پنتاگون در حال اتخاذ اقداماتی برای محافظت بهتر از اسرائیل، متحدان عرب و نیروهای آمریکایی در صورت پاسخ تلافیجویانه ایران است.
توسط: لارا سلیگمن، شلبی هالیدی و مایکل آر. گوردون
خلاصه :
ایالات متحده برای محافظت در برابر تلافی احتمالی ایران، پدافندهای هوایی بیشتری از جمله سامانههای تاد (Thaad) و پاتریوت (Patriot) را در خاورمیانه مستقر میکند.
ترامپ در حال بازبینی یک سامانه موشکی ضدبالستیک تاد (Thaad)
جزئیات کلیدی گزارش:
-
ورود تجهیزات سنگین: ناوگروه هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» به همراه جنگندههای پیشرفته F-35 به منطقه نزدیک شدهاند.
-
وضعیت حمله: مقامات آمریکایی میگویند حملات هوایی علیه ایران «قریبالوقوع» نیست؛ چرا که پنتاگون ابتدا در حال تقویت پدافند هوایی برای محافظت از اسرائیل، متحدان عرب و نیروهای خود در صورت بروز یک درگیری طولانیمدت است.
-
استراتژی نظامی: اگرچه ارتش آمریکا توانایی انجام حملات محدودِ فوری را دارد، اما یک حمله گسترده و «قاطع» (آنطور که ترامپ درخواست کرده) احتمالاً با پاسخ متناسب ایران روبرو خواهد شد. به همین دلیل، وجود پدافند مستحکم پیش از هر اقدامی ضروری است.
-
محل استقرار پدافندها: علاوه بر ناوشکنهای مستقر در منطقه، سامانههای جدید تاد و پاتریوت به پایگاههای آمریکا در کشورهای اردن، کویت، بحرین، عربستان سعودی و قطر ارسال شدهاند.
سامانههای تاد (THAAD) میتوانند موشکهای بالستیک را در خارج از جو زمین رهگیری کنند، در حالی که سامانههای پاتریوت (Patriot)در برابر تهدیدات با ارتفاع کمتر و برد کوتاهتر دفاع میکنند.
سوزان مالونی، مقام سابق وزارت امور خارجه در سیاستهای مربوط به ایران در دولتهای بوش و اوباما، میگوید: «مسئله پدافند هوایی کلیدی است؛ اینکه تا چه اندازه تجهیزات کافی برای اطمینان از محافظت از نیروها و داراییهایمان در منطقه در برابر تلافی ایران در اختیار داریم.»
سنتکام (فرماندهی مرکزی ایالات متحده) که نظارت بر نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را بر عهده دارد، از اظهار نظر در مورد این مقاله خودداری کرد.
اهمیت پدافند هوایی در ماه ژوئن مشخص شد؛ زمانی که ایالات متحده به اسرائیل در دفاع در برابر رگبار موشکهای ایرانی طی جنگ ۱۲ روزه با ایران کمک کرد. در آن زمان، آمریکا عملیات «Midnight Hammer» (چکش نیمهشب) را علیه سه سایت هستهای ایران با استفاده از بمبافکنهای B-2 و موشکهای کروزِ پرتابشده از زیردریایی انجام داد. ایرانیها روز بعد با شلیک ۱۴ موشک به پایگاه هوایی العدید در قطر (که مرکز فرماندهی هوایی آمریکا در منطقه و محل استقرار جنگندههای آمریکایی است) پاسخ دادند.
باتریهای پاتریوت آمریکایی و قطری تا حد زیادی آن حمله را مهار کردند. با این حال، پنتاگون بعداً اعتراف کرد که یکی از موشکهای ایرانی به پایگاه برخورد کرده است، هرچند که تلفاتی در پی نداشت و خسارات حداقلی برجای گذاشت.
ترامپ درباره اهداف خود در قبال ایران شفاف عمل نکرده است. با این حال، یک سری حملات گستردهتر و مستمر از سوی آمریکا — با هدف بازداشتن رژیم ایران از سرکوب خشونتآمیز معترضان، وادار کردن آن به توقف غنیسازی اورانیوم یا حتی سرنگونی حکومت ایران — میتواند این بار منجر به پاسخ سنگینتری از سوی ایران شود.
سپهبد جیمز آرماگوست، نایبرئیس فرماندهی ضربت جهانی نیروی هوایی، روز پنجشنبه در مجمع قدرت هوایی مؤسسه میچل به خبرنگاران گفت: «عملیات چکش نیمهشب یک مأموریت بسیار خاص بود. مانند یک حرکت در یک بازی بود، نه کلِ بازی.»
