Tag Archives: رضاشاه

صدمین سال تاج‌گذاری رضاشاه؛ معمار ایران نوین و میراث‌دار کوروش و داریوش

By | اردیبهشت ۴, ۱۴۰۵

آیین رسمی تاج‌گذاری رضاشاه پهلوی، روز چهارم اردیبهشت ۱۳۰۵ با شکوهی کم‌سابقه در تالار سلام کاخ گلستان برگزار شد تالار سلام کاخ گلستان در میدان ارگ تهران چهارم اردیبهشت ۱۳۰۵ خورشیدی، محل برگزاری یکی از مهم‌ترین رویدادهای سیاسی تاریخ معاصر ایران بود؛ رویدادی که اکنون، در صدمین سالروز آن، می‌توان اهمیت و آثارش را در مسیر… ادامه مطلب »

محمد امینی، پژوهشگر تاریخ معاصر ایران: رضاشاه خواهان پیشرفت ایران بود اما زیر سایه چکمه

By | بهمن ۱, ۱۴۰۴

این هفته صدمین سالگرد آغاز پادشاهی رضاشاه است. او در ۲۴ آذر ۱۳۰۴، پس از چند سال که سردارسپه و رئیس‌الوزرا بود، تاجگذاری کرد. هفده سال پادشاهی او تا زمانی که در پایان جنگ جهانی دوم از کشور تبعید شد، تغییراتی گسترده برای مدرن‌سازی کشور را رقم زد. با وجود این، برخی اقدامات او که… ادامه مطلب »

میراث رضاشاه؛ پی‌ریزی ایران مدرن در ۱۶ سال و طنین «رضاشاه روحت شاد» در صدمین سال سلطنت

By | آذر ۲۴, ۱۴۰۴

رضاشاه آغازگر صنعتی‌سازی ایران بود. کارخانه‌هایی مانند نساجی اصفهان و کاشان، سیمان ری، کارخانه چرم‌سازی، قند، کبریت و ریسندگی مسیر تولید داخلی را هموار کرد. این اقدام‌ها با دعوت از متخصصان خارجی برای انتقال دانش فنی همراه بود بیست‌وچهارم آذرماه مصادف با یکصدمین سال اعلام پادشاهی رضاشاه پهلوی در ایران با رای مجلس موسسان است؛ پادشاهی که… ادامه مطلب »

سعید معدنی: ما در جامعه نرمالی نزیسته‌ایم

By | شهریور ۱۸, ۱۴۰۴

دوست پژوهشگرم دکتر حسن محدثی گیلوایی در کانال تلگرامی‌اش یک نظر سنجی درباره شاهنامه به اشتراک گذاشته که گزینه‌های مختلف دارد. همین موضوع باعث شد تا کمی تامل کنم و یک نکته‌ای را طرح کنم و اینکه چرا شاهنامه آنچنان که باید مثل قرآن و مفاتیح یا حداقل مثل دیوان حافظ و گلستان و بوستان… ادامه مطلب »

تحول ساختار مالی روحانیت شیعه از آغاز تا امروز | چگونه حاکمیت با ابزارهای مالی رابطه میان مرجع و مقلد را تضعیف کرد؟

By | خرداد ۹, ۱۴۰۴

ساختار مالی و نهادی روحانیت شیعه پیش از انقلاب، بر پایه وجوهات مردمی و استقلال از دولت شکل گرفته بود. این مقاله به بررسی روند‌های تاریخی تأمین مالی حوزه‌های علمیه، نقش وقف و نذورات، تحولات دوران رضاشاه، و تغییرات پس از انقلاب اسلامی می‌پردازد. همچنین پیامد‌های این تحولات بر جایگاه اجتماعی و نقش حوزه در… ادامه مطلب »

سوت قطار پهلوی (صد سال پهلوی؛ ۱۳۰۴ تا ۱۴۰۴) قسمت ۴

By | اردیبهشت ۱۴, ۱۴۰۴

سوت قطار پهلوی تهیه و تنظیم از فرید خلیفی تصور اینکه تمدنی را بتوان از زیر خروارها خاک بیرون کشید و دوباره زنده کرد غیرممکن بود. در آغاز پادشاهی پهلوی زخم و درد و عقب‌ماندگی عمیق ایران را فرا گرفته بود. بخش‌هایی چون صنعت و اقتصاد، سلامت و آموزش در ایران از جهان آن روز… ادامه مطلب »

