مجلس نمایندگان آمریکا روز چهارشنبه با تصویب قطعنامهای خواستار خروج نیروهای آمریکایی از جنگ با ایران شد؛ این نخستین قطعنامهای در چارچوب «قانون اختیارات جنگی» است که در صورت اجرایی شدن میتواند به عملیات نظامی آمریکا علیه ایران پایان دهد. چهار قانونگذار جمهوریخواه نیز به دموکراتها پیوستند.
نمایندگان دموکرات در طول ساعتها جلسات استماع در کنگره در روزهای سهشنبه و چهارشنبه با حضور مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به دلیل کماهمیت جلوه دادن تأثیر اقتصادی این درگیری بر آمریکاییها و عدم پیشبینی بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران حمله کردند.
این قطعنامه در نهایت روز چهارشنبه و با پیوستن چهار نماینده جمهوریخواه به دموکراتها به تصویب رسید، اما عمدتا جنبه نمادین دارد، زیرا در صورت تصویب در سنا، رئیسجمهوری آمریکا میتواند آن را وتو کند.
قطعنامه مجلس نمایندگان که از سوی عالیترین عضو دموکرات کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ارائه شده بود، با ۲۱۵ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف به تصویب رسید.
دموکراتهای کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان در شبکه اجتماعی ایکس نوشتند:«این پیام بلند و روشن مردم آمریکا به دونالد ترامپ است: زمان پایان دادن به جنگ انتخابی، غیرقانونی و بهشدت نامحبوب او در ایران فرا رسیده است.»
این نخستین بار از زمان آغاز جنگ سه ماه پیش است که مجلس نمایندگان که در کنترل جمهوریخواهان قرار دارد، طرحی را با هدف وادار کردن ترامپ به کاهش عملیات نظامی علیه تهران به تصویب میرساند.
قطعنامه مشابهی در پایان ماه مه مرحله مهمی از روند قانونگذاری را در سنای آمریکا پشت سر گذاشت و احتمال میرود تصویب نهایی آن در مجلس سنا که با اکثریتی شکننده در اختیار جمهوریخواهان است، همین هفته انجام شود.
دولت ترامپ همچنان اصرار دارد که جنگ علیه ایران عملا پایان یافته است؛ این در حالی است که تبادل آتش میان دو طرف ادامه دارد و نشانه چندانی از پیشرفت واقعی در مذاکرات صلح دیده نمیشود.
نخستین تصویب قطعنامه اختیارات جنگی علیه جنگ ایران
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان پیشتر تلاش کرده بود از تصویب این طرح جلوگیری کند؛ او دو هفته قبل، زمانی که قطعنامه در آستانه تصویب قرار داشت، بهطور ناگهانی روند بررسی آن در صحن مجلس را متوقف کرده بود.با این حال، با ادامه جنگ و دشواریهای ترامپ در دستیابی به توافق صلح، نارضایتیها در میان نمایندگان افزایش یافته است.
گرگوری میکس، نماینده ایالت نیویورک و عالیترین عضو دموکرات کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان که رهبری این ابتکار را برعهده داشت، گفت: «دیگر بس است.»
او افزود: «زمان آن رسیده که رئیسجمهوری کار درست را انجام دهد. مردم از رنج کشیدن به خاطر جنگ انتخابی او در پمپبنزینها و در فروشگاههای مواد غذایی خسته شدهاند.»
انتظار میرود ترامپ هرگونه مصوبه کنگره را که اختیارات او به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح را محدود کند، رد کند.
با این حال، نتیجه این رأیگیری که در آن چهار جمهوریخواه به دموکراتها پیوستند، نوعی توبیخ سیاسی علیه راهبرد جنگی رئیسجمهوری تلقی شد و پس از اعلام نتیجه، تشویق و ابراز خوشحالی در صحن مجلس نمایندگان شنیده شد.
افزایش مخالفتها با جنگ
این چهارمین بار است که مجلس نمایندگان تلاش میکند جنگ آمریکا علیه ایران را محدود کند. ماه گذشته نیز سنای آمریکا قطعنامه مشابهی را پیش برد؛ اقدامی که در آن چند سناتور جمهوریخواه در اقدامی کمسابقه از موضع رئیسجمهوری جمهوریخواه فاصله گرفتند و از طرح حمایت کردند.
هر بار که دموکراتها این قطعنامه را به رأی گذاشتهاند، تعداد آرای موافق افزایش یافته است؛ موضوعی که نشاندهنده رشد نگرانیهای سیاسی درباره ادامه جنگ است.
ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی خود وعده داده بود آمریکا را از درگیریهای خارجی دور کند و تمرکز بیشتری بر مسائل داخلی داشته باشد، اما جنگ ایران بار دیگر توجه واشنگتن را به خاورمیانه معطوف کرده است.
مایک جانسون با این حال تأکید کرد که ترامپ «با تمرکز کامل» بر مسائل داخلی کار میکند، بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای که کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد.
او گفت این هفته سه ساعت را در کاخ سفید با رئیسجمهوری گذرانده و ترامپ در حال رایزنی با متحدان آمریکاست تا تنگه هرمز بازگشایی شود و جریان تجارت جهانی از سر گرفته شود.
از زمان پیوستن آمریکا به اسرائیل در حملات ۲۸ فوریه علیه ایران، قیمت سوخت در آمریکا افزایش یافته و فشارهای تورمی بیشتری بر مصرفکنندگان وارد شده است.
روبیو: ایرانیها تصور خواهند کرد دست آمریکا بسته شده
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه در جلسه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان هشدار داد که تصویب چنین قطعنامهای میتواند پیام اشتباهی به ایران ارسال کند. او گفت:«ایرانیها تصور خواهند کرد که دستهای دولت آمریکا بسته شده است.»
روبیو افزود: «آنها فکر خواهند کرد دیگر نمیتوانیم علیه آنها اقدامی انجام دهیم؛ بنابراین چرا باید توافقی صورت گیرد؟»
همچنین در یک تبادل نظر پرتنش، کوری بوکر، سناتور دموکرات نیوجرسی به آتشبس ناپایدار به عنوان نشانهای از برتری ایران اشاره کرد.
بوکر گفت: «ما قویترین ملت روی کره زمین هستیم و با ایران در بنبست هستیم و اکنون التماس میکنیم که به توافقی برگردیم که همه شما از همان ابتدا آن را به دور انداختید.»
روبیو این انتقاد را رد کرد و تأکید کرد که ایران با حملاتی که لایههای مختلفی از رهبری را از بین برده و اقتصاد ایران را به ورطه نابودی کشانده، در موقعیت دشواری قرار گرفته است.
روبیو پاسخ داد: «هیچ کس التماس نمیکند. نمیدانم این برداشت را از کجا میآورید که ایران قویتر است.»
تلاشهای دیگر دموکراتها در حوزه امنیت ملی
این تنها اقدامی نیست که کنگره در حوزه امنیت ملی در دست بررسی دارد. دموکراتها که در اقلیت قرار دارند، تلاش میکنند حمایت بخشی از جمهوریخواهان را برای طرحهای دیگر نیز جلب کنند.
مجلس نمایندگان روز چهارشنبه همچنین درباره اقدامی دیگر به رهبری دموکراتها رأیگیری کرد که مقدمه بررسی طرحی برای حمایت نظامی آمریکا از اوکراین در جنگ با روسیه و کمک به بازسازی این کشور جنگزده است.
انتظار میرود رأیگیری نهایی درباره این طرح اواخر هفته جاری انجام شود.
همچنین مجلس نمایندگان قرار است قطعنامه دیگری در چارچوب اختیارات جنگی را بررسی کند که هدف آن جلوگیری از مشارکت نظامی آمریکا در لبنان است.
مناقشه حقوقی بر سر اختیارات جنگ و صلح
بر اساس قانون اساسی آمریکا، کنگره اختیار اعلام جنگ را دارد، اما رئیسجمهوری نیز به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح از اختیارات گستردهای برای اقدام نظامی برخوردار است.
همین موضوع سالهاست اختلافی حقوقی میان قوه مقننه و قوه مجریه درباره مرجع نهایی تصمیمگیری در مسائل جنگ و صلح ایجاد کرده است.
اگر سنا نیز همانند مجلس نمایندگان این قطعنامه را تصویب کند، احتمال دارد پروندهای حقوقی جدید درباره حدود اختیارات جنگی دولت آمریکا شکل بگیرد.
بر اساس «قانون اختیارات جنگی»، کاخ سفید تنها ۶۰ روز فرصت دارد تا برای ادامه عملیات نظامی، مجوز کنگره را دریافت کند.
با این حال، دولت ترامپ استدلال کرده است که با اعلام آتشبس در جنگ ایران، وضعیت خصومتهای نظامی پایان یافته و در نتیجه این الزام قانونی دیگر موضوعیت ندارد.