افزایش قیمت گوشت، مرغ و تخممرغ در هفتههای گذشته با سرعت ادامه داشته است. بر اساس گزارشهای میدانی قیمت هر کیلو مرغ به بیش از ۱۵۰ هزار تومان رسیده و قیمت یک مرغ دو کیلویی معادل ۳۰۰ هزار تومان است. هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی نیز با قیمت ۲۵۰ هزار تومان به فروش میرسد.
طی روزهای گذشته ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی از تلف شدن مرغها در مرغداریها و به علت کمبود خوراک منتشر شده است. همچنین دو روز پیش ویدئویی از تجمع اعتراضی مرغداران در استان خراسان «رضوی» و مقابل سازمان جهاد کشاورزی مشهد در اعتراض به نبود نهادههای دامی و مشکلات تأمین خوراک مرغ منتشر شد.
مرغداران گفتهاند به علت تأمین نشدن ذرت و سویا ناچار به معدومسازی بخشی از مرغها شده و گفتهاند شرکتهای معرفی شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی «پول گرفتند و نهاده تحویل ندادند، انبارها خالی است و هیچ کس پاسخگو نیست.»
دامداران نیز به علت تأمین نشدن نهادههای دامی با مشکل روبرو هستند؛ به ویژه آنکه خشکسالی نیز سبب شده علوفه کافی برای تغذیه دام در دسترس نباشد. همزمان قیمت گوشت نیز با افزایش قابل توجهی روبرو شده بطوریکه هر کیلو گوشت گوساله به یک و نیم میلیون تومان و هر کیلو گوشت گوسفند با استخوان نیز به هر کیلو یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسیده است.
امین ملکدار، رئیس اتحادیه گوسفندداران فیروزکوه، در گفتگو با وبسایت «اقتصاد ۱۲۰» از جهش بیسابقه قیمت و کمبود نهادههای دامی خبر داده و هشدار داده در صورت ادامه این روند تا پایان سال ۱۴۰۵ تولید «دام سبک روستایی و غیرصنعتی از بین خواهد رفت» و قیمت گوشت بطور نجومی افزایش مییابد.
رئیس اتحادیه گوسفندداران فیروزکوه گفته در یک بازه دو ماهه قیمت یونجه از ۱۶ به ۳۰ هزار تومان افزایش یافته و هشدار داده با ادامه روند کنونی ممکن است حدود ۵ میلیون رأس گوسفند تا سال آینده تلف شوند.
حسین مهدیزاد، رئیس کارگروه دام و طیور اتاق بازرگانی ایران نیز خطاب به وزیر جهاد کشاورزی گفته «اگر تا ۱۰ روز آینده به این سوءمدیریت پایان ندهی و نهاده به دست مرغداران و دامداران نرسانی تمام تولیدکنندگان نابود خواهند شد.»
رئیس کارگروه دام و طیور اتاق بازرگانی ایران افزوده «وزارت جهاد کشاورزی از دامدار و مرغدار چک گرفته و نهاده فروخته ولی نهاده هنوز به دستشان نرسیده است بطوریکه در مجموع ۱۰ درصد از نیاز مرغداران و دامداران هر استان به نهاده تأمین شده است.»
وبسایت «اقتصاد نیوز» درباره آشفتگی بازار نهادههای دامی و افزایش قیمت گوشت نوشته پس از جنگ ۱۲ روزه با تصمیم وزارت جهاد کشاورزی واردات گوشت منتفی و بازار وابسته به تولید داخل شد. از آنجایی که در ماههای اخیر تخصیص ارز به نهادههای دامی با مشکلات جدی روبرو شده، هزینههای تولید هم با افزایش چشمگیری همراه بود.
این گزارش افزوده التهاب بازار گوشت از ابتدای پاییز آغاز و به صورت یکبار قیمتها نجومی شد. افزایش بیش از ۵۰۰ هزار تومانی هر کیلو گوشت گوساله در ۶ ماه اخیر رکورد بیسابقهای را در بازار گوشت برجای گذاشت.
«اقتصاد نیوز» افزوده در فروردینماه ۱۴۰۴ میانگین قیمت هر کیلو گوشت گوساله حدود ۸۵۰ هزار تومان بود که در یک ماه اخیر به حوالی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است.
