامهای جمهوری اسلامی و آمریکایی از زمان شکست مذاکرات هستهای در سال گذشته خواهد بود که به جنگ ۱۲ روزه و بمباران تاسیسات هستهای ایران انجامید.
بهنوشته نیویورکتایمز، این گفتوگوها بهصورت «دیدار رو در رو» انجام میشود که در تاریخ ۴۸ ساله جمهوری اسلامی کمسابقه است.
علی شمخانی، مشاور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، درباره مذاکرات جمعه استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در ترکیه، گفت مذاکرات ابتدا غیرمستقیم خواهد بود و اگر فضای تفاهم وجود داشت، وضعیت از غیرمستقیم میتواند سریعا به مذاکره مستقیم تغییر کند.
در گزارش نیویورکتایمز همچنین بهنقل از دو مقام جمهوری اسلامی گفته شده است که عراقچی و ویتکاف از طریق پیامک بهطور مستقیم با هم در تماس هستند.
به گفته این دو مقام، جمهوری اسلامی برای آرام کردن اوضاع، آماده است برنامه هستهای خود را متوقف یا تعلیق کند که امتیاز بزرگی محسوب میشود. اما ترجیح میدهد طرحی را بپذیرد که آمریکا سال گذشته پیشنهاد داده بود و هدف آن ایجاد یک کنسرسیوم منطقهای برای تولید انرژی هستهای است.
همچنین، به نقل از این دو مقام آمده است که علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در سفر هفته گشته خود به روسیه حامل پیامی از سوی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی به ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه بوده است مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی حاضر است مانند توافق ۲۰۱۵ با ارسال اورانیوم غنیشده خود به این کشور موافقت کند.
خبرگزاری رویترز نیز دوشنبه به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران برای مذاکرات احتمالی با واشینگتن آماده است از خود «انعطاف» نشان دهد و از جمله بپذیرد که ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده خود را به کشوری دیگری تحویل دهد و بهطور کامل غنیسازی اورانیوم را متوقف سازد، به شرط آنکه آمریکا نیروی نظامی خود را از ایران دور کند.
با این حال علی شمخانی، نماینده علی خامنهای در شورای عالی دفاع به شبکه المیادین گفت: «انتقال اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور قطعا منتفی است.»
در میانه این تحولات، رسانه اسرائیلی والانیوز بهنقل از منابع اسرائیلی نوشت که مقامهای ارشد ارتش این کشور به همتایان آمریکایی خود گفتهاند که برخورداری جمهوری اسلامی از «زرادخانه هستهای و موشکهای بالستیک» که اسرائیل را تهدید میکند برای این کشور قابل پذیرش نیست.
والانیوز بهنقل از این منابع نوشت که آمریکاییها، همزمان با مذاکره با جمهوری اسلامی، «با نهایت شدت و جدیت» در حال آماده شدن برای یک حمله گسترده به زیرساختهای ایران هستند.
والانیوز سفر ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل به واشینگتن و دیدار او با مقامهای ارشد نظامی ایالات متحده را «اوج هماهنگی عملیاتی بسیار نزدیک» در چارچوب آمادگیها برای یک طرح حمله بسیار گسترده از سوی ارتش آمریکا علیه جمهوری اسلامی ارزیابی کرده است.
منابع اسرائیلی به این رسانه گفتهاند که این هماهنگی امنیتی نزدیک، بازتابدهنده موضع آمریکا مبنی بر این است که در هر سناریویی، اسرائیل میتواند در ابعاد مختلفِ حمله شریک باشد؛ ابعادی که نیازمند زبان مشترک، تقسیم مسئولیت، و بررسی و پردازش سناریوها و پاسخها هستند.