مالونی و دیگر کارشناسان میگویند اگر ایالات متحده بخواهد یک کارزار هوایی بزرگ را آغاز کند، تهران با تمام توان آتش خود پاسخ خواهد داد و زرادخانه موشکهای بالستیک کوتاهبرد و میانبرد خود را علیه مواضع آمریکا و اسرائیل به کار خواهد گرفت.
همچنین احتمال دارد ایران نیروهای نیابتی خود را بسیج کرده و به گروههای شبهنظامی شیعه دستور حمله در منطقه را بدهد. هرچند اسرائیل حزبالله را در لبنان در هم کوبیده و حماس را در غزه شکست داده است، اما تهران میتواند حوثیهای یمن را به هدف قرار دادن نفتکشها و پرتاب پهپاد و موشک به زیرساختهای غیرنظامی و نظامی منطقه ترغیب کند؛ همچنین گروههای شبهنظامی در عراق و گروههای افراطی در سوریه نیز میتوانند حملاتی را ترتیب دهند.
احتمال رویارویی مجدد ایالات متحده و ایران باعث بروز نگرانیهایی در میان برخی از کشورهای حاشیه خلیجفارس شده است. هفته گذشته، عربستان سعودی و امارات متحده عربی اعلام کردند که اجازه نخواهند داد از حریم هوایی و خاک آنها برای حمله آمریکا به ایران استفاده شود.این بیانیهها با هدف مصون نگه داشتن این کشورهای حوزه خلیجفارس از تلافی ایران در صورت حمله آمریکاییها صادر شده است.
کشورهای خلیجفارس نیز در حال آمادهسازی پدافند هوایی خود هستند. به گفته یک مقام رسمی در کشورهای حوزه خلیجفارس، عربستان سعودی هفت سامانه تاد (Thaad) خریداری کرده است که تعدادی از آنها تحویل داده شدهاند.
تصویر ماهوارهای، خسارات پس از حمله ماه ژوئن ایران به پایگاه هوایی العدید در قطر را نشان میدهد.
ایرانیها نیز احتمالاً آمادهسازیهای خود را انجام دادهاند. ژنرال آرماگوست با استفاده از نامهای عملیات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه ایران گفت: «ایرانیها از چکش نیمهشب (Midnight Hammer) درس خواهند گرفت. آنها از شیر خروشان (Rising Lion) درس خواهند گرفت. آنها مسائل را متفاوت درک خواهند کرد و تغییر خواهند کرد… بنابراین من میگویم که ما باید آماده باشیم که آنها (این بار) متفاوت عمل کنند.»
ایالات متحده همچنین سه اسکادران از جنگندههای F-15E را در اردن مستقر کرده است که میتوانند در سرنگونی پهپادهای ایرانی نقش ایفا کنند. این جنگندهها در جریان حمله آوریل ۲۰۲۴ تهران به اسرائیل، پهپادهای ایرانی را هدف قرار دادند؛ عملیاتی که نیروی هوایی آن را «بزرگترین درگیری هوایی با دشمن در بیش از ۵۰ سال گذشته» نامید.
طبق گفته یک مقام نیروی دریایی و تصاویر منابع آزاد، چندین ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده که قادر به نابودی تهدیدات هوایی هستند نیز به خاورمیانه منتقل شدهاند. ایالات متحده اکنون هشت ناوشکن در بردی دارد که قادر به سرنگونی موشکها و پهپادهای ایرانی هستند؛ از جمله دو ناوشکن در نزدیکی تنگه هرمز، سه ناوشکن در دریای عرب شمالی، یکی در نزدیکی اسرائیل در دریای سرخ و دو ناوشکن در مدیترانه شرقی.
سایر تدارکات نظامی با سرعت ادامه دارد. روز پنجشنبه، ۶ فروند جنگنده F-35 گارد ملی ورمونت در حال فرود در مجمعالجزایر آزور (در اقیانوس اطلس) دیده شدند؛ این جنگندهها از منطقه دریای کارائیب به موقعیتی نزدیکتر به خاورمیانه منتقل شدهاند. (جنگندههای F-35 گارد ملی ورمونت پیش از این در عملیات ژانویه برای بازداشت نیکلاس مادورو، رهبر سابق ونزوئلا، شرکت داشتند). همچنین برخی از هواپیماهای جنگ الکترونیک EA-18G Growler نیروی دریایی اخیراً پورتوریکو را ترک کرده و وارد اسپانیا شدهاند.
