اندکی دانستی برای کسانی که هنوز گوشی شنوا برای شنیدن و فکری باز برای درک بهتر دارند ولی هنوز خیال میکنند “جنگ” ویا “حمله نظامی” فقط در مرزها رخ میدهد و ربطی به سفره خالی مردم ندارد.
در این نوشته من فقط برای نمونه از این دوکارخانه اسم آورده ام.
وقتی فقط از فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان حرف میزنیم، از دو کارخانه حرف نمیزنیم؛
از دو گلوگاه حیاتی یک زنجیره واحد حرف میزنیم، زنجیرهای که از مواد اولیه شروع میشود و تا سفره فعلا خالی مردم ادامه پیدا میکند.
فولاد خوزستان در ابتدای این مسیر است؛ تولیدکننده شمش فولادی که خوراک صدها کارخانه نورد و تولیدی را تأمین میکند.
فولاد مبارکه در ادامه، این زنجیره را به محصولات نهاییتر مانند ورقهای فولادی تبدیل میکند، محصولاتی که وارد صنایع مصرفی میشوند.
یکی “ریشه” است
دیگری “شاخه و میوه”
و ضربه به هر دو، یعنی ضربه به کل درخت.
و ضربه به هر دو، یعنی اختلال در کل مسیر تولید.
ابعاد واقعی اثر (با تخمین قابل دفاع)
۱- وابستگی صنعتی:
حدود ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ واحد تولیدی
۲- اشتغال مستقیم در این زنجیره:
حدود ۲۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار نفر
اگر هر کارگر را سرپرست یک خانواده ۳ تا ۴ نفره در نظر بگیریم:
اثر معیشتی مستقیم و غیرمستقیم میتواند به حدود ۸۰۰ هزار تا بیش از ۳ میلیون نفر برسد.
این یعنی ما درباره یک “ فاجعه ملی” صحبت میکنیم، نه یک حادثه صنعتی محدود.
زنجیره اثر بر زندگی مردم
ضربه از صنعت شروع میشود، اما در زندگی روزمره تمام میشود:
۱- خوزستان =کمبود شمش
۲- صنایع پاییندستی = توقف یا کاهش تولید
۳- مبارکه =کمبود ورق
۴- بازار = افزایش قیمت
و در نهایت:
۱- مسکن گرانتر میشود (به دلیل افزایش قیمت آهنآلات)
۲- خودرو گرانتر میشود
۳- لوازم خانگی گرانتر میشود
۴- حتی بخشی از هزینه مواد غذایی بالا میرود (به دلیل بستهبندی فلزی)
صنایع درگیر (اثر زنجیرهای)
۱- نوردکاران (میلگرد، تیرآهن، پروفیل)
۲- خودروسازی
۳- ساختمان و پروژههای عمرانی
۴- لوازم خانگی
۵- صنایع بستهبندی و غذایی
۶- تولیدکنندگان لوله و زیرساخت
یعنی از کارگر کارخانه تا مصرفکننده نهایی، همه درگیر این زنجیره هستند.
معنای واقعی برای جامعه
اختلال در این دو مجموعه یعنی:
۱- کاهش تولید =بیکاری
۲- کمبود کالا =افزایش قیمت
۳- افزایش قیمت =فشار مستقیم بر معیشت
در نتیجه یک شوک صنعتی بهسرعت تبدیل میشود به یک بحران معیشتی
ضربه به فولاد خوزستان و فولاد مبارکه یعنی:
ضربه همزمان به “ریشه تولید” و “خروجی مصرف” ، اثری که میتواند زندگی میلیونها نفر را تحت فشار قرار دهد.
این فقط داستان دو کارخانه نیست؛
داستان زنجیرهای است که اگر در یک نقطه بشکند، صدای آن در کل جامعه شنیده میشود.
ریگا
۵ آپریل ۲۰۲۶
فرشید نوروزی