رضاشاه معمار ایران نوین (صد سال پهلوی؛ ۱۳۰۴ تا ۱۴۰۴) قسمت ۳

By | اردیبهشت ۱۰, ۱۴۰۴

فرید خلیفی رضاشاه معمار ایران نوین مجلس شورای ملی در ۲۲ آذر ۱۳۰۴، رضا پهلوی را شاه ایران و فرزند ذکور ارشد او و جانشینان‌اش را که از مادر ایرانی متولد شده باشند، ولیعهد اعلام کرد. ۲۴ آذرماه پس از ادای سوگند پادشاهی، رضاشاه بر تخت مرمر نشست. و اما پیش از آن، به نقل… ادامه مطلب »

وضعیت دستگاه قضایی ایران از صدور فرمان مشروطیت تا برآمدن رضاشاه

By | بهمن ۳, ۱۴۰۳

– در آن دوران، قوانین- اگر بودند- تنها بر روی کاغذ بودند و کسی مطابق قانون رفتار نمی‌کرد و اگر هم مطابق قانون رفتار می‌شد، تنها برای آن بود که سود شخصی در میان بود. ایران هنوز قانون مدنی و قانون جزای عرفی نداشت و مجلس و سایر سیاستمداران- از ترس نفوذ اهل دیانت- جرأت… ادامه مطلب »

۱۷ دی ۱۳۹۴؛ اصلاح انقلابی؛ کشف حجاب و آزادی زنان

By | دی ۱۷, ۱۴۰۳

بازنشر از ۱۷ دی ۱۳۹۴؛ اصلاح انقلابی؛ پروین اعتصامی از ۱۷ دی، کشف حجاب و آزادی زنان می‌گوید: مهر رخشان را نشاید گفت که نورانی نبود! – برعکس هدف و تفکرِ خواستاران و مدافعانِ حجاب در جمهوری اسلامی، «کشف حجاب» و به در آمدن زن ایرانی از زیر چادر و چاقچور سیاهِ قرون، بر بستر… ادامه مطلب »

تأسیس دانشگاه تهران در دوره رضاشاه بزرگترین پروژه علمی- فرهنگی تاریخ معاصر ایران

By | دی ۱۰, ۱۴۰۳

–  فکر تاسیس یک دانشگاه جامع، مدرن و عمومی‌ در تهران برای نخستین بار توسط دکتر اسماعیل سنگ نماینده مردم ساری در مجلس شورای ملی طرح شد. در اسفندماه سال ۱۳۰۵ خورشیدی ضمن مذاکرات پیش از دستور مجلس، دکتر اسماعیل سنگ به سیدمحمد تدین وزیر وقت معارف چنین می‌گوید: «به واسطه نداشتن اونیورسیته (دانشگاه) است… ادامه مطلب »

چهار دهه گذشت؛ اما دوران پهلوی نگذشت…

By | مرداد ۶, ۱۴۰۳

– چهارم و پنجم امردادماه روزهای درگذشت دو پادشاه پهلوی‌ست. رضاشاه در چهارم امرداد ۱۳۲۳ در ژوهانسبورگ و محمدرضاشاه در پنجم امرداد ۱۳۵۹ در قاهره. اگرچه هر دو خارج از ایران درگذشتند اما حضور «دوران پهلوی» در ایران سنگین‌تر از آنست که زمامداران جمهوری اسلامی را به هراس نیندازد! – دستاوردهای پهلوی از جمله در… ادامه مطلب »

رضاشاه پادشاهی ایران را وسیله می‌دید یا هدف؟

By | اردیبهشت ۵, ۱۴۰۲

رضاشاه بزرگ هرگز خوش‌نشین و عاشق قدرت برای ذات قدرت نبود ۹۷ سال پیش، چهارم اردیبهشت ۱۳۰۵، مراسم تاج‌گذاری رضا پهلوی در کاخ گلستان برگزار شد و با آغاز دوران رسمی پادشاهی او که موضوع درخواست و برخوردار از پشتیبانی قاطع مردم  و چهره‌های برجسته سیاسی کشور و تمام کشورهای دارای مراوده سیاسی با تهران بود، تاریخ… ادامه مطلب »

شکوه میرزادگی: پنج مقاله دربارهء 17 دی

By | دی ۱۶, ۱۴۰۱

توضیح: این پنج مقاله را شکوه مبرزادگی در بیست سال اخیر (و از جمله در همین روزها)، در سالگشت 17 دی (موسوم به روز کشف حجاب) نوشته  و اکنون نشریهء جنبش سکولار دموکراسی ایران آنها را در بمناست سالگشت امسال این روز مهم یکجا بازنشر داده و فرا رسیدن این روز را، که ارتباط اش… ادامه مطلب »