استقرار سامانه تاد (Thaad) نشانه بسیار قوی از آماده شدن ایالات متحده برای یک درگیری احتمالی است؛ چرا که آمریکا تنها ۷ باتری عملیاتی از این سامانه را در اختیار دارد و این واحدها در طول سال گذشته به شدت تحت فشار و در حال مأموریت بودهاند.
سث جونز، مقام سابق وزارت دفاع، میگوید: «جابهجایی پاتریوتها و تادها بسیار هزینهبر است. با این حجم از جابهجایی، احتمال اینکه قرار باشد از آنها استفاده شود، بالا میرود.»
هر واحد تاد (مخفف دفاع منطقهای با ارتفاع بالا) میتواند ۴۸ موشک رهگیر را در ۶ پرتابگر جای دهد. این سامانه برای بارگذاری مجدد، تحلیل دادهها، نگهداری و شلیک شبانهروزی به حدود ۱۰۰ سرباز نیاز دارد.
طبق گزارش وال استریت ژورنال، سامانههای تاد نقش مهمی در محافظت از مراکز جمعیتی اسرائیل در برابر حملات ایران در طول تابستان ایفا کردند؛ بهویژه زمانی که ذخایر موشکهای رهگیر آرو (Arrow) خودِ اسرائیل رو به کاهش بود. اما ایالات متحده با سرعتی سرسامآور مهمات خود را مصرف کرد و بیش از ۱۵۰ موشک شلیک نمود که تقریباً معادل یکچهارم کل موشکهای رهگیری است که پنتاگون تاکنون خریداری کرده است.
پنتاگون و شرکت لاکهید مارتین روز پنجشنبه اعلام کردند که برای افزایش سریع تولید موشکهای رهگیر تاد (THAAD)، توافقنامهای را امضا کردهاند که ظرفیت تولید را چهار برابر کرده و از ۹۶ فروند به ۴۰۰ فروند در سال میرساند. این خبر تنها چند هفته پس از توافق دیگری برای افزایش تولید موشکهای رهگیر پاتریوت منتشر شد. با این حال، انتظار نمیرود هیچکدام از این قراردادها در صورت وقوع درگیری در هفتههای آینده، تفاوت بزرگی ایجاد کنند.
اگرچه ایالات متحده پیش از این در برخی نقاط خلیجفارس سامانه پاتریوت داشت، اما تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که طی هفته گذشته یک واحد پاتریوت اضافی در پایگاه هوایی العدید در قطر مستقر شده است. در ژانویه، ارتش آمریکا از ایجاد یک واحد هماهنگی در این پایگاه قطری خبر داد که هدف آن تقویت همکاریهای دفاع هوایی و موشکی با شرکای حوزه خلیجفارس است.
تحلیلگران میگویند انتقال پدافندهای هوایی اضافی به سایر پایگاههای منطقه به محافظت بهتر از تأسیسات آمریکایی و مراکز جمعیتی کمک میکند، اما در صورت بروز درگیری گستردهتر، میتواند باعث فشار بیش از حد بر واحدها و ذخایر تسلیحاتی شود.
مارا کارلین، که در دولتهای بوش، اوباما و بایدن در پنتاگون فعالیت کرده، میگوید: «ارتش ایالات متحده بدیهی است که منابع محدودی دارد، اما پدافند هوایی نمونه بارزی از جایی است که منابع در آن بسیار محدودتر هستند. آنها به شدت ارزشمندند و تکتک فرماندهان جنگی، تعداد بیشتری از آنها را میخواهند.»
نکات کلیدی این بخش:
-
چالش تولید: تلاش برای چهار برابر کردن تولید موشکهای تاد نشاندهنده نگرانی عمیق آمریکا از خالی شدن انبارهای تسلیحاتی در یک جنگ فرسایشی است.
-
محدودیت منابع: علیرغم قدرت نظامی، سامانههای پیشرفتهای مثل تاد به تعداد بسیار کمی (فقط ۷ واحد عملیاتی) وجود دارند که استقرار آنها در یک منطقه، مناطق دیگر جهان را آسیبپذیر میکند.
ارتباط با نویسندگان:
برای ارتباط با نویسندگان این گزارش در وال استریت ژورنال میتوانید از ایمیلهای زیر استفاده کنید:
-
لارا سلیگمن: lara.seligman@wsj.com
-
شلبی هالیدی: shelby.holliday@wsj.com
-
مایکل آر. گوردون: michael.gordon@wsj.com
-