در آنسو اما گوشت با نرخ دولتی، معروف به گوشت تنظیم بازاری، نیز در عمل در دسترس نیست. بر اساس گزارش «اقتصاد نیوز» از سوی دیگر تا پایان خردادماه در فروشگاههای زنجیرهای گوشت تنظیم بازاری با قیمت ۴۰۰ هزار تومان به دست مصرفکننده میرسید که با تصمیم وزارت جهاد کشاورزی واردات گوشت با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی متوقف و توزیع گوشت ارزان پایان یافت.
ناصر نبیپور، رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغ تخمگذار تهران نیز در گفتگو با وبسایت «دیدهبان ایران» با اشاره به افزایش قیمت و کمبود نهادههای دامی برای تولید تخممرغ گفته «اگر نهادهها بهموقع تأمین نشود، بسیاری از مرغداران ناچار به تعطیلی واحدها یا ارسال مرغها به کشتارگاه خواهند شد.»
ناصر نبیپور تأکید کرده «امروز سویای ۱۹۰۰ تومانی را در بازار آزاد ۴۰ هزار تومان خریدیم. وضعیتمان بسیار نامناسب است. مبنای قیمت ذرت ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان و سویای ۲۰ هزار و ۹۹۰ تومان تعیین شده، اما در بازار آزاد قیمتها تا دو برابر افزایش یافته است. بسیاری از مرغداران ما حدود یکونیم تا دو ماه پیش پول نهادهها را پرداخت کردهاند، اما هنوز نهادههایشان تحویل داده نشده است.»
او افزوده «در این شرایط تولید دیگر صرفه اقتصادی ندارد، چون هزینه تولید نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۶۲ درصد افزایش یافته و قدرت خرید مردم به شدت کاهش پیدا کرده است.»
این فعال صنفی افزوده «وقتی نهادهای به موقع نمیرسد، مرغداران مجبورند با این وضعیت قیمتی از بازار آزاد خرید کنند. در چنین شرایطی قیمت محصولات افزایش یافته و مصرف هم به شدت پایین میآید چون قدرت خرید مردم کاهش یافته است.»
به گفته رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغ تخمگذار تهران«در کشور حدود دو هزار واحد مرغ تخمگذار فعال است و با ادامه این وضعیت، اکثر آنها در آستانه تعطیلی قرار دارند.»
روزنامه «اطلاعات» هم امروز دوشنبه پنجم آبان ۱۴۰۴ درباره نابسامانی اقتصادی و عدم توانایی دولت در مدیریت واردات کالاهای اساسی نوشت «بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند میزانی که عدم تعادلهای اقتصادی، خود تحریمی، نظام ناکارآمد و غیر عقلانی تصمیمگیری و تصمیمسازی و تأخیر در انجام اصلاحات ساختاری به ویژه از چند نرخی و رانتی از عوامل اصلی وضع موجود و ناترازیهای مختلف از جمله ناترازی مالی در کشور است، تحریمهای خارجی نیست.»
روزنامه «اطلاعات» با اشاره به سخنان علیرضا عباسی عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نوشت «یکی از مهمترین شرکتهای واردکننده نهادهها برای ده کشتی که ۸ تای آنها اصلاً وجود خارجی ندارند درخواست ارز کرده.»
علیرضا عباسی با اشاره به وجود مافیای رانتی برای واردات نهادههای دامی گفته که «اخیراً امپراتور واردات نهادههای دامی اقدام به دریافت کد کوتاژ غیرواقعی، عرضه در سامانه بازارگاه، فروش صوری به دامداران داخلی و مطالبه دریافت ارز ترجیحی برای ده کشتی کالا کرده که ۸ کشتی آن وجود خارجی ندارند.»
بحران در تأمین نهادههای دامی در حالی از یکسو تولیدکنندگان را با بحران افزایش هزینه تولید و خطر ورشکستگی روبرو کرده و مصرفکنندگان را به علت افزایش قیمت محصولات پروتئینی زیر فشار قرار داده که وزارت جهاد کشاورزی در عمل واکنشی به به شرایط بحرانی موجود نداشته است.