گسترش تظاهرات پنج‌شنبه به چندین شهر؛ اختلال در اینترنت سراسری ایران

By | خرداد ۶, ۱۴۰۱

با گسترش اعتراضات به سوءمدیریت‌های منجر به حادثه مرگبار ساختمان متروپل آبادان به شهرهای مختلف ایران طی عصر و شامگاه پنج‌شنبه،کاربران در ایران روز جمعه نیز خبر دادند که اینترنت مودم‌های خانگی در بسیاری از شهرها از جمله تهران و اهواز قطع شده است. در همین روز، «نت‌بلاکس»، وب‌سایتی که قطعی و اختلال در اینترنت… ادامه مطلب »

پیش‌درآمد دو قرن؛ سال امید، سال درد و فقر

By | فروردین ۵, ۱۴۰۱

لحظه‌ای چشم برهم گذارید، روایت پدرها و پدربزرگ‌ها و برگ‌های تاریخ یک قرن را پیش دیده بگذارید، احتمالا شما نیز مثل من با تصویر‌هایی چنین روبه‌رو می‌شوید روز اول حمل (فروردین) ۱۳۰۱، دومین نوروز بعد از کودتای سوم حوت (اسفند) از بازیگران کودتا یکی «سید ضیاءالدین طباطبائی» سه ماه بعد تا مرز عراق بدرقه شده… ادامه مطلب »

بازنشر؛ نیمی از قدرت؛ یک گزارش «به‌روز» از دوران رضاشاه و شاه و مصدق

By | فروردین ۲, ۱۴۰۱

– برای بررسی و تأمل در رویدادهای تاریخ معاصر، مراجعه به مطبوعات به دلیل «به‌روز» بودن آنها در زمان آن رویدادها اهمیت ویژه دارد. بازنشر این گزارش مهم و خواندنی مربوط به هفتاد سال پیش که ترجمه آن نخستین بار اردیبهشت ۸۸ در کیهان لندن منتشر شد، برای یادآوری همین نکته است. – ۶۶سال پیش… ادامه مطلب »

نیم نگاهی به ایران در گذار یک قرن

By | اسفند ۲۸, ۱۴۰۰

در دوران پادشاهی پهلوی تا انقلاب ۱۳۵۷، اغلب قراردادهایی که بین ایران و دولت‌های خارجی منعقد شدند ناظر بر معاملات نفتی و بهره‌برداری از منابع قیمتی بودند پیش گفتار- سال گذشته مباحثی در مورد اینکه سال ۱۴۰۰ آغاز قرن پانزدهم است یا پایان سالی که با صفر شروع نمی‌شود، مطرح شد. این مطلب سال۱۴۰۱ را… ادامه مطلب »

ادامه اعتراضات مردمی در اصفهان و شهرکرد؛ اخطار به «قرارگاه خاتم‌الانبیاء» سپاه پاسداران و شعار «رضاشاه روحت شاد»

By | آذر ۳, ۱۴۰۰

– مردم استان چهارمحال و بختیاری امروز چهارشنبه در چهارمین روز تجمعات خود شعار «رضاشاه روحت شاد» سر دادند. – «دشمن ما همینجاست، دروغ میگن آمریکاست» و «دولت خودش مافیاست، مرگ بر مافیا» از دیگر شعارهای معترضان در شهرکرد بوده است. – نیروی انتظامی و مأموران شهرداری در نخستین ساعات بامداد چهارشنبه به محل تحصن… ادامه مطلب »

رضاشاه و چندین سال اندیشه برای یک تحول بزرگ؛ چگونه «طهران» به تهران تبدیل شد…

By | اسفند ۳, ۱۳۹۹

– در آن وضعیت، خواسته عمومی مردم، تأمین نان، مبارزه با فساد و استقرار امنیت بود و تنها راه نجات کشور، تشکیل یک حکومت مرکزی قدرتمند و کارآمد. تشکیل چنین حکومتی، جز از طریق در اختیار گرفتن نهاد دولت و پاکسازی آن، مقدور نبود. تنها راه رسیدن به این هدف، تسخیر پایتخت به مدد یک… ادامه مطلب »

رضاشاه چطور با شیوع بیماری واگیردار مبارزه کرد؟

By | اسفند ۲۰, ۱۳۹۸

همانند شیوع گسترده و مرگبار ویروس کرونا در ایران امروز، وبا در سال ۱۳۰۶ و در دوره رضاشاه پهلوی در ایران فراگیر شد. ویروس وبا که اوج شیوع آن از شهریور تا مهر آن سال بود از طرف بندر بصره عراق به خوزستان و حتی سیستان و بلوچستان رسید؛ اما رضاشاه چطور با شیوع بیماری… ادامه مطلب »